Nirjala Ekadashi 2025: નિર્જલા એકાદશીને હિન્દુ ધર્મમાં ખૂબ જ શુભ એકાદશી માનવામાં આવે છે. દર વર્ષે જેઠ મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશીને નિર્જલા એકાદશી કહેવામાં આવે છે અને આ વખતે આ તિથિ 6 જૂન, શુક્રવારના રોજ છે. નિર્જલા એકાદશીને ભીમસેની એકાદશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, કારણ કે મહાભારતમાં ભીમે આ એક માત્ર એકાદશીનું વ્રત રાખ્યું હતું.
પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, નિર્જલા એકાદશી પર વ્રત રાખવાથી પાપોથી મુક્તિ, સ્વર્ગની પ્રાપ્તિ અને મોક્ષનો માર્ગ મોકળો થાય છે. આ ઉપરાંત ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવાથી જીવનમાં સુખ, સંપત્તિ, કીર્તિ અને સ્વાસ્થ્ય મળે છે. પરંતુ ઘણી વખત લોકો પૂજા કરતી વખતે જાણી જોઈને કે અજાણતાં કેટલીક ભૂલો કરે છે, જેના કારણે પુણ્યના પરિણામો ઓછા થઈ જાય છે. ચાલો જાણીએ નિર્જલા એકાદશીની પૂજાની સંપૂર્ણ પદ્ધતિ…
નિર્જલા એકાદશી 2025 ઉપવાસના નિયમો
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં ઉઠીને સ્નાન કરો. સ્વચ્છ કપડાં પહેરો અને ઘરમાં પૂજા સ્થાનને ગંગાજળથી શુદ્ધ કરો.
- ઉપવાસનો સંકલ્પ લો: હું ભગવાન વિષ્ણુના આશીર્વાદ માટે નિર્જલા એકાદશીનો ઉપવાસ કરવાનો સંકલ્પ કરું છું.
- પાણી, ખોરાક અને ફળ વિના ઉપવાસ રાખવાની પ્રતિજ્ઞા લેવામાં આવે છે.
- જો કોઈ ઉપવાસ ન કરે તો પણ, કોઈપણ તામસિક વસ્તુ (ડુંગળી, લસણ વગેરે) ખાવાની મનાઈ છે.
- દિવસભર ભજન-કીર્તન, ધ્યાન અને સત્સંગમાં સમય વિતાવો.
- જો સ્વાસ્થ્ય સારું ન હોય તો ફળો કે પાણીથી ઉપવાસ કરો. લાગણી અને ભક્તિ શ્રેષ્ઠ છે.
નિર્જલા એકાદશી 2025 પૂર્ણ પૂજાવિધિ
- નિર્જલા એકાદશી બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં ઉઠો અને ગંગાજળ અથવા સ્વચ્છ પાણીથી સ્નાન કરો અને પછી સ્વચ્છ કપડાં પહેરો.
- આ પછી, ગંગાજળ, અક્ષત અને ફૂલો હાથમાં લઈને, આ મંત્ર સાથે સંકલ્પ કરો - મમ કરીષ્યે શ્રી હરિ પ્રીત્યર્થમ નિર્જલૈકાદશિવરાત્મહ, બધા પાપોનો નાશ કરીને.
- પૂજા સ્થળને ગંગાજળથી સાફ કરો અને તેને શુદ્ધ કરો. પછી ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીનું ચિત્ર અથવા મૂર્તિ સ્થાપિત કરો.
- તાંબા કે પિત્તળનો કળશ મૂકીને તેમાં માઉલી બાંધો અને તેમાં પાણી, આખા ચોખા, સોપારી, એક સિક્કો અને એક કેરીનું પાન નાખો.
- આ પછી, ભગવાન વિષ્ણુને પીળા ફૂલો, ચંદન, તુલસીના પાન, આખા ચોખા, અગરબત્તી, દીવા, ફળો અને પંચામૃત અર્પણ કરો.
- ભગવાન વિષ્ણુને કેસરની ખીર અથવા ફળો અર્પણ કરો (તેનું સેવન જાતે ન કરો).
- ભગવદ ગીતા, વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામ, શ્રી વિષ્ણુ ચાલીસાનો પાઠ કરો. ઓમ નમો ભગવતે વાસુદેવાય મંત્રનો 108 વાર જાપ કરો. તુલસીજી પર દીવો પ્રગટાવો અને પરિક્રમા કરો.
- નિર્જલા એકાદશીના દિવસે દાન કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. આ દિવસે બ્રાહ્મણો અથવા ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ લોકોને પાણી ભરેલો માટલો, શરબત, છત્રી, કપડાં, ફળો, ચંપલ વગેરેનું દાન કરો. દિવસ માટેના નિયમો
- ખોરાક, પાણી, ફળો વગેરે કંઈપણ ન ખાઓ.
- જો શક્ય ન હોય તો ફક્ત ફળો અથવા પ્રવાહી ખાઓ - લાગણી સર્વોપરી છે.
- જૂઠાણું, ક્રોધ, ખરાબ વિચારો અને અશુદ્ધિઓથી દૂર રહો.
- જપ, ધ્યાન, સત્સંગ અને ભજન-કીર્તન કરો.