જાગરણ સંપાદકીય: ફરિયાદ પત્ર રાષ્ટ્રપતિને નહીં પણ કેબિનેટ સચિવને કેમ મોકલવામાં આવ્યો?

ચૂંટણી પંચની પ્રતિષ્ઠાનું જતન કરવું અને તેને પાયાવિહોણા તથા આધારહીન આક્ષેપોથી બચાવવી એ માત્ર મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની જ જવાબદારી નથી; આ જવાબદારી બંને ચૂંટણી કમિશનરોની પણ છે.

By: Jignesh TrivediEdited By:Jignesh TrivediPublish Date: Sat, 26 Sep 2026 05:35 PM (IST)Updated: Sat, 26 Sep 2026 05:35 PM (IST)
eci-controversy-why-ecs-wrote-to-cabinet-sec-not-president

એવા સમયે જ્યારે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિપક્ષના હુમલાનો સામનો કરી રહ્યા છે, જે તેમના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે, ત્યારે કોઈએ બે ચૂંટણી કમિશનરો, સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીને પણ પૂછવું જોઈએ કે તેમણે શા માટે તેમની સત્તાનો ઉપયોગ કર્યો નહીં અને કથિત મનસ્વી નિર્ણયો સામે સર્વાનુમતે મતદાન કર્યું નહીં. ચૂંટણી પંચના નિયમો અનુસાર, નિર્ણયો સર્વસંમતિથી અથવા બહુમતીથી લેવામાં આવે છે. જો બંને ચૂંટણી કમિશનરો ઇચ્છે છે કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર દ્વારા પ્રસ્તાવ અથવા સૂચન લાગુ ન થાય, તો તેઓ તેની વિરુદ્ધ મતદાન કરી શકે છે અને તેને રદ કરી શકે છે. તેઓએ આવું કેમ ન કર્યું?

ચૂંટણી પંચ દ્વારા જારી કરાયેલા સ્પષ્ટીકરણમાં જણાવ્યા મુજબ, શરૂઆતમાં જે નિર્ણયો સાથે તેઓ અસંમત હતા તે પછીથી સંમત થયા હોય તેવું કેમ ન માની લેવું? જો એમ હોય, તો પછી આ હોબાળો શા માટે? અને જો નહીં, તો બંને ચૂંટણી કમિશનરો આગળ આવીને પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ કેમ નથી કરતા? બંને ચૂંટણી કમિશનરોએ આ પ્રશ્નનો પણ જવાબ આપવો જોઈએ: તેમણે કેબિનેટ સચિવને પોતાનો ફરિયાદ પત્ર કેમ મોકલ્યો? શું તેઓ જાણતા ન હતા કે તેઓ કેબિનેટ સચિવ હેઠળ કામ કરતા નથી? જો કેબિનેટ સચિવ ચૂંટણી પંચના કામકાજમાં દખલ કરી શકતા નથી, તો તેમને લખવાનો શું અર્થ હતો?

જો બંને ચૂંટણી કમિશનરોને કોઈને પણ તેમની જાણ વગર થઈ રહેલા કામ અથવા કથિત ગેરબંધારણીય નિર્ણયોની જાણ કરવા માટે પત્ર લખવો પડ્યો હોત, તો તેમણે રાષ્ટ્રપતિને પત્ર લખવો જોઈતો હતો. આ કાયદો છે, અને આનો દાખલો પણ છે. એક સમયે, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર એન. ગોપાલસ્વામી, ચૂંટણી કમિશનર નવીન ચાવલાના કામથી અસંતુષ્ટ, તેમણે રાષ્ટ્રપતિને તેમની વિરુદ્ધ પત્ર લખ્યો હતો. સ્પષ્ટપણે, બંને ચૂંટણી કમિશનરોનું મૌન વિપક્ષને હિંમત આપી રહ્યું છે.

ચૂંટણી પંચની પ્રતિષ્ઠાનું રક્ષણ કરવું અને તેને બિનપાયાદાર અને પાયાવિહોણા આરોપોથી બચાવવાની જવાબદારી ફક્ત મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની નથી. આ જવાબદારી બંને ચૂંટણી કમિશનરોની પણ છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સામે વિપક્ષના વિરોધની વાત કરીએ તો, તેઓ કંઈ હાંસલ કરશે નહીં. આ વિરોધનો હેતુ ચૂંટણી પ્રક્રિયાને અવિશ્વસનીય તરીકે દર્શાવવાનો છે. વિપક્ષ એવી છાપ ઉભી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે કે તે ચૂંટણીમાં તેની ઇચ્છિત સફળતા મેળવી રહ્યો નથી કારણ કે ચૂંટણીઓ નિષ્પક્ષ રીતે યોજાતી નથી. આ કોઈ નક્કર પુરાવા વિના બંધારણીય સંસ્થાને બદનામ કરવાની ઝુંબેશ સિવાય બીજું કંઈ નથી. વિપક્ષે આ ઝુંબેશ પહેલા પણ શરૂ કરી છે અને નિષ્ફળતાનો સામનો કરવો પડ્યો છે.