Kidney Stone Causes: કિડનીમાં પથરી એટલે કે કિડની સ્ટોનની સમસ્યા આજકાલ ઘણા લોકોમાં જોવા મળે છે. ખાવા-પીવાની કેટલીક આદતોને પણ તેના માટે જવાબદાર માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ટમેટાને લઈને લોકોમાં એવી માન્યતા છે કે તેમાં રહેલા ઓક્સાલેટને કારણે કિડનીમાં પથરીનું જોખમ વધી શકે છે. પરંતુ શું કિડની સ્ટોન હોય તો ટમેટા સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવા જોઈએ? હકીકતમાં દરેક વ્યક્તિ માટે એકસરખી ડાયટ લાગુ પડતી નથી. પથરીનો પ્રકાર અને વ્યક્તિની તબીબી સ્થિતિના આધારે ખોરાકમાં ફેરફાર કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
શું ટમેટા ખાવાથી કિડનીમાં પથરી થાય છે?
ટમેટાને કિડની સ્ટોનનું સીધું અને એકમાત્ર કારણ માનવું યોગ્ય નથી. કિડનીમાં પથરી અલગ-અલગ પ્રકારની હોઈ શકે છે અને તેના બનવા પાછળ શરીરમાં પાણીની કમી, યુરિનમાં ચોક્કસ મિનરલ્સનું પ્રમાણ, વધુ મીઠું અને અન્ય આહાર સંબંધિત કારણો જવાબદાર હોઈ શકે છે.
કિડની સ્ટોનમાં કેલ્શિયમ ઓક્સાલેટ સ્ટોન સૌથી સામાન્ય પ્રકારોમાંથી એક છે. આવા કિસ્સામાં ડોક્ટર વ્યક્તિની સ્થિતિ પ્રમાણે ઓક્સાલેટ, મીઠું, કેલ્શિયમ અને અન્ય પોષક તત્વોના સેવન પર ધ્યાન આપવાની સલાહ આપી શકે છે. એટલે માત્ર ટમેટા ખાવાથી જ પથરી થાય છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
કઈ વસ્તુઓથી કિડની સ્ટોનનું જોખમ વધી શકે?
કિડની સ્ટોનથી બચવા માટે શરીરમાં પૂરતું પાણી હોવું ખૂબ જરૂરી છે. જ્યારે વ્યક્તિ ઓછું પાણી પીવે છે ત્યારે યુરિન વધુ ગાઢ બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં યુરિનમાં રહેલા કેટલાક મિનરલ્સ એકબીજા સાથે જોડાઈને ક્રિસ્ટલ બનાવી શકે છે અને સમય જતાં પથરીનું સ્વરૂપ લઈ શકે છે. તેથી દિવસ દરમિયાન પૂરતું પાણી પીવાની આદત મહત્વની છે.
વધુ પડતું મીઠું ખાવાથી પણ કેટલાક લોકોમાં કિડની સ્ટોનનું જોખમ વધી શકે છે. ખોરાકમાં મીઠાનું પ્રમાણ વધારે હોય તો યુરિનમાં કેલ્શિયમનું પ્રમાણ વધી શકે છે, જેના કારણે કેલ્શિયમ આધારિત પથરી બનવાની શક્યતા વધી શકે છે. ચિપ્સ, પેકેજ્ડ ફૂડ, ઇન્સ્ટન્ટ નૂડલ્સ, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ અને વધુ મીઠાવાળા સોસનું સેવન મર્યાદિત રાખવું યોગ્ય છે.
જો કોઈ વ્યક્તિને ખાસ કરીને કેલ્શિયમ ઓક્સાલેટ સ્ટોનની સમસ્યા હોય તો ડોક્ટર અથવા ડાયટિશિયન વધુ ઓક્સાલેટ ધરાવતા કેટલાક ખોરાકનું પ્રમાણ ઘટાડવાની સલાહ આપી શકે છે. પાલક, બીટ, રૂબાર્બ, કેટલાક નટ્સ અને ચોકલેટ જેવી વસ્તુઓમાં ઓક્સાલેટનું પ્રમાણ વધારે હોઈ શકે છે. જોકે દરેક વ્યક્તિએ આ ખોરાક સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવા જોઈએ એવું નથી.
કિડનીમાં પથરી હોય તો ટમેટા સંપૂર્ણપણે બંધ કરવા જોઈએ કે નહિ
કિડની સ્ટોનની સમસ્યા હોય ત્યારે પોતાની રીતે ટમેટા કે કોઈ અન્ય ખોરાકને સંપૂર્ણપણે ડાયટમાંથી કાઢી નાખવો યોગ્ય નથી. પથરી કયા પ્રકારની છે, યુરિન અને બ્લડ ટેસ્ટમાં શું પરિણામ આવ્યું છે અને વ્યક્તિની અન્ય તબીબી સ્થિતિ કેવી છે તેના આધારે ડાયટ નક્કી કરવામાં આવે છે.
તેથી જો તમને વારંવાર કિડની સ્ટોનની સમસ્યા રહેતી હોય અથવા હાલમાં પથરી હોય તો ડોક્ટર કે યોગ્ય ડાયટિશિયનની સલાહ લઈને જ આહારમાં ફેરફાર કરો. માત્ર ટમેટાને પથરીનું કારણ માનીને તેને સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવું જરૂરી નથી.
Disclaimer: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે છે. કિડની સ્ટોનની સારવાર, દવા અથવા ડાયટમાં ફેરફાર કરતા પહેલાં યોગ્ય તબીબી નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.