Teachers Day 2025 Date | શિક્ષક દિવસ 2025: દર વર્ષે 5 સપ્ટેમ્બરના રોજ ભારતમાં શિક્ષક દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ દિવસ આપણા જીવનને સુધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવનારા તમામ શિક્ષકો પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનો એક વિશેષ અવસર છે. શિક્ષક દિવસ આપણને શિક્ષણના મહત્વ અને શિક્ષકના સમાજ પ્રત્યેના યોગદાનને સમજવાની તક પણ પૂરી પાડે છે.
5 સપ્ટેમ્બરે શિક્ષક દિવસ કેમ ઉજવવામાં આવે છે?
5 સપ્ટેમ્બરને શિક્ષક દિવસ તરીકે ઉજવવાનું મુખ્ય કારણ ભારતના પ્રથમ ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને બીજા રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણનનું મહાન વ્યક્તિત્વ અને શિક્ષણ પ્રત્યેનું તેમનું ઊંડું સમર્પણ છે. ડૉ. રાધાકૃષ્ણન પોતે એક મહાન શિક્ષક, દાર્શનિક અને વિદ્વાન હતા. તેમનું દ્રઢપણે માનવું હતું કે સમાજના વિકાસમાં શિક્ષકનું યોગદાન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
એક રસપ્રદ હકીકત એ છે કે જ્યારે તેમના વિદ્યાર્થીઓએ તેમની જન્મજયંતિ ઉજવવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી, ત્યારે તેમણે સૂચવ્યું હતું કે, આ દિવસને તેમની જન્મજયંતિ તરીકે નહીં, પરંતુ સમગ્ર શિક્ષક સમુદાયના સન્માનમાં 'શિક્ષક દિવસ' તરીકે ઉજવવો જોઈએ. આ પરંપરા 5 સપ્ટેમ્બર 1962ના રોજ શરૂ થઈ, જ્યારે ડૉ. રાધાકૃષ્ણન પ્રથમવાર રાષ્ટ્રપતિ બન્યા.
ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન: એક સંક્ષિપ્ત જીવન પરિચય
ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણનનો જન્મ 5 સપ્ટેમ્બર 1888ના રોજ તમિલનાડુના તિરુતાની નામના સ્થળે થયો હતો. તેઓ ભારતીય તત્વજ્ઞાનમાં એક પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિ હતા અને પશ્ચિમી દેશોમાં પણ ભારતીય તત્વજ્ઞાનનું મહત્વ સ્થાપિત કરવામાં તેમણે અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી હતી. તેઓ તેમની શિષ્યવૃત્તિ અને અનન્ય શિક્ષણ શૈલીને કારણે વિદ્યાર્થીઓમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય હતા. તેમણે ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાં ભારતીય તત્વજ્ઞાન પર પ્રવચનો આપ્યા અને અનેક પુસ્તકો લખ્યા. તેમના ઉત્કૃષ્ટ યોગદાનને ધ્યાનમાં રાખીને, તેમને 1954માં ભારતના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન 'ભારત રત્ન'થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ડૉ. રાધાકૃષ્ણન ઘણીવાર કહેતા કે 'શિક્ષકો સમાજની કરોડરજ્જુ છે'.
શિક્ષક દિવસનો હેતુ અને ઉજવણી
શિક્ષક દિવસનો મુખ્ય હેતુ શિક્ષકોના મહત્વને સમજવાનો અને સમાજમાં તેમના અમૂલ્ય યોગદાનને ઓળખવાનો છે. આ દિવસ વિદ્યાર્થીઓને તેમના શિક્ષકો પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરવાની અને શિક્ષણના સર્વોચ્ચ મહત્વને સમજવાની તક પૂરી પાડે છે.
આ દિવસે, દેશભરની શાળાઓ અને કોલેજોમાં વિવિધ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવે છે. વિદ્યાર્થીઓ તેમના શિક્ષકો માટે નૃત્ય, ગીતો, નાટકો અને ભાષણો રજૂ કરે છે. કેટલીક જગ્યાએ, વિદ્યાર્થીઓ પોતે એક દિવસ માટે શિક્ષકની ભૂમિકા ભજવીને અધ્યાપનનો અનુભવ મેળવે છે. ઘણી રાજ્ય સરકારો શિક્ષક દિવસ નિમિત્તે ઉત્કૃષ્ટ શિક્ષકોનું સન્માન કરે છે અને તેમને તેમના યોગદાન બદલ પુરસ્કારો અને પ્રમાણપત્રો આપવામાં આવે છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, જ્યાં ભારતમાં 5 સપ્ટેમ્બરે શિક્ષક દિવસ ઉજવવામાં આવે છે, ત્યાં આંતરરાષ્ટ્રીય શિક્ષક દિવસ 5 ઓક્ટોબરે ઉજવવામાં આવે છે, જે યુનેસ્કો દ્વારા શિક્ષકોની વૈશ્વિક ભૂમિકાને ઓળખવા માટે જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.