ભારત વિરુદ્ધ મોરચો ખોલનારા અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિના આર્થિક સલાહકાર પીટર નાવારોએ જે રીતે યુક્રેન સંઘર્ષને મોદીનું યુદ્ધ હોવાનો વાહિયાત આરોપ લગાવ્યો છે, તે ભારતીય વડાપ્રધાનની આશંકાને જ રેખાંકિત કરે છે, જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે તેમને તેમના કલ્યાણ માટે વ્યક્તિગત કિંમત ચૂકવવી પડશે અને તેઓ તેના માટે તૈયાર છે, જ્યારે ખેડૂતો, માછીમારો વગેરેના હિતોનું રક્ષણ કરવામાં અડગ રહેવાની વાત કરી રહ્યા હતા. શું તેમનો મતલબ રાજકીય નુકસાન હતો?
શું એવો કોઈ ભય છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર મોદીને રાજકીય રીતે નબળા પાડવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે? ટ્રમ્પના મનમાં શું છે તે જાણી શકાયું નથી, પરંતુ અમેરિકા અન્ય દેશોમાં રાજકીય રીતે કેવી રીતે દખલ કરી રહ્યું છે તે કોઈ રહસ્ય નથી.
ટ્રમ્પ ભારતથી નારાજ હોય તેવું લાગે છે કારણ કે ભારતીય વડા પ્રધાને ઓપરેશન સિંદૂર પર પોતાનો અહંકાર સંતોષ્યો ન હતો. એ પણ શક્ય છે કે ઓપરેશન સિંદૂર પછી તેમના ભારત વિરોધી વલણને કારણે મોદીએ પણ તેમનાથી દૂર રહેવાનું યોગ્ય માન્યું હોય. ગમે તે હોય, પીટર નાવારો એ વ્યક્તિ છે જેને ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિના પિતા માનવામાં આવે છે.
પીટર નાવારોએ અગાઉ પણ ભારત વિરુદ્ધ પાયાવિહોણા નિવેદનો આપ્યા છે. તેમનું નિવેદન કે ભારતના ઊંચા ટેરિફ આપણી નોકરીઓ, કારખાનાઓ, આવક અને ઊંચા પગાર છીનવી રહ્યા છે તે તેમની ભારત વિરોધી માનસિકતાનું પ્રતિબિંબ છે. યુક્રેન સામે રશિયાના યુદ્ધ માટે ભારત જવાબદાર છે તેવું તેમનું નિવેદન એકદમ હાસ્યાસ્પદ છે. હકીકતમાં, યુરોપ અને અમેરિકા પોતે આ માટે જવાબદાર છે.
જ્યારે આ દેશોએ રશિયા સામે લડવા માટે યુક્રેનને નાટોનું સભ્ય બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો, ત્યારે રશિયાએ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું અને અંતે તેના પર હુમલો કર્યો. હકીકત એ છે કે યુરોપ અને અમેરિકા રશિયા સામે લડતા રહેવા માટે યુક્રેનને શસ્ત્રો અને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છે. આ સંજોગોમાં, મોદી સરકારે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રથી વધુ સાવધ રહેવું પડશે.
આ સાવધાની સાથે, ટ્રમ્પ ટેરિફના પડકારનો સામનો કરવા માટે યુદ્ધના ધોરણે પ્રયાસો કરવા પડશે. આ કરવું પડશે કારણ કે ઘણા ક્ષેત્રોના નિકાસકારોને નુકસાન અને કેટલાક નોકરીઓ ગુમાવવાનો ભય પાયાવિહોણો નથી. સરકારે નિકાસકારો અને કામદારોને રાહત આપવા માટે નક્કર પગલાં લેવા પડશે.
50 ટકા યુએસ ટેરિફ લાદ્યા પછી, સરકારે ઘણા દેશોની ઓળખ કરી છે જ્યાં ભારતીય કાપડ નિકાસ વધારી શકાય છે. એ પણ સમયની માંગ છે કે ભારતે અમેરિકા સામે ચીન સાથેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવવાની સાથે બ્રિક્સનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. આમ કરતી વખતે, ભારતે ચીનથી પણ સાવધ રહેવું પડશે.