Devuthani Ekadashi Vrat Katha in Gujarati 2026: હિન્દુ ધર્મમાં દેવઉઠી એકાદશીનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ છે. માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિનાની યોગનિદ્રામાંથી જાગે છે અને ફરીથી સૃષ્ટિનું સંચાલન સંભાળે છે. આ દિવસથી જ શુભ અને માંગલિક કાર્યોની શરૂઆત થાય છે. ભક્તો આ દિવસે વ્રત રાખીને ભગવાન વિષ્ણુની વિધિ-વિધાનથી પૂજા કરે છે. આ ઉપરાંત દેવઉઠી એકાદશીની વ્રત કથા વાંચવી અને સાંભળવી પણ શુભ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, સાચા મનથી વ્રત અને કથાનું શ્રવણ કરવાથી ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.
ક્યારે છે દેવઉઠી એકાદશી 2026? (Devuthani Ekadashi 2026 Date)
હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, વર્ષ 2026માં કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશી તિથિ 20 નવેમ્બરના રોજ છે. એકાદશી તિથિ 20 નવેમ્બરના રોજ સવારે 7:15 કલાકે શરૂ થશે અને 21 નવેમ્બરના રોજ સવારે 6:31 કલાકે પૂર્ણ થશે. ઉદયાતિથિની માન્યતા અનુસાર, ગૃહસ્થ લોકો 20 નવેમ્બર, શુક્રવારના રોજ દેવઉઠી એકાદશીનું વ્રત રાખશે.
ભગવાન વિષ્ણુની પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત (Devuthani Ekadashi 2026 Puja Muhurat)
દેવઉઠી એકાદશીના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા માટેના શુભ સમય નીચે મુજબ છે.
બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 05:01 થી 05:54 વાગ્યા સુધી
અભિજીત મુહૂર્ત: સવારે 11:45 થી બપોરે 12:28 વાગ્યા સુધી
ગોધૂલિ મુહૂર્ત: સાંજે 05:26 થી 05:52 વાગ્યા સુધી
દેવઉઠી એકાદશીની પવિત્ર વ્રત કથા (Devuthani Ekadashi Vrat Katha)
પૌરાણિક કથા અનુસાર, પ્રાચીન સમયમાં એક રાજા રાજ્ય કરતો હતો. તેના રાજ્યમાં તમામ લોકો ધાર્મિક અને ભગવાન પ્રત્યે શ્રદ્ધા રાખનારા હતા. રાજાએ પોતાના રાજ્યમાં એવો નિયમ બનાવ્યો હતો કે એકાદશીના દિવસે કોઈપણ વ્યક્તિને અનાજ આપવામાં આવશે નહીં. આ નિયમ માત્ર નોકર-ચાકર જ નહીં, પરંતુ પશુઓ માટે પણ લાગુ પડતો હતો. રાજ્યના તમામ લોકો એકાદશીના દિવસે અનાજનો ત્યાગ કરીને ફળાહાર કરતા હતા.
એક દિવસ બીજા રાજ્યમાંથી એક વ્યક્તિ રાજા પાસે નોકરીની શોધમાં આવ્યો. રાજાએ તેને નોકરી આપવાની તૈયારી બતાવી, પરંતુ સાથે એક શરત પણ મૂકી. રાજાએ કહ્યું કે, તને દરરોજ ભોજન મળશે, પરંતુ એકાદશીના દિવસે અનાજ આપવામાં આવશે નહીં. તે વ્યક્તિએ રાજાની શરત સ્વીકારી લીધી અને નોકરી શરૂ કરી.
થોડા દિવસો બાદ એકાદશીનો દિવસ આવ્યો. રાજાના આદેશ મુજબ તે વ્યક્તિને ફળાહાર આપવામાં આવ્યો. પરંતુ તેને ફળાહારથી સંતોષ થયો નહીં. તેને લાગ્યું કે આટલા ઓછા ભોજનથી તેનું પેટ નહીં ભરાય. તેથી તે રાજા પાસે ગયો અને અનાજ આપવાની વિનંતી કરવા લાગ્યો. તેણે કહ્યું કે જો તેને અનાજ નહીં મળે તો તે ભૂખ્યો રહી જશે.
રાજાએ તેને પોતાની શરત યાદ અપાવી, પરંતુ વ્યક્તિની વારંવારની વિનંતીથી અંતે તેને અનાજ આપી દેવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ તે વ્યક્તિ નદી કિનારે ગયો અને ત્યાં ભોજન બનાવવાનું શરૂ કર્યું. ભોજન તૈયાર થયા પછી તેણે ભગવાનને યાદ કરીને કહ્યું, "હે ભગવાન! ભોજન તૈયાર છે, આપ પણ જમવા પધારો."
વ્યક્તિની આ નિખાલસ પ્રાર્થના સાંભળીને પીળાં વસ્ત્રો ધારણ કરેલા ચતુર્ભુજ ભગવાન વિષ્ણુ તેની સામે પ્રગટ થયા. ભગવાને તેની સાથે બેસીને ભોજન કર્યું અને ત્યારબાદ અંતર્ધાન થઈ ગયા.
આ ઘટના પછી લગભગ પંદર દિવસ વીતી ગયા. ફરીથી તે વ્યક્તિ રાજા પાસે આવ્યો અને અગાઉ કરતાં બમણું અનાજ માગ્યું. રાજાએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું કે તેને આટલા બધા અનાજની શા માટે જરૂર છે? ત્યારે વ્યક્તિએ કહ્યું કે તે દર વખતે ભગવાનને પણ ભોજન કરાવે છે, જેના કારણે અનાજ ઓછું પડે છે.
આ સાંભળીને રાજાને આશ્ચર્ય થયું. તેને વ્યક્તિની વાત પર વિશ્વાસ ન આવ્યો. તેથી તેણે હકીકત જાણવાનું નક્કી કર્યું અને એક દિવસ તે વ્યક્તિની પાછળ-પાછળ નદી કિનારે ગયો. રાજા ત્યાં છુપાઈને બધું જોવા લાગ્યો.
વ્યક્તિએ દર વખતની જેમ ભોજન તૈયાર કર્યું અને ભગવાન વિષ્ણુને આવવાનું આમંત્રણ આપ્યું. તેની પ્રાર્થના સાંભળીને ભગવાન તરત જ પ્રગટ થયા અને તેની સાથે ભોજન કરવા બેઠા. ભોજન પૂર્ણ થયા પછી ભગવાન તેને પોતાની સાથે વૈકુંઠ ધામ લઈ જવા લાગ્યા. આ જોઈને રાજાને પોતાની ભૂલ સમજાઈ.
રાજાને સમજાયું કે ભગવાન માત્ર વિધિ-વિધાનથી જ નહીં, પરંતુ નિર્મળ મન, સાચી શ્રદ્ધા અને નિષ્કપટ ભક્તિથી પણ પ્રસન્ન થાય છે. આ ઘટનાથી રાજાને ભક્તિનું સાચું મહત્વ સમજાયું.
Disclaimer: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને પરંપરાઓ પર આધારિત છે. તેનો હેતુ માત્ર ધાર્મિક માહિતી આપવાનો છે.
