Adadiya Pak Recipe: શિયાળાની શરૂઆત થતાં જ ગુજરાતના ઘરોમાં અડદિયા પાક બનાવવાની તૈયારીઓ શરૂ થઈ જાય છે. અડદના લોટ, ઘી, ગોળ અને વિવિધ સૂકામેવાનો ઉપયોગ કરીને બનતી આ પરંપરાગત મીઠાઈ સ્વાદની સાથે શિયાળાની ખાસ વાનગી તરીકે પણ ઓળખાય છે. ખાસ વાત એ છે કે અડદિયા પાકનો સ્વાદ જેટલો સરસ હોય છે, એટલી જ તેની બનાવવાની રીત પણ રસપ્રદ છે. જો તમે પણ આ શિયાળામાં બજારમાંથી અડદિયા પાક ખરીદવાને બદલે ઘરે જ શુદ્ધ ઘી અને મનપસંદ સૂકામેવા નાખીને બનાવવાની ઇચ્છા રાખતા હોવ, તો આ રેસિપી તમારા માટે છે. યોગ્ય રીતે લોટ શેકવામાં આવે તો અડદિયા પાક એકદમ દાણેદાર, સુગંધીદાર અને મોઢામાં ઓગળી જાય એવો બને છે.
અડદિયા પાક બનાવવા માટેની સામગ્રી (Ingredients)
- અડદનો જાડો લોટ – 2 કપ
- ઘી – 1 કપ
- ગોળ – 1 કપ
- દૂધ – ¼ કપ
- ગુંદર – 2 ચમચી
- ગુંદર પાઉડર – 1 ચમચી
- બદામની કતરણ – 2 ચમચી
- કાજુના ટુકડા – 2 ચમચી
- પિસ્તાની કતરણ – 1 ચમચી
- સૂકું કોપરું છીણેલું – 2 ચમચી
- ગંઠોડાનો પાઉડર – ½ ચમચી
- સૂંઠ પાઉડર – ½ ચમચી
- એલચી પાઉડર – ½ ચમચી
- જાયફળ પાઉડર – ¼ ચમચી
- ખસખસ – 1 ચમચી
- પીપરમૂળ પાઉડર – ¼ ચમચી (વૈકલ્પિક)
અડદિયા પાક બનાવવાની રીત (Adadiya Pak Banavani Rit)
સૌથી પહેલાં એક મોટા વાસણમાં અડદનો જાડો લોટ લો. તેમાં થોડું દૂધ ઉમેરીને હાથથી બરાબર મસળી લો, જેથી લોટમાં નાના-નાના દાણા બની જાય. આ પ્રક્રિયાથી અડદિયા પાકમાં બજાર જેવો દાણેદાર ટેક્સચર આવે છે. લોટમાં દૂધ એકસાથે નાખવાને બદલે થોડું-થોડું ઉમેરવું, જેથી લોટ બહુ ભીનો ન થઈ જાય. હવે આ લોટને થોડી વાર ઢાંકીને બાજુ પર રાખો.
ત્યારબાદ એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈમાં ઘી ગરમ કરો. ઘી ગરમ થાય એટલે તેમાં ગુંદર નાખીને ધીમા તાપે તળી લો. ગુંદર ફૂલીને આછો સોનેરી થાય એટલે તેને બહાર કાઢી લો અને ઠંડો થયા પછી તેનો ઝીણો ભૂકો કરી લો. હવે એ જ ઘીમાં બદામ, કાજુ અને પિસ્તાને થોડા શેકી લો. ત્યારબાદ તેમાં સૂકું કોપરું પણ હળવું શેકીને અલગ કાઢી લો. ધ્યાન રાખવું કે સૂકામેવા વધારે શેકાઈ ન જાય, નહીં તો તેનો સ્વાદ કડવો થઈ શકે છે.
હવે કડાઈમાં જરૂર મુજબ ઘી ઉમેરીને તૈયાર કરેલો અડદનો લોટ નાખો. તેને ધીમા તાપે સતત હલાવતા રહો. અડદનો લોટ શેકવાની આ સૌથી મહત્ત્વની પ્રક્રિયા છે. ઉતાવળમાં વધારે તાપે લોટ શેકવાથી તે બહારથી બ્રાઉન થઈ જશે, પરંતુ અંદરથી કાચો રહી શકે છે. તેથી ધીરજ રાખીને લોટને સતત હલાવતા રહો. થોડા સમય પછી લોટનો રંગ બદલાવા લાગશે અને તેમાંથી સરસ સુગંધ આવવા લાગશે. લોટ ઘી છોડવા લાગે અને આછો ગોલ્ડન બ્રાઉન રંગ દેખાય ત્યાં સુધી તેને બરાબર શેકવો.
લોટ બરાબર શેકાઈ જાય પછી તેમાં ગંઠોડાનો પાઉડર, સૂંઠ પાઉડર, એલચી પાઉડર, જાયફળ પાઉડર અને પીપરમૂળ પાઉડર ઉમેરો. આ બધી સામગ્રીને લોટ સાથે સારી રીતે મિક્સ કરો, જેથી મસાલાની સુગંધ આખા મિશ્રણમાં ભળી જાય. હવે તેમાં તળેલો ગુંદર, શેકેલા કાજુ, બદામ, પિસ્તા અને સૂકું કોપરું ઉમેરીને ફરીથી બરાબર મિક્સ કરો.
બીજી તરફ એક અલગ વાસણમાં ગોળ લો અને તેમાં થોડું પાણી ઉમેરીને ધીમા તાપે ગરમ કરો. ગોળ ઓગળી જાય એટલે તેને ગાળી લો, જેથી તેમાં રહેલી અશુદ્ધિઓ દૂર થઈ જાય. હવે ગોળની ચાસણીને બહુ ઘટ્ટ કર્યા વગર તૈયાર કરો. ચાસણી તૈયાર થાય એટલે ગેસ બંધ કરીને તેને થોડી ઠંડી થવા દો. ત્યારબાદ શેકેલા અડદના લોટમાં ધીમે-ધીમે ગોળની ચાસણી ઉમેરતા જાઓ અને સતત હલાવતા રહો. ગોળ ઉમેરતી વખતે ખાસ ધ્યાન રાખવું કે મિશ્રણમાં ગઠ્ઠા ન પડે.
હવે બધી સામગ્રીને એકસરખી રીતે મિક્સ કરો. અડદિયા પાકનું મિશ્રણ થોડું ઘટ્ટ અને દાણેદાર થઈ જશે. જો મિશ્રણ વધારે સૂકું લાગે તો થોડું ગરમ ઘી ઉમેરી શકો છો. ત્યારબાદ એક થાળીમાં થોડું ઘી લગાવીને તેને ગ્રીસ કરી લો. તૈયાર મિશ્રણને થાળીમાં નાખીને ચમચી અથવા વાટકીની મદદથી સરખી રીતે પાથરી દો. ઉપરથી ખસખસ અને પિસ્તાની કતરણ ભભરાવીને હળવા હાથે દબાવી દો.
હવે અડદિયા પાક થોડો ઠંડો થાય ત્યારે તેના ચોરસ કે ચોરસ આકારના ટુકડા કરી લો. તેને સંપૂર્ણપણે ઠંડો થવા દો, જેથી ટુકડા બરાબર સેટ થઈ જાય. બસ, તૈયાર છે શિયાળાની ખાસ ગુજરાતી મીઠાઈ અડદિયા પાક. તેને એરટાઇટ ડબ્બામાં ભરીને રાખી શકો છો અને શિયાળામાં પરિવાર સાથે તેનો આનંદ માણી શકો છો.
અડદિયા પાકને સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટે ખાસ ધ્યાનમાં રાખો
અડદિયા પાક બનાવતી વખતે જાડો અડદનો લોટ વાપરવો, કારણ કે તેનાથી પાકનો સ્વાદ અને ટેક્સચર વધારે સારું આવે છે. લોટને હંમેશાં ધીમા તાપે શેકવો, જેથી તે અંદર સુધી સરખી રીતે શેકાય. ગોળની ચાસણી બહુ પાતળી કે વધારે ઘટ્ટ ન રાખવી. મીઠાશ પોતાની પસંદગી પ્રમાણે ઓછી-વધારે કરી શકાય છે. પાકને લાંબો સમય સાચવવો હોય તો તેમાં ભેજ ન રહે તેનું ધ્યાન રાખવું અને સંપૂર્ણ ઠંડો થયા પછી જ એરટાઇટ ડબ્બામાં ભરવો.