Tulsi Vivah 2025 Date: તુલસી વિવાહ એ હિંદુ ધર્મમાં એક મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક વિધિ છે, જે કાર્તિક માસની શુક્લ પક્ષની એકાદશી (દેવ ઉઠી એકાદશી)ના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ વિધિમાં તુલસીના છોડનું ભગવાન વિષ્ણુ અથવા તેમના અવતાર શાલિગ્રામ સાથે વૈદિક રીતે વિવાહ કરવામાં આવે છે. તેનું ધાર્મિક મહત્વ અનેરું છે.
2025માં તુલસી વિવાહ ક્યારે છે?
આ વર્ષે તુલસી વિવાહ 3 નવેમ્બર 2025ના રોજ છે. તુલસીને ભગવાન વિષ્ણુની પ્રિય અને લક્ષ્મીજીનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. પૌરાણિક કથા અનુસાર, તુલસી (વૃંદા)ના વિવાહ શાલિગ્રામ (ભગવાન વિષ્ણુનું પ્રતીક) સાથે થયો હતો. આ વિવાહ ભક્તિ અને આધ્યાત્મિક શુદ્ધતાનું પ્રતીક છે.
- પાપનાશ અને પુણ્ય પ્રાપ્તિ: તુલસી વિવાહનું આયોજન કરવાથી અને તેમાં ભાગ લેવાથી પાપોનો નાશ થાય છે અને પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ વિધિ કરવાથી વૈવાહિક જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે છે.
- ગૃહસ્થ જીવનનું સુખ: તુલસી વિવાહ ખાસ કરીને ગૃહસ્થાશ્રમમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ લાવવા માટે કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને, જે યુવતીઓના લગ્નમાં વિલંબ થતો હોય, તેઓ માટે આ વિધિ શુભ માનવામાં આવે છે.
- દેવ ઉઠી એકાદશીનું મહત્વ: આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ ચાતુર્માસની નિદ્રામાંથી જાગે છે, અને તુલસી વિવાહ આ ઉત્સવનો એક ભાગ છે. આ દિવસે તુલસી અને શાલિગ્રામના વિવાહનું આયોજન કરવું એ ભગવાનની કૃપા પ્રાપ્ત કરવાનું એક માધ્યમ છે.
- પર્યાવરણ અને આધ્યાત્મિકતા: તુલસીનો છોડ ઔષધીય ગુણો ધરાવે છે અને તેને પવિત્ર માનવામાં આવે છે. તુલસી વિવાહ દ્વારા પર્યાવરણની રક્ષા અને આધ્યાત્મિક શુદ્ધતાનો સંદેશ પણ આપવામાં આવે છે.
- સામાજિક એકતા: આ વિધિમાં સમુદાય એકસાથે આવે છે અને ધાર્મિક વિધિઓમાં ભાગ લે છે, જે સામાજિક એકતા અને ભક્તિના ભાવને વધારે છે.
- વિધિનું સ્વરૂપ: તુલસી વિવાહમાં તુલસીના છોડને વધૂની જેમ સજાવવામાં આવે છે અને શાલિગ્રામને વરરાજાના રૂપમાં ગણીને મંગળફેરા, કન્યાદાન અને અન્ય વૈદિક વિધિઓ કરવામાં આવે છે. આ દિવસે ભક્તો વ્રત રાખે છે અને ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરે છે.
જલંધર અને વૃંદાની કથા: ભગવાન વિષ્ણુએ તુલસી સાથે શા માટે લગ્ન કર્યા?
જલંધર એક શક્તિશાળી રાક્ષસ હતો, જેનો જન્મ સમુદ્રમાંથી થયો હતો. એવું માનવામાં આવે છે કે તે ભગવાન શિવના તેજ (જલ) અને સમુદ્રના સંયોગથી ઉત્પન્ન થયો હતો, જેના કારણે તેનું નામ જલંધર પડ્યું. જલંધર ખૂબ જ શક્તિશાળી અને તપસ્વી હતો. તેણે ભગવાન બ્રહ્માની તપસ્યા કરી અને વરદાન મેળવ્યું કે તે અજેય રહેશે, જ્યાં સુધી તેની પત્ની વૃંદા પોતાનું પતિવ્રત ધર્મ નિભાવે છે.
વૃંદા એક પવિત્ર અને પતિવ્રતા સ્ત્રી હતી, જે પોતાના પતિ જલંધર પ્રત્યે સંપૂર્ણ રીતે સમર્પિત હતી. તેનું પતિવ્રત ધર્મ જલંધરની શક્તિનું મુખ્ય કારણ હતું, કારણ કે તેના પાતિવ્રત્યના બળે જલંધરને કોઈ હરાવી શકે તેમ ન હતું.
જલંધરનો ઉદ્ધત વ્યવહાર
જલંધરની શક્તિ અને અજેયતાના કારણે તે અહંકારી બની ગયો. તેણે દેવતાઓ પર હુમલો કર્યો અને સ્વર્ગ પર કબજો કરી લીધો. દેવતાઓ નિરુપાય થઈ ગયા અને તેમણે ભગવાન વિષ્ણુની શરણ લીધી. પરંતુ વૃંદાના પતિવ્રત ધર્મને કારણે જલંધરને હરાવવું અશક્ય હતું.
ભગવાન વિષ્ણુની યુક્તિ
દેવતાઓની વિનંતી પર ભગવાન વિષ્ણુએ વૃંદાનું પતિવ્રત ધર્મ ભંગ કરવાનું નક્કી કર્યું. તેમણે જલંધરનું રૂપ ધારણ કરીને વૃંદા પાસે જઈને તેની સાથે રહેવાનો પ્રયાસ કર્યો. વૃંદાએ વિષ્ણુને પોતાનો પતિ માની લીધો, જેના કારણે તેનું પતિવ્રત ધર્મ ભંગ થયું. આની સાથે જ જલંધરની શક્તિ નષ્ટ થઈ, અને ભગવાન શિવે યુદ્ધમાં જલંધરનો વધ કર્યો.
વૃંદાનો શાપ અને તુલસીનું સ્વરૂપ
જ્યારે વૃંદાને ખબર પડી કે ભગવાન વિષ્ણુએ તેની સાથે છળ કર્યું છે, ત્યારે તેણે ક્રોધિત થઈને વિષ્ણુને શાપ આપ્યો કે તેઓ પણ પત્નીના વિયોગનું દુઃખ ભોગવશે (જે રામાવતારમાં સીતાજીના વિયોગના રૂપમાં ફળ્યો). વૃંદાએ પોતાનું જીવન ત્યાગી દીધું, પરંતુ ભગવાન વિષ્ણુએ તેને વરદાન આપ્યું કે તે તુલસીના રૂપમાં પૃથ્વી પર પૂજાશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે તુલસીના રૂપમાં વૃંદા હંમેશાં તેમની સાથે રહેશે, અને તેમનું વિવાહ શાલિગ્રામ (વિષ્ણુનું પ્રતીક) સાથે થશે.
જાણો તુલસી વિવાહના શુભ મુહૂર્ત
દિવસના શુભ ચોઘડિયા
- સવારના 6 વાગ્યાથી 7.30 વાગ્યા સુધી અમૃત.
- સવારના 9 વાગ્યાથી 10.30 વાગ્યા સુધી શુભ.
- બપોરના 1.30 વાગ્યાથી 3 વાગ્યા સુધી ચલ.
- બપોરના 3 વાગ્યાથી સાંજના 4.30 વાગ્યા સુધી લાભ
- સાંજના 4.30 વાગ્યાથી સાંજના વાગ્યા સુધી અમૃત.
રાતના ચોઘડિયા
- સાંજના 6 વાગ્યાથી 7.30 વાગ્યા સુધી ચલ.
- રાતના 10.30 વાગ્યાથી 12 વાગ્યા સુધી લાભ.