Nirjala Ekadashi 2026 Timings: જ્યેષ્ઠ મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશીને 'નિર્જળા એકાદશી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. હિન્દુ ધર્મમાં આ એકાદશીનું વિશેષ મહત્વ છે અને તેને વર્ષના સૌથી મોટા અને કઠિન ઉપવાસોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. આ દિવસે જળ ગ્રહણ કર્યા વિના ઉપવાસ રાખીને ભગવાન વિષ્ણુની આરાધના કરવાથી વિશેષ પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે. આ વર્ષે 2026 માં નિર્જળા એકાદશી 24 જૂને છે કે 25 જૂને, તે અંગેની મૂંઝવણ દૂર કરતા સાચી તારીખ, શુભ મુહૂર્ત, પૂજા વિધિ અને વ્રત કથા વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી અહીં આપવામાં આવી છે.
નિર્જળા એકાદશી ક્યારે છે (Nirjala Ekadashi 2026 Date and Time)
હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, જ્યેષ્ઠ મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશી તિથિ 24 જૂન, 2026 ના રોજ રાત્રે 08:09 વાગ્યે શરૂ થશે. આ તિથિ 25 જૂન, 2026 ના રોજ રાત્રે 09:14 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. ઉદયા તિથિના માન્ય નિયમ મુજબ નિર્જળા એકાદશીનું વ્રત 25 જૂન 2026 ગુરુવારના રોજ રાખવામાં આવશે.
નિર્જળા એકાદશી 2026 પારણાનો સમય (Nirjala Ekadashi 2026 Parana Time)
નિર્જળા એકાદશી વ્રતમાં 26 જૂન 2026 શુક્રવારના રોજ પારણાં કરવામાં આવશે. વ્રત પારણનો શુભ સમય સવારે 05:49 થી 09:03 સુધીનો રહેશે. નોંધનીય છે કે ઉપવાસના દિવસે દ્વાદશી તિથિ સાંજે 06:52 વાગ્યે પૂર્ણ થશે.
નિર્જળા એકાદશી કેવી રીતે કરવી (How to Do Nirjala Ekadashi Vrat)
- આ પવિત્ર દિવસે સવારે બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં ઉઠીને સ્નાન કરવું જોઈએ.
- ત્યારબાદ ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવી, જેમાં પીળા ફૂલ, તુલસીના પાન, ધૂપ, દીવો અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરવા.
- દિવસભર ભગવાન વિષ્ણુના મંત્રોનો જાપ કરવો.
- ખાસ કરીને વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામનો પાઠ અને 'ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય' મંત્રનો જાપ કરવો ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
- ભક્તો આ દિવસે પોતાની ક્ષમતા મુજબ અન્ન અને જળનો સંપૂર્ણ ત્યાગ કરીને ઉપવાસ કરે છે અને બીજા દિવસે યોગ્ય વિધિ સાથે પારણાં કરે છે.
નિર્જળા એકાદશી વ્રત કથા (Nirjala Ekadashi Vrat Katha in Gujarati)
નિર્જળા એકાદશી સાથે મહાભારત કાળની એક રસપ્રદ કથા જોડાયેલી છે. પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, યુધિષ્ઠિર, અર્જુન, નકુલ, સહદેવ, માતા કુંતી અને દ્રૌપદી સંપૂર્ણ ભક્તિભાવથી વર્ષની દરેક એકાદશીનું વ્રત કરતા હતા, પરંતુ ભીમસેન માટે ભૂખ્યા રહેવું અશક્ય હતું. વ્રત ન કરવાથી પાપ લાગશે તેવી ચિંતામાં ભીમસેન મહર્ષિ વેદ વ્યાસ પાસે ગયા.
ત્યારે વ્યાસ મુનિએ તેમને જ્યેષ્ઠ મહિનાની શુક્લ પક્ષની એકાદશીના દિવસે અન્ન અને પાણી વિના કઠોર ઉપવાસ કરવાની સલાહ આપી. તેમણે જણાવ્યું કે માત્ર આ એક વ્રત કરવાથી વર્ષભરની તમામ એકાદશીઓનું પુણ્ય એકસાથે મળી શકે છે. ભીમે આ કઠિન પડકાર સ્વીકાર્યો અને પાણી વિના આ વ્રત સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું. આ કારણસર તેને 'ભીમસેની એકાદશી' અથવા 'પાંડવ એકાદશી' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
નિર્જળા એકાદશીનું ધાર્મિક મહત્વ (Nirjala Ekadashi Significance)
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, તમામ એકાદશીઓમાં આ વ્રત સૌથી કઠિન છે કારણ કે તેમાં જળનો પણ ત્યાગ કરવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે આ દિવસે દાન, જપ અને તપ કરવાથી ભગવાન વિષ્ણુ પ્રસન્ન થાય છે અને ભક્તોને સુખ, સમૃદ્ધિ, સૌભાગ્ય અને શાંતિની પ્રાપ્તિ થાય છે.