Banaskantha Tourist Places, Diwali Vacation 2025: ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાં દિવાળીનો તહેવાર ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. દર વર્ષની માફક આ વર્ષે પણ દિવાળીના તહેવારો દરમિયાન લાંબી રજાઓ આવી રહી છે. જેમાં પ્રવાસના શોખિન ગુજરાતીઓ પરિવાર કે મિત્રો સાથે ફરવા ઉપડી જતા હોય છે.
આપણામાંથી ઘણાં ગુજરાતીઓ ટૂંક સમય માટે વિદેશ પ્રવાસે ઉપડી જતા હોય છે, તો કેટલાક ગુજરાતીઓ દક્ષિણ ભારતની સંસ્કૃતિ તો કેટલાક ઉત્તર ભારતના હિલ સ્ટેશને ઉપડી જતા હોય છે. જો તમારું બજેટ વધારે ના હોય તો તમે ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અનેક જોવાલાયક સ્થળોની મુલાકાત લઈ શકો છો.
બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલ શક્તિપીઠ અંબાજી ગુજરાતના બીજા ક્રમના લોકપ્રિય પ્રવાસન સ્થળ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. આ જિલ્લામાં અંબાજી સિવાય કુંભારીયા જેવા અન્ય રસપ્રદ સ્થળો છે જે જૈન, બાલારમ-અંબાજી અભયારણ્ય, બલરામપુરનો બાલરામ પેલેસ રિસોર્ટ,જેશોર સ્લોથ રીંછ અભયારણ્ય અને કેદારનાથ મહાદેવ મંદિર (પાલનપુરથી 32 કિ.મી.) એક ધાર્મિક સ્થળ આવેલ છે. જેશોર તેના ડુંગરાળ પ્રદેશ દ્વારા ઉત્તમ ટ્રેકિંગ વિકલ્પો આપે છે અને સ્લોથ રીંછ અભયારણ્ય માટે પણ પ્રસિદ્ધ છે.
તો ચાલો બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અલગ-અલગ જોવાલાયક સ્થળો વિશે વિસ્તારપૂર્વક જાણીએ…
અંબાજી મંદીર
બનાસકાંઠા જિલ્લાના દાંતા તાલુકામાં આબુ રોડ નજીક ગુજરાત અને રાજસ્થાનની સીમા પર આરાસુર પર્વતની ટેકરીઓ પર અંબાજી આવેલું છે. અંબિકા જંગલ આશરે 480 મીટરની ઉંચાઈએ દક્ષિણ-પશ્ચિમ, અરવલ્લીની જૂની ટેકરીઓ તરફ, દરિયાની સપાટીથી આશરે 1600 ફૂટ ઊંચો છે, આદ્યાત્મીક શક્તિનું મુખ્ય કેન્દ્ર 8.33 ચો.કિ.મી. (૫ ચો.મી. વિસ્તાર) ભારતમાં (51) પ્રાચીન શક્તિ પીઠ આવેલ છે.
બાલારામ પેલેસ
એવું માનવામાં આવે છે કે, પાલનપુર અથવા બનાસકાંઠાના પ્રદેશ પર રાજ કરનારા લોહાની નવાબ, તેમના મનપસંદ આરામ સ્થળ તરીકે બલરામ પેલેસનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
ઐતિહાસિક અહેવાલો દાવો કરે છે કે, બાલારામ પેલેસ પાલનપુરના 29મા દાયકામાં 1922 અને 1936ની વચ્ચે બંધાવવમા આવ્યો હતો. આ ભવ્ય મહેલની અંદરનું સ્થાપત્ય નિયો-ક્લાસિકલ અને બરોક શૈલીનાં સ્થાપત્યથી પ્રેરિત છે. આ મહેલનં બાંધકામમાં કુલ 542 ચોરસ કિલોમીટરના વિસ્તારનો ઉપયોગ કરવામાં આવેલ છે.
આ ભવ્ય મહેલની આસપાસ લીશ લીલા જંગલો અને બગીચા છે. જો કે, હાલમાં, આ મહેલ નો એક વાર નવાબો અને રાજાઓ દ્વારા એક શિકારના પીછેહટ દ્વારા આનંદ માણવામાં કર્યો હતો, તેને હવે રીસોર્ટ તરીકે રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યો છે. તે ઉત્તરીય ગુજરાત વિસ્તારના સર્વોચ્ચ બિંદુ પર આવેલું છે.
સીમા દર્શન નડાબેટના શૂન્ય બિંદુ પર
આ સીમા દર્શન વાઘા બોર્ડર પેટર્નના આધારે BSF જવાનની બહાદુરીનું પાલન કરવાના હેતુથી શરૂ થયું છે. માત્ર વાઘા સરહદ ભારત-પાકિસ્તાન સરહદની સીમા છે, જ્યાં બન્ને દેશો ડ્રિલ રીટ્રીટ કરે છે અને લોકો તેને જોઈ શકે છે.
સરહદ પર જોવાના બિંદુમાં પ્રમુખ આકર્ષણ તરીકે બીએસએફના રિટરેટ સેરિમની, ફ્યુઝન બેન્ડ અને ઊંટ શો જોવા લાયક હશે. સરહદ પર પ્રવાસન કોર્પોરેશન (TCGL) દ્વારા નવા વિકસિત સ્થાન પર પ્રવાસીઓ હથિયાર પ્રદર્શની, ફોટો ગેલેરી અને બીએસએફના એક ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મ જોઈ શકો છો.
અંબાજી ગબ્બરગઢ
અંબાજી ગામના પશ્ચિમે આશરે ચાર કિ.મી.ના અંતર પર નાની ટેકરી, દેવીનું મૂળ સ્થાન, કૃષ્ણાના સોનેરી સમારંભ (ધાર્મિક વડા-તારક) અને મહિષાસુર-મર્દિનિ દૈવીના નિવાસસ્થાનનું હોવાનું મનાય છે.
આ ટેકરી ખૂબ કપરા અને મુશ્કેલ ચઢાણ વળી છે. પહાડના નીચેથી 300 પથ્થરનાં પગથીયાઓ છે, તે પછી યાત્રાળુઓ માટે એક સાંકડી ખતરનાક કેડી દ્વારા ચઢાણ આવે છે.પર્વતમાળાની સપાટ ટોચ પર અંબાજીના મંદિરની એક નાની જગ્યા છે, જેમાં એક સારી રીતે સુરક્ષિત દીવો સતત પ્રજવલ્લીત રાખવામાં આવેલ છે, અને રાત્રે તે મુખ્ય અંબાજી મંદિરથી જોઈ શકાય છે. દેવીના પીપળના વૃક્ષ નીચે નીચે પગની છાપ છે, જેની પૂજા થાય છે.
કિર્તી સ્તંભ
પાલનપુરના નવાબોની ભવ્યતાને સન્માન આપવું એટલે કિર્તી સ્તંભ, જે 1918માં નવાબ ટેલી મોહમ્મદ ખાન દ્વારા શેર મોહમ્મદ ખાનની બહાદુરીની ઉજવણી માટે રેલવે સ્ટેશન નજીક બાંધવામાં આવેલું એક ઊંચો આધારસ્તંભ છે. તે પછીના પબ્લિક વર્ક્સ ઓફિસર સૈયદ ગુલાબ મિયા અબ્દુમિયાની દેખરેખ હેઠળ બનાવવામાં આવ્યું હતું અને તેનો કુલ ખર્ચ રૂ. ૪૦,૦૦૦ થયો હતો.
આજે તે શહેરની ભવ્યતાના ખડતલ પ્રતીક રુપી છે,અને પાલનપુરના ઉત્ક્રાંતિનો રેકોર્ડ પ્રસ્તુત કરે છે,પાલનપુર અને ઝાલોરના શાસકોની યાદી પર તેના પર કોતરવામાં આવેલ છે. બીકાનેરના મહારાજા જનરલ સર ગંગાસીઁગજી દ્વારા કિર્તી સ્તંભનું ઉદઘાટન થયું હતું
જેશોર ર્સ્લોથ રીંછ અભયારણ્ય
સ્લોથ – રીંછ અભયારણ્ય, જે અરવલ્લી શ્રેણીના યસૂર ટેકરીઓમાં સ્થિત છે, તે 180 ચો.કિ.મી. સૂકી પાનખર જંગલોનો વિસ્તાર આવરી લે છે. અભયારણ્ય દ્વારા આયોજીત અન્ય ભયંકર જાતિઓ જેવી કે જંગલ બિલાડી,સીવીટ,કારાકલ,વરુ અને હાઈના છે. અભયારણ્યએ 406 છોડ પ્રજાતિઓની પણ ઓળખ કરી છે.
આ અભયારણ્યમાં IUCN વર્ગીકરણના આધારે પક્ષીઓની ઘણી દુર્લભ અને ભયંકર પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે. સરિસૃપમાં સાપ, કાચબો અને વિવિધ પ્રકારની ગરોળીઓનો સમાવેશ થાય છે. મુની જી કી કુટિયા થી બહારના સૌથી પ્રચલિત ભારતીય અજગર જોવા મળે છે.
દાંતીવાડા ડેમ
બનાસ નદીપર દાંતીવાડા ડેમ બાંધવામાં આવ્યો છે. આ ડેમનું નિર્માણ પાછળનો હેતુ ગુજરાતમાં પૂરને નિયંત્રણ અને સિંચાઈ યોજનાઓના હેતુસર પાણી પૂરું પાડવાનું હતો. આ ડેમની ઊંચાઈ 61 મીટર અને લંબાઈ 4832 મીટર છે. આ ડેમ તેની મનોહર સુંદરતાને લીધે સમગ્ર દેશના કેટલાક મુલાકાતીઓએ આકર્ષ્યા છે. મુલાકાતીઓ ખાતરી કરે છે કે તેઓ ડેમ નજીક સ્થિત બાલારામ અંબાજી વાઇલ્ડ લાઇફ અભયારણ્યની મુલાકાત લે. ધરોઈ ડેમ અને દાંતીવાડા ડેમ વચ્ચે વિભાજન રેખા છે.
પાલનપુરથી દાંતીવાડા ડેમનુ અંતર આશરે 23 કિ.મી. છે, જે 14 માઇલ જેટલું છે. ઉનાળાના મહિનાઓ દરમિયાન તાપમાન આશરે 23 થી 44 ડિગ્રી સેલ્સિયસ જેટલું હોય છે. શિયાળા દરમિયાન તમે આશરે 10 – 36 ડિગ્રી સેલ્સિયસની અપેક્ષા રાખી શકો છો. પ્રવાસીઓ શ્રેષ્ઠ હવામાનનો અનુભવ કરવા માટે ઑક્ટોબરના થી માર્ચ મહિના દરમિયાન ડેમની મુલાકાત લેવાનું પસંદ કરે છે. પીક સીઝનનો સમય ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બરના મહિનામાં છે.
કામાક્ષિ મંદિર, અંબાજી
કામાક્ષિ મંદિર કામાક્ષિદેવી ટેમ્પલ કોમ્પ્લેક્સમાં સ્થિત છે, જે ખેડબ્રહ્મા હાઇવે પર અંબાજીથી 1 કિમી દૂર આવેલું છે. 51 શક્તિપીઠો અને કોસ્મિક પાવરનું કેન્દ્ર આ સંકુલમાં પુનઃનિર્માણ અને સ્થાપિત કરેલ છે, જેથી મહાન શક્તિ સંપ્રદાય અને આદ્યશકિત માતાના વિવિધ અવતાર વિશે મુલાકાતીઓ અને ભક્તોને સંપૂર્ણ માહિતી પૂરી પાડી શકાય.
માંગલ્ય વન, અંબાજી
એક ટેકરી પર પથરાયેલાં એટલે કે કૈલાશ ટેકરી, અને ખેડબ્રહ્મા હાઇવે પર અંબાજી મંદિરથી દોઢ કિલોમીટર આસપાસ માંગલ્ય વન આવેલ છે, જેમાં અનન્ય બગીચામાં પ્રવાસીઓની ચઢાઇઓનાં ચિત્રકામ છે. કૈલાસ ટેકરી અને માંગલ્ય વન સુધી પહોંચવા માટે એક સીડી આવે છે, જે પણ જળાશયોથી ઘેરાયેલી છે.
વન વિભાગ દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યો હતો અને તેના USP અંદર એક અનન્ય રાશી વન (જ્યોતિષીય બગીચો) અને છોડનો બગીચો છે, જે જ્યોતિષીઓ પોતાના જીવન પર પથ્થરોની જેમ અસર કરે છે.
જે લોકો માંગલ્ય વનમાં આવે છે તેઓ નિશ્ચિતરૂપે સૂર્યનાં ચિહ્નો પર છોડની અસરો વિશે પૂછપરછ કરે છે અને ઘરે પાછા ફરતા એક રોપો કે તેમના રાશિ તરફેણ કરવા માંગે છે. તેઓ તેને તેમના બેકયાર્ડમાં અથવા તેમના ઘરની નજીકમાં વાવે છે.
અંદાજે 700 થી 800 લોકો દરરોજ અને રજાઓના દિવસે માંગલ્ય વનની મુલાકાત લે છે, આ સંખ્યા 1 હજાર સુધી વધે છે. તેની લોકપ્રિયતા ઝડપથી વધી રહી છે. 12 રાશિ ચિહ્નોમાંના દરેકને ત્રણ છોડ આપવામાં આવ્યા છે અને આ બગીચામાં 18 x 18 મીટરમાં વાવેતર કરવામાં આવે છે.
બાલારામ મહાદેવ મંદીર
બનાસકાંઠા જિલ્લાનાં મુખ્ય મથક પાલનપુર થી 12 કિલોમીટર દૂર બાલારામ મહાદેવનું પવિત્ર મંદિર આવેલું છે. નવાબોનાં મહેલો અને હિન્દુ મંદિરો પણ જોવલાયક છે.