US Venezuela Oil Deal: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વેનેઝુએલા સાથે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને વ્યાપક તેલ કરારની જાહેરાત કરી છે. આ ઐતિહાસિક કરાર હેઠળ અમેરિકાને દક્ષિણ અમેરિકન દેશ વેનેઝુએલાના વિશાળ ક્રૂડ તેલ ભંડારનો સીધો ખર્ચ ભાવે (Cost Price) ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી મળશે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે આ સોદાને વિશ્વના ઇતિહાસનો સૌથી મોટો તેલ કરાર ગણાવ્યો છે.
કરારની મુખ્ય શરતો અને રોકાણ
વેનેઝુએલાના કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝ વહીવટીતંત્રે જણાવ્યા મુજબ, આ સોદામાં 65 અબજ બેરલ તેલ ક્ષમતા ધરાવતા 17 તેલ ક્ષેત્રોનો વિકાસ સામેલ છે. આનાથી વેનેઝુએલામાં $100 બિલિયનનું આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણ આવશે અને દેશને $209 બિલિયનથી વધુ કર આવક થશે. એક નવી સંયુક્ત કંપનીની રચના કરાશે, જે સાઉદી અરામકો પછી વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી કોર્પોરેટ તેલ ધારક બનશે. આ કંપનીને 100 વર્ષ માટે તેલ ક્ષેત્રોના વિકાસના અધિકારો આપવામાં આવ્યા છે, જેમાં અમેરિકાને ઉત્પાદનનો ૫૫% હિસ્સો મળશે.
વેનેઝુએલાની નીતિઓમાં મોટો ફેરફાર
આ કરાર અમેરિકી સૈન્ય ઓપરેશનમાં ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની ધરપકડના નવ મહિના પછી થયો છે. માદુરોને પદભ્રષ્ટ કર્યા બાદ સત્તા પર આવેલા ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝે તેલ ક્ષેત્રના ખાનગીકરણની મંજૂરી આપી છે. આ પગલાએ હ્યુગો ચાવેઝના સમયની બે દાયકા જૂની સમાજવાદી અને રાષ્ટ્રીયકરણની નીતિઓને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખી છે.
અમેરિકામાં ઇંધણ સંકટ અને ઉકેલનો પ્રયાસ
હાલમાં મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન સંઘર્ષને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી તેલનો પુરવઠો ખોરવાયો છે. જેના કારણે અમેરિકામાં પેટ્રોલનો ભાવ વધીને $4.09 પ્રતિ ગેલન થયો છે અને અમેરિકી સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ 300 મિલિયન બેરલથી નીચે આવી ગયું છે. આ વધતા દબાણ વચ્ચે અમેરિકા પોતાના વ્યૂહાત્મક અનામતને ભરવા અને લશ્કરી જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે વેનેઝુએલાના તેલનો ઉપયોગ કરશે.
ભવિષ્યના પડકારો અને સ્થિતિ
વેનેઝુએલા પાસે 303 અબજ બેરલનો વિશ્વનો સૌથી મોટો તેલ ભંડાર હોવા છતાં, દાયકાઓની ઉપેક્ષાને કારણે દેશ હાલ વિશ્વના માત્ર એક ટકા તેલનું ઉત્પાદન કરે છે. માળખાગત સુવિધાઓના સમારકામ માટે અબજો ડોલર અને વર્ષોનો સમય લાગશે. આ ઉપરાંત ભૂતકાળના કડવા અનુભવોને કારણે એક્સોનમોબિલ જેવી અગ્રણી યુએસ તેલ કંપનીઓ રોકાણ કરવા અંગે હજુ પણ સાવચેત છે.
