બેરૂત હુમલાથી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ નારાજ, નેતન્યાહૂને આપ્યું અલ્ટિમેટમ; શું ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચે શાંતિ સમજૂતી થશે?

Israel-Beirut conflict: મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર તણાવ ચરમસીમા પર છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે સંભવિત શાંતિ સમજૂતીની અટકળો વચ્ચે, ઈઝરાયેલ દ્વારા બેરૂતના દાહિયા વિસ્તારમાં કરવામાં આવેલા હુમલાએ નવી રાજકીય ચર્ચા જગાવી છે. આ હુમલા બાદ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કડક વલણ અપનાવતા ઈઝરાયેલને સંયમ રાખવાની ચેતવણી આપી છે.

ટ્રમ્પનો નેતન્યાહૂને સીધો સંદેશ

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'ટ્રુથ' પર પોસ્ટ કરીને નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. ટ્રમ્પે લખ્યું- આજે સવારે બેરૂત પર થયેલો હુમલો ન થવો જોઈતો હતો, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે આપણે ઈરાન સાથે શાંતિ સમજૂતીની ખૂબ નજીક છીએ.

ટ્રમ્પે બેન્જામિન નેતન્યાહૂને સ્પષ્ટ અલ્ટિમેટમ આપતા કહ્યું કે ઈઝરાયેલને આત્મરક્ષણનો અધિકાર છે, પરંતુ જે હુમલાનો તેમણે જવાબ આપ્યો તે નજીવો અને બિનઅસરકારક હતો. તેમણે ભાર મૂક્યો કે આ ઘટનાથી ઈરાન સાથે ચાલી રહેલી શાંતિ પ્રક્રિયા ખોરવાવી ન જોઈએ. ટ્રમ્પે હિઝબુલ્લાહ અને ઈઝરાયેલ બંને પક્ષોને અપીલ કરી છે કે તેઓ વધુ હુમલા ન કરે, જેથી આ વિસ્તારમાં સ્થાયી શાંતિની શરૂઆત થઈ શકે.

ઈઝરાયેલનો પક્ષ શું છે?

ઈઝરાયેલી મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, નેતન્યાહૂ કાર્યાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કાર્યવાહી ઉત્તરી ઈઝરાયેલ પર હિઝબુલ્લાહ દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાનો જવાબ હતી. ઈઝરાયેલી સેના (IDF) એ જણાવ્યું કે હિઝબુલ્લાહે ઈઝરાયેલી સરહદમાં ત્રણ પ્રોજેક્ટાઈલ દાગ્યા હતા. આ ઘટના બાદ બંને દેશો વચ્ચેનો તણાવ ફરી એકવાર વધી ગયો છે.

ઈરાન-અમેરિકા ડીલ: પરમાણુ કાર્યક્રમ અને ઓઇલ પર બની સહમતિ!

રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ સમજૂતીના ડ્રાફ્ટ પર લગભગ સહમતિ સધાઈ ગઈ છે. આ ડીલના મુખ્ય મુદ્દાઓ નીચે મુજબ છે-

પરમાણુ કાર્યક્રમ: ઈરાને આશ્વાસન આપ્યું છે કે તે પરમાણુ હથિયાર બનાવશે નહીં. જ્યાં સુધી અંતિમ સમજૂતી ન થાય ત્યાં સુધી ઈરાન તેના પરમાણુ કાર્યક્રમમાં કોઈ મોટો ફેરફાર કે વિસ્તાર કરશે નહીં.

યુરેનિયમ સંવર્ધન: ઈરાન યુરેનિયમ સંવર્ધન (enrichment) પર રોક લગાવવા સંમત થયું છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: ઈરાન તમામ વ્યાપારી જહાજો માટે હોર્મુઝનો માર્ગ તાત્કાલિક ખોલવા માટે તૈયાર થયું છે.

પ્રતિબંધોમાં રાહત: બદલામાં અમેરિકા ઈરાની બંદરો પરથી નૌકાદળનો અવરોધ હટાવશે અને ઈરાનના તેલ નિકાસ પરના પ્રતિબંધોમાં કામચલાઉ રાહત આપશે.

શું ઈઝરાયેલને સાઈડલાઈન કરવામાં આવી રહ્યું છે?

એક રિપોર્ટ મુજબ, ઈઝરાયેલ આ સમજૂતીને લઈને ખૂબ જ નારાજ છે. ઈઝરાયેલી સરકારનું માનવું છે કે અમેરિકા-ઈરાનની આ વાતચીતમાં તેમને અવગણવામાં આવ્યા છે, જ્યારે આ વાટાઘાટોનું નેતૃત્વ પાકિસ્તાન અને અન્ય દેશો દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું હતું. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો આ ડીલ સફળ થશે, તો તે મધ્ય પૂર્વના ભૌગોલિક-રાજકીય સમીકરણો સંપૂર્ણપણે બદલી નાખશે.