Dev Uthani Ekadashi 2026 Date and Time: સનાતન ધર્મમાં કાર્તિક માસના શુક્લ પક્ષની એકાદશીનું અનેરું મહત્વ રહેલું છે, જેને દેવઉઠી એકાદશી, દેવ પ્રબોધિની એકાદશી કે દેવોત્થાન એકાદશી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ પવિત્ર દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિનાની લાંબી યોગનિદ્રામાંથી જાગૃત થાય છે. ભગવાનના જાગરણ સાથે જ ચાતુર્માસ પૂર્ણ થાય છે અને લગ્ન, ગૃહ પ્રવેશ તથા મુંડન જેવા તમામ માંગલિક કાર્યોના શ્રીગણેશ થાય છે. આ લેખમાં જાણો દેવઉઠી એકાદશીની તારીખ, શુભ મુહૂર્ત અને પૂજા વિધિ વિશે.
દેવઉઠી એકાદશી 2026 ક્યારે છે?
વૈદિક પંચાંગ અનુસાર, કાર્તિક શુક્લ એકાદશી તિથિનો પ્રારંભ 20 નવેમ્બર 2026 ના રોજ સવારે 07:15 વાગ્યે થશે અને 21 નવેમ્બર 2026 ના રોજ સાંજે 06:31 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. ઉદયાતિથિ અને શાસ્ત્રોક્ત નિયમો અનુસાર, દેવઉઠી એકાદશીનું વ્રત 20 નવેમ્બરના રોજ રાખવામાં આવશે.
વ્રત પારણાનો સમય (ઉપવાસ તોડવાનું મુહૂર્ત)
વ્રતધારીઓ માટે પારણાનો સમય અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોય છે. દેવઉઠી એકાદશીના વ્રતના પારણા 21 નવેમ્બર ના રોજ બપોરે 1:31 વાગ્યાથી 3:42 વાગ્યા સુધીના સમયગાળામાં કરવા શ્રેષ્ઠ રહેશે.
પૂજા વિધિ અને મહત્વ
- દેવઉઠી એકાદશીના દિવસે વહેલી સવારે બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરવા.
- ભગવાન વિષ્ણુને પીળો રંગ અત્યંત પ્રિય હોવાથી આ દિવસે પીળા વસ્ત્રો પહેરવા શુભ માનવામાં આવે છે.
- ભગવાન વિષ્ણુનું ધ્યાન ધરીને વ્રતનો સંકલ્પ લો. ઘરના મંદિરમાં ભગવાનની પ્રતિમા સામે ઘીનો દીવો પ્રગટાવો.
- શ્રી હરિને પીળા ફૂલ, પીળા ચંદન, તુલસી પત્ર, શેરડી, શિંગોડા (પાણીના શેતૂર) અને ઋતુફળ અર્પણ કરો.
- આ દિવસે તુલસી વિવાહનું પણ વિશેષ મહત્વ છે.
- વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામ, વિષ્ણુ ચાલીસા અને વ્રત કથાનું પઠન કરવું.
- સાંજે ઘરના મુખ્ય દ્વાર પર દીવો પ્રગટાવવાથી ઘરમાં સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર થાય છે.
પૂજા માટેના વિશેષ મંત્રો
પૂજા દરમિયાન નીચે મુજબના મંત્રોનો જાપ કરવો ફળદાયી નીવડે છે:
- ॐ अं वासुदेवाय नम:
- ॐ आं संकर्षणाय नम:
- ॐ अं प्रद्युम्नाय नम:
- ॐ अ: अनिरुद्धाय नम:
- ॐ नारायणाय नम:
- ॐ नमो भगवते वासुदेवाय
- ॐ विष्णवे नम:
- ॐ हूं विष्णवे नम: