Mumbai Ahmedabad Bullet Train Project: મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ તેના લક્ષ્ય તરફ મજબૂત ડગલાં માંડી રહ્યો છે. તાજેતરમાં મહારાષ્ટ્રના પાલઘર જિલ્લાના દહાણુ તાલુકાના અંબેસરી ગામ ખાતે પ્રોજેક્ટની ત્રીજી પર્વતીય ટનલ (Mountain Tunnel)નું કામ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ (બ્રેકથ્રૂ) કરવામાં આવ્યું છે. આ સફળતા સાથે મહારાષ્ટ્રના ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં બુલેટ ટ્રેનના માર્ગમાં આવતા મોટા અવરોધો દૂર થઈ રહ્યા છે.
શું છે આ ટનલની વિશેષતા?
આ ટનલ 417 મીટર લાંબી અને 14.4 મીટર પહોળી છે. તેની રચના એવી રીતે કરવામાં આવી છે કે તેમાં બુલેટ ટ્રેન કોરિડોરના 'અપ' અને 'ડાઉન' બંને ટ્રેક સરળતાથી પસાર થઈ શકે. ખોદકામ માટે 'નિયંત્રિત ડ્રિલિંગ અને બ્લાસ્ટિંગ' પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેથી પર્વતીય વિસ્તારની ભૌગોલિક સ્થિરતા જળવાઈ રહે.
અત્યાધુનિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા
ટનલના નિર્માણ દરમિયાન આસપાસની ઇમારતો અને ભૂસ્તરની સુરક્ષા માટે એન્જિનિયરોએ અદ્યતન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કર્યો હતો. જેમાં-
રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ: સરફેસ સેટલમેન્ટ પોઇન્ટ્સ (SSP), 3D ટાર્ગેટ્સ, સ્ટ્રેન ગેજ અને સીસ્મોગ્રાફ દ્વારા સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી હતી.
શ્રમિકોની સુરક્ષા: કામદારોની સુરક્ષા માટે અત્યાધુનિક વેન્ટિલેશન સિસ્ટમ, અગ્નિ સુરક્ષાના કડક નિયમો અને નિયંત્રિત પ્રવેશ વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી હતી.
પ્રોજેક્ટની વર્તમાન સ્થિતિ
મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટમાં કુલ 8 પર્વતીય ટનલ બનાવવાની છે, જેમાંથી 7 મહારાષ્ટ્રના પાલઘરમાં અને 1 ગુજરાતના વલસાડમાં છે. છેલ્લા પાંચ મહિનામાં જ મહારાષ્ટ્રમાં ત્રણ મહત્વપૂર્ણ ટનલનું કામ પૂર્ણ થયું છે, જે પ્રોજેક્ટની ગતિશીલતા દર્શાવે છે. ખાસ કરીને વાપી અને બોઈસર સ્ટેશન વચ્ચેની તમામ ત્રણ ટનલનું નિર્માણ કાર્ય હવે પૂરું થઈ ચૂક્યું છે, જે આ કોરિડોરના સૌથી જટિલ ગણાતા વિભાગોમાંનું એક હતું.
પ્રોજેક્ટની અન્ય મહત્વની વિગતો
કુલ લંબાઈ અને સ્ટેશનો: આ કોરિડોરની કુલ લંબાઈ 508 કિમી છે. આ રૂટ પર કુલ 12 સ્ટેશનો આવશે, જેમાં ગુજરાતમાં 8 (વાપી, બિલિમોરા, સુરત, ભરૂચ, વડોદરા, આણંદ, અમદાવાદ, સાબરમતી) અને મહારાષ્ટ્રમાં 4 (મુંબઈ (BKC), થાણે, વિરાર, બોઈસર) સ્ટેશનોનો સમાવેશ થાય છે.
અંડરસી ટનલ: આ પ્રોજેક્ટનું સૌથી મોટું આકર્ષણ મુંબઈ નજીક થાણે ખાડી (Thane Creek) પાસે બનનારી ભારતની પ્રથમ 'અંડરસી ટનલ' છે. આ ટનલ લગભગ 7 કિમી લાંબી હશે અને તે સમુદ્રની સપાટીથી નીચેથી પસાર થશે.
ઝડપ: બુલેટ ટ્રેનની ઓપરેશનલ સ્પીડ 320 કિમી પ્રતિ કલાક રહેશે. આ ટ્રેન મુંબઈથી અમદાવાદનું અંતર માત્ર 2 કલાકથી થોડા વધુ સમયમાં કાપી શકશે, જે અત્યારે ટ્રેન દ્વારા 6-7 કલાકનો સમય લે છે.
ટેકનોલોજી: આ પ્રોજેક્ટમાં જાપાનની પ્રખ્યાત 'શિનકાનસેન' (Shinkansen) ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જે તેની સલામતી અને સમયપાલન માટે વિશ્વભરમાં જાણીતી છે.
આર્થિક અસર: આ કોરિડોર માત્ર પરિવહનનું સાધન નથી, પરંતુ તે 'મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર' તરીકે એક આર્થિક ગતિશીલતાનું કેન્દ્ર બનશે, જે બંને રાજ્યોના ઔદ્યોગિક શહેરોને જોડશે.
પર્યાવરણ અને સલામતી: નિર્માણ કાર્યમાં પર્યાવરણનું ધ્યાન રાખવા માટે ખાસ સાવચેતી રાખવામાં આવી રહી છે. ટનલના નિર્માણમાં જે 'નિયંત્રિત બ્લાસ્ટિંગ' પદ્ધતિનો ઉપયોગ થાય છે, તે આસપાસના ગામડાઓ અને ઇમારતોને નુકસાન ન પહોંચે તે રીતે આયોજિત છે.