Super El Nino 2026: વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે સુપર અલ-નીનો(Super El Nino 2026) હવે ફક્ત ઈતિહાસની ચેતવણી જ રહી ગઈ નથી. વર્ષ 1877-78માં વિશ્વએ જે સૌથી શક્તિશાળી અલ-નીનોનો સામનો કર્યો હતો તેને લીધે વૈશ્વિક દુષ્કાળ, પાકનો નાશ થઈ જવો, બીમારીઓનો ભયાનક સિલસિલો શરૂ કરી દીધો હતો.
પ્રશાંત મહાસાગર ઝડપભેર ગરમ થઈ રહ્યો છે. સમુદ્રની ઊંડાઈમાં તાપમાન એટલું બધુ વધી રહ્યું છે કે કેટલાક પૂર્વાનુમાન પ્રમાણે વર્ષ 1877નો જે રેકોર્ડ હતો તે પણ તૂટી જાય તો નવાઈ નહીં. જોકે આ વખતે તફાવત એ છે કે વર્ષ 1877માં દુનિયા ઠંડી હતી, જ્યારે આ વખતે વર્ષ 2026 અગાઉથી જ ગરમ છે. એટલે કે વધારે આપદા અને તબાહીની આશંકા ઘરી બની રહી છે.
વિશ્વભરમાં અભૂતપૂર્વ લૂ અને જળવાયુ સંબંધિત મુશ્કેલી
એ વાતની પૂરી શક્યતા છે કે તે અત્યાર સુધીનો સૌથી શક્તિશાળી અલ નીનો હશે. આ પ્રકારની ઘટનાથી વિશ્વભરમાં અભૂતપૂર્વ લૂ અને જળવાયુ સંબંધિત મુશ્કેલીની આશંકા વધી ગઈ છે. અપેક્ષાથી વધારે જલ્દી તાપમાન વધવાના સંકેત વચ્ચે સમુદ્રની સપાટી પર સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે.
અત્યારે તો સ્થિતિ અનિશ્ચિત છે. પણ એ બાબત પર ઝીણવટભરી નજર રાખવામાં આવી રહી છે. નોઆ દ્વારા જણાવ્યું કે પ્રશાંત મહાસાગરનું તાપમાન આ વખતે મે મહિનામાં સામાન્ય કરતાં 0.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વધારે છે. આ ગરમીની સ્થિતિ આ વખતે સંપૂર્ણ ચોમાસાની સિઝન દરમિયાન જળવાઈ રહી છે. ગયા મહિને જે અનુમાન જાહેર કરવામાં આવ્યા તેમાં આ સંભાવના 61 ટકા હતા, જે હવે વધારીને 82 ટકા થઈ ગયેલ છે.
દેશમાં દુષ્કાળનું જોખમ વધી જશે
ભારતીય હવામાન વિભાગના ચીફ મૃત્યુંજય મહાપાત્રએ જણાવ્યું હતું કે તેની સીધી અસર ચોમાસાનું વરસાદ પડશે. તેનાથી દેશમાં દુષ્કાળનું જોખમ વધી જશે. આ સ્તરને સામાન્ય રીતે અલ નીનોની સ્થિતિ બનવાની શરૂઆતના સંકેત માનવામાં આવે છે. હવામાન વિભાગનું કહેવું છે કે આ પરિવર્તન સામાન્યથી વધારે ઝડપથી વધારે થઈ રહી છે.
પ્રશાંત વિસ્તાર અગાઉના ચક્રમાં ઠંડી લા નીનો સ્થિતિમાંથી નિકળી આવી રહ્યા છે અને હવે અપેક્ષાકૃત ઓછા સમયમાં ફરીથી ગરમ થઈ રહ્યા છે. આ પ્રકારના ઝડપી ફેરફાર દરેક વર્ષ નથી હોતા.
એક પ્રબળ અલ નીનો ઘટનાની ઓળખ શું છે
એક પ્રબળ અલ નીનો સામાન્ય રીતે પ્રશાંત મહાસાગરના નીનો 3.4 સૂચકાંક દ્વારા માપવામાં આવે છે. નીનો 3.4 ઈન્ડેક્સ એક મહત્વના ક્ષેત્ર છે, જેનો ઉપયોગ વૈજ્ઞાનિક સમુદ્રની સપાટીના તાપમાનમાં થઈ રહેલા ફેરફારની દેખરેખ રાખવા માટે કરે છે અને તેની તુલના ઐતિહાસિક સરેરાશથી કરે છે.