UPI MDR Charges Supreme Court: છ વર્ષથી વધુ સમય સુધી સંપૂર્ણપણે મફત રહેલી યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) સેવાઓ અંગે એક મહત્વપૂર્ણ કાનૂની મામલો સામે આવ્યો છે. 2,000થી વધુ મૂલ્યના ચોક્કસ UPI 'પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ' વ્યવહારો પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાદવાના કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણયને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો છે. આ અંગેની જનહિત અરજી (PIL) પર સર્વોચ્ચ અદાલત સોમવારે સુનાવણી હાથ ધરશે.
15 ઓક્ટોબરથી લાગુ થવાનું છે નવું MDR માળખું
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા નવા નિયમો અનુસાર, 15 ઓક્ટોબરથી અમલમાં આવે તે રીતે વેપારીઓને કરવામાં આવતા 2,000થી વધુના UPI વ્યવહારો પર 0.4% ના દરે MDR ચાર્જ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. આ નવા માળખા હેઠળ, 75,000 કે તેથી વધુ રકમના વ્યવહારો માટે મહત્તમ ચાર્જ 300 નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
જોકે, રાહતની વાત એ છે કે સામાન્ય નાગરિકો વચ્ચે થતા રોજિંદા 'પર્સન-ટુ-પર્સન' (P2P) વ્યવહારો સંપૂર્ણપણે મફત રહેશે અને તેના પર કોઈ જ ચાર્જ લાગશે નહીં. જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બનેલી ત્રણ જજોની ખંડપીઠ આ સુનાવણી કરશે.
અરજદારે કાયદાકીય પ્રક્રિયા અને પારદર્શિતા પર ઉઠાવ્યા સવાલો
આ જનહિત અરજી એડવોકેટ રંજન દત્તા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી છે, જેમાં 14 સપ્ટેમ્બરની સૂચના અને 15 સપ્ટેમ્બરે બહાર પાડવામાં આવેલા MDR નીતિને પડકારવામાં આવી છે.
અરજીમાં આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે આ ચાર્જ ઉતાવળમાં, પૂરતી કાયદાકીય સુરક્ષા, પારદર્શિતા અને જાહેર પરામર્શ વિના લાદવામાં આવ્યો છે. અરજીમાં 'પેમેન્ટ એન્ડ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ્સ એક્ટ, 2007' ની સુધારેલી કલમ 10A ની બંધારણીયતા પર પણ સવાલો ઉભા કરવામાં આવ્યા છે.
RuPay કાર્ડ અને UPI વચ્ચેના ભેદભાવ અંગે ચિંતા
અરજદારે પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું છે કે, કોઈ યોગ્ય રીતે પ્રકાશિત થયેલા કાયદાકીય દસ્તાવેજ વિના માત્ર પ્રેસ રિલીઝ અથવા FAQ (વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો)ના આધારે આવો નાણાકીય ચાર્જ લાદવો એ મનસ્વી અને ભેદભાવપૂર્ણ પગલું છે.
વધુમાં, અરજીમાં UPI અને RuPay ડેબિટ કાર્ડ્સ વચ્ચે કરવામાં આવેલા તફાવત અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. એક તરફ જ્યાં UPI પર MDR લાદવામાં આવી રહ્યો છે, ત્યાં બીજી તરફ RuPay ડેબિટ કાર્ડ્સ પર કોઈપણ નાણાકીય મર્યાદા વિના આ સેવા હજુ પણ સંપૂર્ણપણે મફત ઉપલબ્ધ છે.
સોમવારે થનારી આ સુનાવણી પર દેશના કરોડપતિ ડિજિટલ પેમેન્ટ ઉપયોગકર્તાઓ, વેપારીઓ અને ફિનટેક કંપનીઓની નજર ટકેલી છે.
ન્યૂઝ એજન્સી PTI ની વિગતો સાથે