અમેરિકી સમન્સથી લઈને ચાઈનીઝ પ્રોપેગેન્ડા સુધી... ભારતનો કડક જવાબ! વિદેશ મંત્રાલયે એક જ પ્રેસ બ્રીફિંગમાં ધમરોળ્યા વિરોધીઓ

MEA Press Briefing: મંગળવારે ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના સત્તાવાર પ્રવક્તા રણધીર જયસવાલે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન વૈશ્વિક મંચ પર ભારત સામે ઊભા થયેલા વિવિધ સવાલો અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટનાક્રમો અંગે દેશનું વલણ અત્યંત સ્પષ્ટ અને મજબૂત રીતે રજૂ કર્યું હતું. આ બ્રીફિંગમાં યુએસ કોર્ટના સમન્સ, ગુરપતવંત સિંહ પન્નું કેસ, શેખ હસીનાનું પ્રત્યાર્પણ, ચીની નાગરિકો દ્વારા કરવામાં આવતો દુષ્પ્રચાર તેમજ અમેરિકી મિડટર્મ ચૂંટણી સહિતના અનેક સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ આવરી લેવાયા હતા.

પન્નું કેસમાં યુએસ સમન્સ પર ભારતનો સખત વિરોધ

ન્યૂયોર્કમાં શિખ અલગાવવાદી ગુરપતવંત સિંહ પન્નું દ્વારા દાખલ કરાયેલી સિવિલ અરજી સંદર્ભે યુએસ વિદેશ વિભાગ દ્વારા ભારત સરકારને સમન્સ પાઠવવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલો પર વિદેશ મંત્રાલયે અત્યંત કડક વલણ અપનાવ્યું હતું.

વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસવાલે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજિત ડોભાલ અને રિસર્ચ એન્ડ એનાલિસિસ વિંગ (R&AW)ના પૂર્વ વડા સામંત ગોયલ સહિત ભારતના ઉચ્ચ અધિકારીઓ પર લગાવવામાં આવેલા આરોપોને તદ્દન પાયાવિહોણા, અસત્ય અને દુર્ભાવનાપૂર્ણ ગણાવ્યા હતા.તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ભારતમાં કોઈપણ આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયિક દસ્તાવેજ કે સમન્સની બજવણી માત્ર ભારત સરકારના નિયુક્ત કેન્દ્રીય પ્રાધિકરણ—એટલે કે કાનૂન અને ન્યાય મંત્રાલય—સાથેની સત્તાવાર ચેનલ દ્વારા જ થઈ શકે છે.

શું છે સમગ્ર મામલો

આ સમગ્ર મામલો વર્ષ 2023માં પન્નુંની હત્યાના કથિત કાવતરા અને અમેરિકી ન્યાય વિભાગ દ્વારા આરોપી નિખિલ ગુપ્તા અને વિકાસ યાદવ સામે ચાલતી તપાસ સાથે જોડાયેલો છે. ભારતે આ બાબતે તપાસ માટે અગાઉથી જ એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની રચના કરેલી છે અને હાલના સિવિલ કેસને તદ્દન બેબુનિયાદ ગણાવીને ફગાવી દીધો છે.

USCIRFના પક્ષપાતી વલણ પર કરારો પ્રહાર

ભારતમાં ગુરુદ્વારાઓ, ચર્ચો અને મસ્જિદો જેવા ધાર્મિક સ્થળોને નિશાન બનાવવામાં આવતા હોવાના 'યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કમિશન ઓન ઇન્ટરનેશનલ રિલીજિયસ ફ્રીડમ' (USCIRF)ના દાવાઓ સામે ભારતે ભારે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.

રણધીર જયસવાલે USCIRFની વિશ્વસનીયતા પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે આ સંસ્થા સંપૂર્ણપણે પક્ષપાતી, અલ્પજ્ઞાની અને ચોક્કસ રાજકીય એજન્ડાથી પ્રેરાઈને કામ કરે છે.

વિદેશ મંત્રાલયે ઉમેર્યું કે USCIRF અને તેના કમિશનરો અમેરિકામાં ધાર્મિક સ્થળો પર થતા હુમલાઓ તેમજ ત્યાં રહેતા ભારતીય સમુદાય સામે થતા હેટ ક્રાઇમ્સ અને નસ્લીય હુમલાઓ પર મૌન સેવી લે છે. આવા પૂર્વગ્રહયુક્ત સંગઠનોના અહેવાલોને ભારતે ગંભીરતાથી લેવાનો ઇનકાર કર્યો છે.

ઢાકાની ઝૂંપડપટ્ટીઓને દિલ્હી ગણાવતા ચીની પ્રોપેગેન્ડાનો પર્દાફાશ

બાંગ્લાદેશની રાજધાની ઢાકાના ઝૂંપડપટ્ટી વિસ્તારોમાં વિડિયો શૂટ કરીને તેને સોશિયલ મીડિયા પર 'નવી દિલ્હી'ના નામે વાયરલ કરવાના ચીની નાગરિકોના કાવતરા પર વિદેશ મંત્રાલયે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

જયસવાલે આ પ્રવૃત્તિને અત્યંત કમનસીબ ગણાવતા કહ્યું કે કોઈપણ દેશની આવી વિકૃત અને ખોટી છબી રજૂ કરવાથી માત્ર પ્રોપેગેન્ડા ફેલાવનારાઓ અને તેમની પાછળ રહેલી શક્તિઓની પોતાની સાખ ખતમ થાય છે.

ભારતે આ મામલે સંબંધિત તંત્ર અને સત્તાધીશોને આવા ગેરકાયદેસર અને અપમાનજનક ટિપ્પણીઓ કરતા તત્વો સામે કડકમાં કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવા વિનંતી કરી છે.

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને પીએમ મોદીની કૂટનીતિક પહેલ

યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમીર જેલેન્સ્કી સાથે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની તાજેતરની વાતચીત અંગે વિદેશ મંત્રાલયે ભારતનો શાંતિનો સંદેશો દોહરાવ્યો હતો.ભારતે ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષનો ઉકેલ માત્ર કૂટનીતિ અને અંદરોઅંદરના સંવાદથી જ શક્ય છે.

ભારતે બંને પક્ષો સામે કેટલાક મહત્વના સુઝાવો મૂક્યા છે, જેમાં-

• કાળા સમુદ્ર (Black Sea)માં જહાજોની સલામત અવરજવર અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી.
• બંને દેશોની ઉર્જા નિકાસ અને ખાદ્ય પુરવઠાને લગતી ચિંતાઓનું ઉકેલ લાવવો.
• પરસ્પર બિન-આક્રમણ (Non-aggression)ના વિકલ્પો શોધવા.

પીએમ મોદીએ જેલેન્સ્કી સાથેની વાટાઘાટોમાં માનવતાવાદી પાસાંઓ પર ભાર મૂક્યો હતો. ત્યારબાદ ભારતીય વિદેશ મંત્રીએ રશિયાના વિદેશ મંત્રી સર્ગેઈ લાવરોવ સાથે વાતચીત કરીને શાંતિ પ્રયાસો આગળ વધાર્યા હતા.

વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક સંબંધો અંગે ભારતનું વલણ

વિદેશ મંત્રાલયે અન્ય મહત્વના દ્વિપક્ષીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર પણ ભારતનો પક્ષ રજૂ કર્યો હતો-

શેખ હસીનાનું પ્રત્યાર્પણ: બાંગ્લાદેશના પૂર્વ પ્રધાનમંત્રી શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણ અંગે પૂછાયેલા સવાલના જવાબમાં મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી કે આ એક શુદ્ધ કાનૂની પ્રક્રિયા છે અને કાયદાકીય નિયમો મુજબ જ તેનો સામનો કરવામાં આવશે.

અમેરિકી મિડટર્મ ચૂંટણીઓ: યુએસ મિડટર્મ ચૂંટણીના પરિણામો અંગે પ્રવક્તાએ તેને અમેરિકાની આંતરિક બાબત ગણાવી હતી. જોકે, તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે ભારત-અમેરિકા સંબંધોને ત્યાંના બંને મુખ્ય રાજકીય પક્ષો (ડેમોક્રેટિક અને રિપબ્લિકન)નું સમર્થન પ્રાપ્ત છે, જેથી દ્વિપક્ષીય વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી મજબૂત બનતી રહેશે.

નેપાળના પીએમનો ભારત પ્રવાસ: નેપાળના પ્રધાનમંત્રી બાલેન શાહને ભારત આવવા માટે સત્તાવાર આમંત્રણ મોકલી દેવાયું છે. હાલ બંને દેશો વચ્ચે પ્રવાસની તારીખો અને તૈયારીઓ અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે, જેમાં ભારત-નેપાળના ખાસ સંબંધો પર વિગતવાર વાતચીત થશે.

ઇઝરાયેલ સાથે સંબંધો: ઇઝરાયેલમાં નવી સરકારના ગઠન વચ્ચે ભારતે જણાવ્યું કે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો અત્યંત મજબૂત અને વ્યૂહાત્મક છે, જેને નવી સરકાર સાથે મળીને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવામાં આવશે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સુરક્ષા: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz)માં વાણિજ્યિક જહાજો અને ભારતીય નાવિકોની સુરક્ષા માટે ભારત તમામ સંબંધિત પક્ષો સાથે સતત સંપર્કમાં છે.

કેપ્ટન અજય પંતનો મુદ્દો: બ્રિટનમાં અટકાયત કરાયેલા ભારતીય મર્ચેન્ટ નેવીના કેપ્ટન અજય પંતની સુરક્ષા માટે લંડનસ્થિત ભારતીય હાઈકમિશન બ્રિટિશ વિદેશ કાર્યાલય અને પરિવારના સંપર્કમાં છે. તાજેતરમાં 9 નવેમ્બરે તેમની પત્ની સાથે મુલાકાત પણ સુગમ કરાવવામાં આવી હતી.