Guru Nanak Jayanti 2026 Date: શીખ ધર્મના સ્થાપક અને પ્રથમ ગુરુ, ગુરુ નાનક દેવજીની જન્મજયંતિ એટલે કે 'ગુરુપુરબ'નું શીખ સમુદાયમાં અને સમગ્ર ભારતમાં વિશેષ મહત્વ છે. પંચાંગ અનુસાર, દર વર્ષે કાર્તિક માસની પૂર્ણિમાના દિવસે ગુરુ નાનક જયંતિ ઉજવવામાં આવે છે. વર્ષ 2026માં આ પવિત્ર તહેવાર 24 નવેમ્બર, મંગળવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ વર્ષે ભક્તો ગુરુ નાનક દેવજીની 557મી જન્મજયંતિની ભવ્ય ઉજવણી કરશે.
કાર્તિક પૂર્ણિમા તિથિ અને તારીખ
વર્ષ 2026માં ગુરુ નાનક જયંતિ નિમિત્તે પૂર્ણિમા તિથિની વિગત નીચે મુજબ છે:
- પૂર્ણિમા તિથિ પ્રારંભ: 23 નવેમ્બર, રાત્રે 11:42 વાગ્યે
- પૂર્ણિમા તિથિ સમાપ્તિ: 24 નવેમ્બર, રાત્રે 8:23 વાગ્યે
નોંધનીય છે કે, ઉદયાતિથિ અનુસાર ગુરુપુરબની મુખ્ય ઉજવણી 24 નવેમ્બર 2026 ના રોજ કરવામાં આવશે.
પ્રકાશ પર્વનું મહત્વ અને ઉજવણી
ગુરુ નાનક જયંતિને 'પ્રકાશ ઉત્સવ' અથવા 'ગુરુપુરબ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ગુરુ નાનક દેવજીનો જન્મ વર્તમાન પાકિસ્તાનમાં આવેલા તલવંડી (જે હવે નાનકાના સાહિબ તરીકે ઓળખાય છે) ખાતે થયો હતો. બાળપણથી જ આધ્યાત્મિક વૃત્તિ ધરાવતા નાનક દેવજીએ સમાજને સત્ય અને માનવતાનો માર્ગ બતાવ્યો હતો. તેમણે બાહ્ય ધાર્મિક ક્રિયાકાંડો અને દંભનો વિરોધ કરી પરસ્પર પ્રેમ અને સેવાનો સંદેશ આપ્યો હતો.
આ દિવસે ગુરુદ્વારાઓમાં વિશેષ આયોજનો કરવામાં આવે છે. શ્રદ્ધાળુઓ વહેલી સવારે 'પ્રભાત ફેરી' કાઢે છે, જેમાં તેઓ ભજન-કીર્તન કરતા નગર પરિભ્રમણ કરે છે. આ દરમિયાન નિશાન સાહિબ (શીખ ધ્વજ)નું વિશેષ સન્માન કરવામાં આવે છે. તહેવારના 48 કલાક પહેલા 'ગુરુ ગ્રંથ સાહિબ'ના અખંડ પાઠ શરૂ કરવામાં આવે છે અને ગુરુદ્વારાઓમાં લંગર (સામુદાયિક ભોજન)નો મહાપ્રસાદ પીરસવામાં આવે છે.
ગુરુ નાનક દેવજીના 4 મુખ્ય સિદ્ધાંતો
ગુરુ નાનક દેવજીએ તેમના જીવનકાળ દરમિયાન મુખ્યત્વે ચાર ઉપદેશો પર ભાર મૂક્યો હતો:
- એક ઓંકાર: ઈશ્વર એક જ છે અને તે સર્વવ્યાપી છે.
- નામ જપ: હંમેશા ઈશ્વરના નામનું સ્મરણ અને ધ્યાન કરવું.
- કીર્ત કર: મહેનત અને ઈમાનદારીથી આજીવિકા કમાવવી.
- વંદ છકના: પોતાની કમાણીમાંથી જરૂરિયાતમંદોને મદદ કરવી અને વહેંચીને ખાવું.