Dussehra 2024, Ravana Temples in India: નવરાત્રીના નવ દિવસ બાદ અન્યાયના પ્રતીકરુપ રાવણનું દશેરાના દિવસે દહન કરવામાં આવે છે. પરંતુ શું તમને ખબર છે કે દશેરાના દિવસે ભારતના એવા અનેક મંદિરો છે કે જ્યાં રાવણની પૂજા કરવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ…
કાનપુર, ઉત્તર પ્રદેશ (Ravana Temple Kanpur, Uttar Pradesh)
કાનપુરમાં આવેલ આ મંદિરમાં દશેરાના દિવસે રાવણની પૂજા કરવામાં આવે છે. હકીકતમાં અહીં રાવણનું મંદિર પણ છે, જે વર્ષમાં માત્ર બે દિવસ દશેરાના દિવસે જ ખોલવામાં આવે છે. આ દિવસે રાવણની મૂર્તિને સંપૂર્ણ વિધિ સાથે દૂધથી સ્નાન કરાવવામાં આવે છે અને પછી તેને શણગારવામાં આવે છે. રાવણની આરતી કરવામાં આવે છે. બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે રાવણનો જન્મ એ જ દિવસે થયો હતો જ્યારે તેને રામના હાથે મોક્ષ મળ્યો હતો.
બિસરખ, ઉત્તર પ્રદેશ ( Ravana Temple Bisrakh, Uttar Pradesh)
એવું કહેવાય છે કે બિસરખ ગામ રાવણનું જન્મસ્થળ છે, જે ઉત્તર પ્રદેશના ગ્રેટર નોઈડા પાસે આવેલું છે. આ સ્થાન પર ઋષિ વિશ્વાસ અને તેમના પુત્ર રાવણે હજારો વર્ષ પહેલા શિવલિંગની પૂજા કરી હતી. લગભગ એક સદી પહેલા, સ્થળ ખોદવામાં આવ્યા પછી અહીં એક શિવલિંગ મળી આવ્યું હતું, અને માનવામાં આવે છે કે તે એ જ લિંગ છે જેની પૂજા રાવણ અને તેના પિતા કરતા હતા. અહીંના શિવ મંદિરમાં રાવણની મૂર્તિ પણ સ્થાપિત છે, જેની પૂજા ખૂબ વિધિ-વિધાનથી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં ક્યારેય રાવણના પૂતળાનું દહન કરવામાં આવતું નથી.
મંડોર, રાજસ્થાન (Ravana Temple Mandor, Rajasthan)
મંડોરના રહેવાસીઓ મુખ્યત્વે મૌદગીલ અને દવે બ્રાહ્મણો છે, જેઓ રાવણને તેમના જમાઈ માને છે. સ્થાનિક લોકોનું માનવું છે કે મંડોર એ તે સ્થાન છે જ્યાં રાવણ અને તેની પત્ની મંદોદરીના લગ્ન થયા હતા. જ્યાં તેમના લગ્ન થયા હતા તે જગ્યા આજે પણ આ શહેરમાં છે. પરંતુ હવે તે લગભગ ખંડેરમાં ફેરવાઈ ગયું છે.
મંદસૌર, મધ્ય પ્રદેશ (Ravana Temple Mandsaur, MP)
રાજસ્થાન-MP બોર્ડર પર ઇન્દોર શહેરથી લગભગ 200 કિમી દૂર સ્થિત મંદસૌર શહેર ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક સ્થળોનું આશ્રયસ્થાન છે. આ એક એવી જગ્યા છે જ્યાં 10 માથાવાળી 35 ફૂટ ઊંચી પ્રતિમાના રૂપમાં રાવણની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ મંદિર ખાનપુર વિસ્તારમાં આવેલું છે, અને રાવણના ઘણા પ્રશંસકો આ સ્થળની મુલાકાત લે છે. તેની નજીક શાજાપુર જિલ્લામાં ભાકેડેરી ગામ આવેલું છે, જ્યાં રાવણના અજેય પુત્ર મેઘનાદને સમર્પિત બીજું મંદિર છે.
વિદિશા, મધ્ય પ્રદેશ (Ravana Temple Vidisha, Madhya Pradesh)
મધ્ય પ્રદેશમાં વિદિશા નામનું એક શહેર છે, જ્યાં લોકોનો દાવો છે કે રાણી મંદોદરી આ સ્થાનની વતની હતી. તે ભોપાલથી લગભગ 6 કિમીના અંતરે આવેલું છે, અને અહીં રાવણની 10 ફૂટ ઉંચી ઢોળાવવાળી મૂર્તિની પૂજા કરીને દશેરાનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. કન્યાકુબ્જ બ્રાહ્મણ સમુદાયના સ્થાનિક લોકો લગ્ન જેવા પ્રસંગોએ રાવણના આશીર્વાદ લેવા માટે આ મંદિરમાં આવે છે.
કાકીનાડા, આંધ્ર પ્રદેશ ( Ravana Temple Kakinada, Andhra Pradesh )
કાકીનાડા એક ખૂબ જ સુંદર જગ્યા છે, જ્યાં બીચ રોડ પર આ જ નામનું મંદિર સંકુલ છે, જેમાં એક મોટા શિવલિંગની સાથે રાવણની 30 ફૂટની મૂર્તિ છે. એવું કહેવાય છે કે આ શિવલિંગની સ્થાપના અન્ય કોઈએ નહીં પરંતુ રાવણે પોતે કરી હતી.