Govardhan Puja 56 Bhog List: દિવાળીના બીજા દિવસે ગોવર્ધન પૂજાનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પૂજા કરીને તેમને અન્નકૂટ અને 56 પ્રકારની વાનગીઓનો ભોગ ધરાવવામાં આવે છે. આ પ્રસંગે ઘરો અને મંદિરોમાં અલગ-અલગ મીઠાઈઓ, ફરસાણ, શાકભાજી અને પરંપરાગત વાનગીઓ તૈયાર કરવામાં આવે છે. જો તમે પણ આ વર્ષે કાન્હા માટે 56 ભોગની થાળી તૈયાર કરવા માંગતા હોવ, તો અહીં મીઠાઈથી લઈને ફળો અને સૂકા મેવા સુધીની સંપૂર્ણ યાદી જાણી લો.
ગોવર્ધન પૂજામાં ભગવાન કૃષ્ણને કઈ 56 વાનગીઓ ધરાવવી?
ગોવર્ધન પૂજાના દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને 56 ભોગ ધરાવવાનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્ત્વ છે. આ ભોગમાં મીઠાઈ, દૂધમાંથી બનતી વાનગીઓ, નમકીન, પરંપરાગત ભોજન અને ફળોનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. તમારી તૈયારી સરળ બને તે માટે અહીં 56 ભોગની યાદીને ચાર અલગ-અલગ વિભાગમાં વહેંચવામાં આવી છે.
1. મીઠાઈ અને મીઠી વાનગીઓ (Sweets in 56 Bhog)
1. માખણ-મિશ્રી
2. મોતીચૂરના લાડુ
3. બેસનના લાડુ
4. પેંડા
5. કાજુ કતરી
6. બરફી
7. રસગુલ્લા
8. ગુલાબ જાંબુ
9. જલેબી
10. બાલુશાહી
11. ખીર
12. રબડી
13. માલપુઆ
14. સૂજીનો શીરો
15. શ્રીખંડ
16. કલાકંદ
17. ઇમરતી
18. બૂંદી
19. ગુજિયા
20. ઘેવર
2. દૂધ અને દૂધમાંથી બનતી વાનગીઓ (Dairy Products)
21. ગાયનું દૂધ
22. દહીં
23. સફેદ માખણ
24. દેશી ઘી
25. છાશ
26. મલાઈ
27. મીઠી લસ્સી
28. મખન
3. નમકીન અને પરંપરાગત વાનગીઓ (Traditional Dishes)
29. પૂરી
30. કચોરી
31. મગની દાળ
32. કઢી
33. બટાકાનું શાક
34. કોળાનું શાક
35. મિક્સ વેજ
36. પનીરનું શાક
37. સાદા ભાત
38. ખીચડી
39. ચણાની દાળ
40. બેસનનાં ભજીયાં
41. મઠરી
42. પાપડ
4. ફળ, સૂકો મેવો અને પ્રસાદ (Fruits and Dry Fruits)
43.કેળાં
44.સફરજન
45.દાડમ
46.દ્રાક્ષ
47.જામફળ
48.નાળિયેર
49.સંતરાં
50.કેરી
51.બદામ
52.કાજુ
53.કિસમિસ
54.ખારેક
55.સાકર
56.તુલસીદળ
ગોવર્ધન પૂજામાં અન્નકૂટ અને 56 ભોગ ધરાવવાનું શું છે મહત્ત્વ?
હિંદુ ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે એક વખત બ્રજવાસીઓને ઇન્દ્રદેવની પૂજા કરવાને બદલે ગોવર્ધન પર્વત અને પ્રકૃતિની પૂજા કરવાનો સંદેશ આપ્યો હતો. આ પ્રસંગે ભગવાન કૃષ્ણે ગોવર્ધન પર્વતને પોતાની આંગળી પર ઊંચકીને બ્રજવાસીઓનું ભારે વરસાદથી રક્ષણ કર્યું હતું. ત્યારથી ગોવર્ધન પૂજાની પરંપરા સાથે અન્નકૂટનો ભોગ પણ જોડાયેલો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
અન્નકૂટનો અર્થ થાય છે વિવિધ પ્રકારનાં અનાજ, શાકભાજી અને વાનગીઓનો સમૂહ. આ દિવસે અનેક શાકભાજી ભેગી કરીને અન્નકૂટનું શાક બનાવવામાં આવે છે અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને ધરાવવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત 56 પ્રકારની વાનગીઓનો ભોગ ધરાવવાની પણ પરંપરા છે. ભક્તો શ્રદ્ધા અને ભક્તિભાવથી કાન્હાને આ વાનગીઓ અર્પણ કરે છે.
56 ભોગ ધરાવતી વખતે આ વાતોનું રાખો ખાસ ધ્યાન
ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને ભોગ ધરાવતી વખતે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવામાં આવે છે. ભોગ બનાવવા માટે શક્ય હોય ત્યાં સુધી તાજી અને શુદ્ધ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. ભોગ ધરાવતી વખતે તેમાં તુલસીદળ અવશ્ય મૂકવામાં આવે છે. વૈષ્ણવ પરંપરામાં તુલસીદળ વિના ભગવાન વિષ્ણુ અને શ્રીકૃષ્ણને ભોગ ધરાવવો અધૂરો માનવામાં આવે છે.
ખાસ વાત એ છે કે 56 ભોગની યાદી દરેક જગ્યાએ એકસરખી હોતી નથી. અલગ-અલગ મંદિરો, પ્રદેશો અને પરિવારોમાં પોતાની પરંપરા અનુસાર વાનગીઓ તૈયાર કરવામાં આવે છે. તેથી તમારી શ્રદ્ધા અને ક્ષમતા અનુસાર પણ કાન્હા માટે ભોગ તૈયાર કરી શકો છો.