Kankoda (Kantola) Nu Shaak Recipe: ચોમાસાની સિઝનમાં બજારમાં કંકોડા એટલે કે કંટોલા સરળતાથી મળી જાય છે. કંકોડાનું શાક સ્વાદિષ્ટ હોવાની સાથે ઘરે સરળતાથી બનાવી શકાય તેવી ગુજરાતી સબ્જી છે. જો તમને રોજ એક જ પ્રકારનું શાક ખાઈને કંટાળો આવ્યો હોય તો ચોમાસામાં એકવાર આ મસાલેદાર કંકોડાનું શાક જરૂર ટ્રાય કરો. રોટલી, ભાખરી કે ગરમાગરમ દાળ-ભાત સાથે કંકોડાનું શાક ખૂબ જ સ્વાદિષ્ટ લાગે છે. તો ચાલો જાણીએ કંકોડાનું શાક ઘરે બનાવવાની સરળ રીત.
કંકોડાનું શાક બનાવવા માટેની સામગ્રી
આ પણ વાંચો
- 500 ગ્રામ કંકોડા (કંટોલા)
- 3 ચમચી તેલ
- 1 ચમચી રાઈ
- 1 ચમચી જીરું
- ચપટી હિંગ
- 8-10 લસણની કળીઓ
- 2-3 લીલા મરચાં
- 1 નાની ચમચી હળદર
- 1-1.5 નાની ચમચી લાલ મરચું પાઉડર
- 1.5 નાની ચમચી ધાણા-જીરું પાઉડર
- 1/2 નાની ચમચી ગરમ મસાલો
- સ્વાદ પ્રમાણે મીઠું
- 1/2 નાની ચમચી ગોળ
- 1/2 નાની ચમચી આમચૂર પાઉડર અથવા થોડો લીંબુનો રસ
- 2 ચમચી સમારેલી કોથમીર
કંકોડાનું શાક બનાવવાની રીત
સૌપ્રથમ કંકોડાને સારી રીતે પાણીથી ધોઈ લો. કંકોડાની ઉપરની સપાટી પર નાના કાંટા હોવાથી તેમાં માટી કે ગંદકી રહી શકે છે, તેથી તેને હાથથી હળવા હાથે ઘસીને સાફ કરી લો. કંકોડા ધોઈ લીધા બાદ તેને કપડાથી લૂછી લો. હવે તેના બંને છેડા કાપીને કંકોડાને ગોળ કે લાંબા ટુકડામાં સમારી લો. કંકોડા નાના હોય તો તેને વચ્ચેથી કાપીને પણ શાક બનાવી શકાય છે.
હવે કંકોડાને થોડું મીઠું અને હળદર લગાવીને 5-10 મિનિટ માટે રાખી દો. આ દરમિયાન એક કડાઈમાં તેલ ગરમ કરવા મૂકો. તેલ ગરમ થાય એટલે તેમાં રાઈ અને જીરું ઉમેરો. રાઈ તડતડે એટલે તેમાં ચપટી હિંગ નાખો. ત્યારબાદ બારીક સમારેલા અથવા વાટેલા લસણ અને લીલા મરચાં ઉમેરો. લસણ હળવું સોનેરી થાય અને તેની સુગંધ આવવા લાગે ત્યાં સુધી તેને સારી રીતે સાંતળો.
હવે તેમાં તૈયાર કરેલા કંકોડા ઉમેરીને વઘાર સાથે સારી રીતે મિક્સ કરી લો. કંકોડા થોડા સમય માટે તેલમાં સાંતળવાથી તેનો સ્વાદ વધુ સારો આવે છે અને શાક પણ સરસ બને છે. હવે તેમાં હળદર, લાલ મરચું પાઉડર, ધાણા-જીરું પાઉડર અને મીઠું ઉમેરો. બધા મસાલા કંકોડા સાથે સારી રીતે મિક્સ થાય તે રીતે હલાવો.
હવે કડાઈને ઢાંકીને ધીમા તાપે કંકોડાને ચડવા દો. કંકોડામાં પોતાનું પાણી હોય છે, તેથી સામાન્ય રીતે વધારે પાણી ઉમેરવાની જરૂર પડતી નથી. જો શાક કડાઈમાં ચોંટતું હોય તો જરૂર પ્રમાણે 1-2 ચમચી પાણી ઉમેરી શકાય છે. કંકોડાને ધીમા તાપે પકવવાથી તે અંદરથી નરમ થાય છે અને મસાલો પણ કંકોડામાં સારી રીતે ઉતરી જાય છે.
લગભગ 10-15 મિનિટ બાદ ઢાંકણ ખોલીને શાકને હલાવી લો. હવે તેમાં ગોળ અને ગરમ મસાલો ઉમેરો. ગોળ ઉમેરવાથી મસાલેદાર શાકમાં હળવો મીઠો સ્વાદ આવે છે, જે કંકોડાના સ્વાદ સાથે ખૂબ સરસ લાગે છે. જો તમને થોડો ખાટો સ્વાદ પસંદ હોય તો તેમાં આમચૂર પાઉડર ઉમેરી શકો છો અથવા ગેસ બંધ કર્યા બાદ થોડો લીંબુનો રસ નાખી શકો છો.
કંકોડા નરમ થઈ જાય અને શાકનું વધારાનું પાણી સુકાઈ જાય ત્યાં સુધી તેને પકાવો. શાક તૈયાર થાય ત્યારે કંકોડા પર મસાલાનું સરસ કોટિંગ થઈ જશે અને તેલ પણ થોડું અલગ દેખાવા લાગશે. હવે ગેસ બંધ કરીને ઉપરથી બારીક સમારેલી તાજી કોથમીર નાખો અને શાકને સારી રીતે મિક્સ કરી લો.
તૈયાર છે ગરમાગરમ અને સ્વાદિષ્ટ કંકોડાનું શાક. તમે આ શાકને ગરમ રોટલી, બાજરીની ભાખરી, રોટલા કે દાળ-ભાત સાથે સર્વ કરી શકો છો. ચોમાસાની સિઝનમાં કંકોડા તાજા મળતા હોવાથી આ સમયે બનાવેલું શાક ખાસ સ્વાદિષ્ટ લાગે છે.
કંકોડાનું શાક સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટેની ટિપ્સ
કંકોડા ખરીદતી વખતે નાના અને કોમળ કંકોડા પસંદ કરવા, કારણ કે તે ઝડપથી ચડી જાય છે અને ખાવામાં પણ વધુ સ્વાદિષ્ટ લાગે છે. કંકોડાને શાક બનાવતા પહેલાં સારી રીતે ધોવા જરૂરી છે. શાક બનાવતી વખતે વધારે પાણી ન ઉમેરવું, કારણ કે કંકોડા પોતાનું પાણી છોડે છે. શાકને ધીમા તાપે ઢાંકીને પકવવાથી કંકોડા નરમ અને સ્વાદિષ્ટ બને છે. લસણનો વઘાર આ શાકના સ્વાદમાં ખાસ વધારો કરે છે.
સર્વ કરવાની રીત
કંકોડાનું શાક ગરમાગરમ હોય ત્યારે રોટલી, બાજરીની ભાખરી અથવા રોટલા સાથે સર્વ કરો. સાથે છાશ, કચુંબર અને પાપડ પીરસશો તો ગુજરાતી થાળી જેવો સ્વાદ માણી શકશો.