Hanuman Puja on Kali Chaudas: આજે 7 નવેમ્બર, શનિવારના રોજ કાળી ચૌદસનો પવિત્ર તહેવાર ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. દિવાળીના મુખ્ય તહેવારોમાં કાળી ચૌદસનું વિશેષ મહત્વ છે. ગુજરાતમાં આ દિવસને નાની દિવાળી અને નરક ચતુર્દશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન હનુમાનજીની ખાસ પૂજા કરવાની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, બજરંગબલીની પૂજા કરવાથી નકારાત્મક શક્તિઓથી રક્ષણ મળે છે અને જીવનમાં સુખ-શાંતિ જળવાઈ રહે છે. પરંતુ કાળી ચૌદસના દિવસે હનુમાનજીની પૂજા શા માટે કરવામાં આવે છે? ચાલો જાણીએ તેની પાછળની પૌરાણિક માન્યતા અને પૂજાની રીત.
કાળી ચૌદસ પર હનુમાનજીની પૂજા કરવાનું શું છે મહત્વ?
આ પણ વાંચો
કાળી ચૌદસના દિવસે હનુમાનજીની પૂજા કરવા પાછળની માન્યતા તેમના સંકટમોચન અને રક્ષક સ્વરૂપ સાથે જોડાયેલી છે. હનુમાનજીને શક્તિ, સાહસ અને ભક્તિના પ્રતીક માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, તેમની આરાધના કરવાથી મનમાંથી ભય દૂર થાય છે અને નકારાત્મક વિચારો સામે લડવાની શક્તિ મળે છે. ગુજરાતનાં અનેક પરિવારોમાં કાળી ચૌદસના દિવસે હનુમાનજીની સાથે મહાકાળી માતાની પૂજા કરવાની પણ પરંપરા છે.
નરકાસુરના વધ સાથે જોડાયેલી પૌરાણિક કથા
નરક ચતુર્દશી સાથે જોડાયેલી પૌરાણિક કથા અનુસાર, પ્રાગજ્યોતિષપુરનો રાજા નરકાસુર ખૂબ જ અત્યાચારી હતો. તેણે અનેક રાજાઓને હરાવ્યા હતા અને હજારો મહિલાઓને બંદી બનાવી હતી. તેના અત્યાચારથી દેવતાઓ અને લોકો પરેશાન થઈ ગયા હતા.
ત્યારે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે નરકાસુરનો વધ કરીને લોકોને તેના ત્રાસમાંથી મુક્ત કર્યા હતા. આ વિજયની યાદમાં નરક ચતુર્દશી ઉજવવામાં આવે છે. આ કથા અનિષ્ટ પર સારા તત્ત્વની જીતનો સંદેશ આપે છે. કાળી ચૌદસના દિવસે પણ ભક્તો દુષ્ટ શક્તિઓથી રક્ષણ મેળવવા માટે મહાકાળી માતા અને હનુમાનજીની આરાધના કરે છે.
હનુમાનજીની પૂજા કરવાની રીત
કાળી ચૌદસના દિવસે સાંજે સ્નાન કરીને સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરો. ત્યારબાદ ઘરના મંદિર અથવા હનુમાનજીના મંદિરમાં જઈને પૂજાની શરૂઆત કરો. હનુમાનજીની મૂર્તિ કે તસવીર સામે ઘી અથવા તેલનો દીવો પ્રગટાવો.
પૂજામાં હનુમાનજીને સિંદૂર, ચમેલીનું તેલ, લાલ ફૂલ અને પ્રસાદ અર્પણ કરી શકાય છે. ત્યારબાદ હનુમાન ચાલીસા, બજરંગ બાણ અથવા હનુમાન અષ્ટકનો પાઠ કરો. અંતમાં હનુમાનજીની આરતી કરીને પરિવારની સુખ-શાંતિ અને રક્ષણ માટે પ્રાર્થના કરો.
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે શ્રદ્ધાપૂર્વક હનુમાનજીનું સ્મરણ કરવાથી ભક્તોને હિંમત, આત્મવિશ્વાસ અને સંકટો સામે લડવાની શક્તિ મળે છે.
કાળી ચૌદસ 2026 હનુમાન પૂજા મુહૂર્ત
વર્ષ 2026માં કાળી ચૌદસ 7 નવેમ્બર, શનિવારના રોજ ઉજવવામાં આવી રહી છે. પંચાંગ અનુસાર ચતુર્દશી તિથિ 7 નવેમ્બરે સવારે 10:47 વાગ્યે શરૂ થઈને 8 નવેમ્બરે સવારે 11:27 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. હનુમાનજીની પૂજાનો શુભ સમય સાંજે 5:57થી રાત્રે 8:30 વાગ્યા સુધી રહેશે. જ્યારે નિશિતા કાળ એટલે કે મધ્યરાત્રિની પૂજા માટે 7 નવેમ્બરની રાત્રે 11:58થી 8 નવેમ્બરે રાત્રે 12:49 વાગ્યા સુધીનો સમય શુભ રહેશે.
આમ, કાળી ચૌદસના દિવસે હનુમાનજીની પૂજા કરવી એ ગુજરાતની ધાર્મિક પરંપરાનો એક મહત્ત્વનો ભાગ છે. ભક્તો આ દિવસે બજરંગબલીના આશીર્વાદ મેળવીને પરિવારની સુખ-શાંતિ અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરે છે.