One Nation, One Election: દેશમાં લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભાઓની ચૂંટણીઓ એકસાથે યોજવાના હેતુથી 'એક રાષ્ટ્ર, એક ચૂંટણી' પ્રસ્તાવની શક્યતાઓ તપાસવા માટે સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ (JPC) હાલમાં ગુજરાતની મુલાકાતે છે.
ભાજપના સાંસદ પી.પી. ચૌધરીની અધ્યક્ષતામાં આ 39 સભ્યોની સમિતિ, જેમાં 27 લોકસભા સાંસદો અને 12 રાજ્યસભા સાંસદોનો સમાવેશ થાય છે, તે આ પ્રસ્તાવના બંધારણીય અને વહીવટી પાસાઓની તપાસ કરી રહી છે. આ ત્રણ દિવસીય મુલાકાત દરમિયાન સમિતિએ રાજ્યના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ તેમજ વિવિધ રાજકીય પક્ષોના નેતાઓ સાથે વિગતવાર પરામર્શ હાથ ધર્યો છે.
આ પણ વાંચો
ગુજરાતનું પ્રેઝન્ટેશન બન્યું નમૂનો
મુલાકાતના પ્રથમ દિવસે ગાંધીનગરના GIFT સિટી ખાતે રાજ્યના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે બેઠક યોજાઈ હતી, જેમાં રાજ્ય સરકારે ચૂંટણી તૈયારીઓ અને શાસન માળખા અંગે પ્રેઝન્ટેશન રજૂ કર્યું હતું. JPC અધ્યક્ષ પી.પી. ચૌધરીએ આ રજૂઆતને 'મોડેલ પ્રેઝન્ટેશન' તરીકે વર્ણવતા જણાવ્યું કે, અત્યાર સુધી આટલી વ્યાપક અને સંકલિત રજૂઆત સમિતિ સમક્ષ કોઈએ મૂકી નથી. તેમણે સૂચવ્યું કે ગુજરાતના આ મોડેલને સુધારીને અન્ય રાજ્યો માટે એક નમૂના તરીકે શેર કરવામાં આવશે.
રાજકીય પક્ષોના મંતવ્યો અને ચર્ચાઓ
બીજા દિવસે સમિતિએ ભાજપ, કોંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટી (AAP)ના પ્રતિનિધિઓ સાથે ચર્ચા કરી હતી. આ બેઠકમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ, નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી અને વિધાનસભા અધ્યક્ષ શંકર ચૌધરી સહિતના અગ્રણીઓ હાજર રહ્યા હતા.
જ્યારે ભાજપના નેતાઓએ આ દરખાસ્તને ટેકો આપ્યો હતો, ત્યારે કોંગ્રેસના અમિત ચાવડા અને AAPના ઇસુદાન ગઢવી સહિતના વિરોધ પક્ષના નેતાઓએ સંઘીય સિદ્ધાંતો અને ચૂંટણીની નિષ્પક્ષતા અંગે પોતાની ચિંતાઓ રજૂ કરી હતી. આ પરામર્શનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અંતિમ ભલામણો તૈયાર કરતા પહેલા તમામ હિસ્સેદારોના ઇનપુટ્સ મેળવવાનો છે.
આર્થિક ફાયદા અને ભવિષ્યનું આયોજન
નિષ્ણાંતોના મતે, જો દેશમાં એકસાથે ચૂંટણીઓ યોજાય તો GDPમાં 1.6 ટકાનો વધારો થઈ શકે છે. આનાથી દેશના અંદાજે 7 લાખ કરોડ રૂપિયાની બચત થઈ શકે છે, જેનો ઉપયોગ શિક્ષણ, આરોગ્યસંભાળ અને ગરીબોના કલ્યાણ માટે કરી શકાય તેમ છે.
ભારતમાં છેલ્લે 1967માં એકસાથે ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી, પરંતુ ત્યારબાદ વિવિધ કારણોસર આ ચક્ર તૂટી ગયું હતું. પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદની સમિતિએ પણ આ માટે તબક્કાવાર અભિગમ સૂચવ્યો છે, અને જો જરૂરી બંધારણીય સુધારાઓ (જેમ કે 129મો સુધારો બિલ 2024) પૂર્ણ થાય, તો વર્ષ 2029 થી આ વ્યવસ્થા અમલમાં આવી શકે તેવી શક્યતા છે.