Besan Gatta Shaak Recipe: ઘરમાં શાકભાજી ન હોય અને કંઈક સ્વાદિષ્ટ ખાવાની ઇચ્છા થાય, ત્યારે બેસનના ગટ્ટાનું શાક એક સારો વિકલ્પ છે. રાજસ્થાનની આ પરંપરાગત વાનગીમાં ચણાના લોટમાંથી ગટ્ટા તૈયાર કરવામાં આવે છે અને પછી તેને દહીં, ટામેટાં તથા વિવિધ મસાલાની ગ્રેવીમાં રાંધવામાં આવે છે. ગરમાગરમ રોટલી, પરાઠા કે જીરા રાઇસ સાથે આ શાકનો સ્વાદ ખૂબ જ સરસ લાગે છે. તો ચાલો જાણીએ ઘરે નરમ ગટ્ટા અને સ્વાદિષ્ટ ગ્રેવીવાળું બેસનના ગટ્ટાનું શાક બનાવવાની રીત.
સામગ્રી
આ પણ વાંચો
ગટ્ટા બનાવવા માટે
- ચણાનો લોટ (બેસન) – 1 કપ
- દહીં – 2 ચમચી
- તેલ – 1 ચમચી
- અજમો – અડધી નાની ચમચી
- હળદર – ચપટી
- લાલ મરચું પાઉડર – અડધી નાની ચમચી
- મીઠું – સ્વાદ મુજબ
- પાણી – જરૂર મુજબ
ગ્રેવી બનાવવા માટે
- દહીં – અડધો કપ
- ટામેટાં – 2 નંગ
- ડુંગળી – 1 નંગ (વૈકલ્પિક)
- આદુ-લસણની પેસ્ટ – 1 નાની ચમચી
- જીરું – અડધી નાની ચમચી
- હિંગ – 1 ચપટી
- હળદર – અડધી નાની ચમચી
- ધાણા પાઉડર – 1 નાની ચમચી
- લાલ મરચું પાઉડર – સ્વાદ મુજબ
- ગરમ મસાલો – અડધી નાની ચમચી
- તેલ અથવા ઘી – 2 ચમચી
- મીઠું – સ્વાદ મુજબ
- લીલા ધાણા – સજાવટ માટે
- પાણી – જરૂર મુજબ
બેસન ગટ્ટાનું શાક બનાવવાની રીત
સૌપ્રથમ એક વાસણમાં ચણાનો લોટ લો. તેમાં દહીં, તેલ, અજમો, હળદર, લાલ મરચું અને મીઠું ઉમેરી બધી સામગ્રી બરાબર મિક્સ કરો. હવે થોડું-થોડું પાણી ઉમેરીને નરમ અને બાંધી શકાય તેવો લોટ બાંધો. લોટ વધારે કઠણ ન રાખવો, જેથી ગટ્ટા નરમ બને.
આ લોટમાંથી લાંબા આકારના રોલ બનાવી લો. હવે એક વાસણમાં પાણી ઉકાળો અને તેમાં તૈયાર કરેલા રોલ નાખો. મધ્યમ તાપે લગભગ 10થી 15 મિનિટ સુધી બાફો. ગટ્ટા બરાબર બફાઈ જાય ત્યારે તે પાણીની સપાટી પર આવવા લાગશે. તેને બહાર કાઢીને ઠંડા થવા દો અને પછી નાના ટુકડામાં કાપી લો. ગટ્ટા બાફ્યા પછી વધેલું પાણી ફેંકી ન દેતા, ગ્રેવીમાં જરૂર મુજબ વાપરી શકો છો.
હવે એક કડાઈમાં તેલ અથવા ઘી ગરમ કરો. તેમાં જીરું અને હિંગ ઉમેરો. ત્યારબાદ ઝીણી સમારેલી ડુંગળી નાખીને હળવી સોનેરી થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. હવે આદુ-લસણની પેસ્ટ ઉમેરી થોડીવાર સાંતળો. ત્યારબાદ ટામેટાંની પેસ્ટ ઉમેરીને તે નરમ થાય અને મસાલામાંથી તેલ છૂટવા લાગે ત્યાં સુધી પકાવો.
હવે તેમાં હળદર, ધાણા પાઉડર, લાલ મરચું પાઉડર અને મીઠું ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરો. એક અલગ વાસણમાં દહીંને સારી રીતે ફેંટી લો. ગેસ ધીમો કરીને દહીં ધીમે-ધીમે મસાલામાં ઉમેરો અને સતત હલાવતા રહો, જેથી દહીં ફાટી ન જાય. જો તમને વધુ પરંપરાગત રાજસ્થાની સ્વાદ જોઈતો હોય, તો ડુંગળી અને ટામેટાં વગર પણ દહીં તથા મસાલાથી ગ્રેવી તૈયાર કરી શકો છો.
ગ્રેવી તૈયાર થઈ જાય પછી તેમાં ગટ્ટાના ટુકડા ઉમેરો. હવે જરૂર મુજબ પાણી અથવા ગટ્ટા બાફેલું પાણી નાખીને ગ્રેવીને તમારી પસંદ પ્રમાણે ઘટ્ટ કે પાતળી રાખો. કડાઈને ઢાંકીને ધીમા તાપે 5થી 7 મિનિટ સુધી શાકને ચડવા દો, જેથી ગટ્ટામાં મસાલાનો સ્વાદ સારી રીતે ઉતરી જાય. છેલ્લે ગરમ મસાલો અને ઝીણા સમારેલા લીલા ધાણા ઉમેરો. તૈયાર છે ગરમાગરમ રાજસ્થાની સ્ટાઇલ બેસનના ગટ્ટાનું શાક. તેને રોટલી, પરાઠા, બાજરીના રોટલા અથવા જીરા રાઇસ સાથે પીરસો.
નરમ ગટ્ટા બનાવવા માટેની ટિપ્સ
- લોટ બાંધતી વખતે એકસાથે વધારે પાણી ન નાખવું.
- ગટ્ટા વધારે કઠણ ન બને તે માટે લોટને બહુ કડક ન બાંધવો.
- દહીં ઉમેરતી વખતે ગેસ ધીમો રાખવો અને સતત હલાવતા રહેવું.
- ગ્રેવીમાં ગટ્ટા ઉમેર્યા પછી તેને વધારે સમય સુધી ન ઉકાળવા, નહીં તો તે ખૂબ નરમ થઈ શકે છે.
- શાકને વધુ સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટે જરૂર મુજબ ઘીનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.