Sharad Purnima 2025 Date and Time: હિન્દુ ધર્મમાં વિશેષ મહત્વ ધરાવતી શરદ પૂર્ણિમા 2025 માં ઓક્ટોબર 6 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. પંચાંગ અનુસાર, આ પૂર્ણિમા અશ્વિન મહિનાના શુક્લ પક્ષમાં આવે છે અને તેને ખીર પૂનમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે ચંદ્ર, મા લક્ષ્મી અને ઇન્દ્રદેવની પૂજાનું વિશેષ મહત્વ છે, અને ખુલ્લા આકાશ નીચે ખીર રાખવાની પરંપરા પણ છે.
પવિત્ર તિથિ અને ચંદ્રોદયનો સમય
2025 માં, શરદ પૂર્ણિમાની તિથિ ઓક્ટોબર 6 ના રોજ બપોરે 12:23 વાગ્યે શરૂ થશે અને ઓક્ટોબર 7 ના રોજ સવારે 9:16 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. આ દિવસે ચંદ્રોદય સાંજે 5:27 વાગ્યે થશે.
મહત્વ અને પરંપરાઓ
શરદ પૂર્ણિમા દેવી લક્ષ્મીનો જન્મદિવસ માનવામાં આવે છે, અને એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે દેવી લક્ષ્મી સમુદ્ર મંથનમાંથી પ્રગટ થયા હતા. આ દિવસે ચંદ્ર તેની સોળ કળાઓથી ભરેલો હોય છે. ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ આ દિવસે મહારાસ રચ્યો હતો. સત્યનારાયણ કથા કરાવવાથી વિશેષ ફળ મળે છે અને પ્રસાદ તરીકે પાયસ (ખીર) બનાવવામાં આવે છે.
ચંદ્રના કિરણો અને ખીરનું રહસ્ય
શરદ પૂર્ણિમા પર ચાંદનીમાં રાખેલી ખીર ખાવાનું વિશેષ મહત્વ છે. 'શરદ' શબ્દનો અર્થ ચંદ્ર પણ થાય છે, અને આ દિવસે ચંદ્રના કિરણોનું પોતાનું મહત્વ છે. એવી માન્યતા છે કે શરદ પૂર્ણિમાના દિવસે ચંદ્રના કિરણોમાં અમૃત સમાયેલું હોય છે, જે ખીરમાં ભળી જાય છે. આ ખીરનું સેવન કરવાથી અમૃતના ગુણો પ્રાપ્ત થાય છે.
શરદ પૂર્ણિમાના વિવિધ નામો અને ધાર્મિક મહત્વ
આ પવિત્ર દિવસને અનેક નામોથી ઓળખવામાં આવે છે, જેમ કે રાસ પૂર્ણિમા, કારણ કે શ્રી કૃષ્ણએ ગોકુળમાં ગોપીઓ સાથે મહારાસ કર્યો હતો. તેને કોજાગરી પૂર્ણિમા પણ કહેવાય છે, જેનો અર્થ 'જે જાગૃત છે' તેવો થાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે દેવી લક્ષ્મી પૃથ્વી પર ભ્રમણ કરે છે અને જે લોકો રાત્રે જાગીને દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરે છે તેમને મહાલક્ષ્મીના આશીર્વાદ મળે છે. આ દિવસે ઐરાવત પર સવાર દેવરાજ ઇન્દ્રની પૂજા કરવાનો પણ નિયમ છે. શરદ પૂર્ણિમાના અન્ય નામોમાં કુમાર પૂર્ણિમા, નવન્ન પૂર્ણિમા અને કૌમુદી પૂર્ણિમા શામેલ છે.
શરદ પૂર્ણિમાના ધાર્મિક અને પરંપરાગત મહત્વ
નારદ પુરાણ, સ્કંદ પુરાણ, લિંગ પુરાણ અને બ્રહ્મ પુરાણમાં આ વ્રતનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. નારદ પુરાણ અનુસાર, આ એ જ રાત્રિ છે જ્યારે ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મી મળ્યા હતા. શ્રી કૃષ્ણએ શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે બ્રજની ગોપીઓ સાથે રાસલીલા કરી હતી, જેના સાક્ષી સ્વર્ગના બધા દેવી-દેવતાઓ હતા. ઐતિહાસિક રીતે, શરદ પૂર્ણિમાનો તહેવાર સત્યયુગથી ઉજવવામાં આવે છે અને તે ભારત, નેપાળ અને બાંગ્લાદેશમાં ધાર્મિક રીતે ઉજવાય છે. પશ્ચિમ બંગાળ, ઓડિશા, આસામ અને બિહારના મિથિલા ક્ષેત્રમાં, આ દિવસે દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરવામાં આવે છે કારણ કે આ રાત્રિને દેવી લક્ષ્મીનું એક સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે.