Air Force One: ચીનના શેનઝેન શહેરમાં રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથેની ઐતિહાસિક ત્રિપક્ષીય શિખર મંત્રણા પૂર્ણ કર્યા બાદ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની વાપસીની ઉડાન દરમિયાન એક અત્યંત રહસ્યમય અને અસામાન્ય ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. ગુરુવારે શેનઝેન બાઓઆન આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પરથી રાષ્ટ્રપતિના અત્યાધુનિક વિમાન 'એર ફોર્સ વન'એ ટેકઓફ કર્યું, તેની ગણતરીની મિનિટોમાં જ વ્હાઇટ હાઉસના સુરક્ષા અધિકારીઓએ વિમાનમાં સવાર તમામ પત્રકારોના મોબાઈલ ફોન જપ્ત કરી લીધા હતા. સુરક્ષાના કારણોસર લેવાયેલા આ અચાનક પગલાંને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી વર્તુળોમાં ભારે સસ્પેન્સ સર્જાયું છે.
અગાઉથી કોઈ પણ સૂચના વિના લેવાયો ચોંકાવનારો નિર્ણય
સામાન્ય રીતે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિના વિદેશ પ્રવાસ દરમિયાન વ્હાઇટ હાઉસ પ્રેસ કોર્પ્સના પત્રકારોને સુરક્ષા પ્રોટોકોલની અગાઉથી જાણકારી આપવામાં આવતી હોય છે. પરંતુ શેનઝેનથી રવાના થતી વખતે પત્રકારોને આ અંગે કોઈ આગોતરી સૂચના આપવામાં આવી નહોતી. વિમાનમાં સવાર એક વરિષ્ઠ રિપોર્ટરે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, તમામ પત્રકારો પોતાની નિર્ધારિત સીટ પર બેસી ગયા અને વિમાને ઉડાન ભરી ત્યારબાદ અધિકારીઓએ આવીને જાહેરાત કરી કે સુરક્ષા કારણોસર થોડા સમય માટે તેમના મોબાઈલ ફોન જમા લેવામાં આવી રહ્યા છે.
એનબીસી (NBC) ન્યૂઝના સંવાદદાતા ગેરેટ હાકે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' (અગાઉનું ટ્વિટર) પર આ ઘટના અંગે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતા વ્હાઇટ હાઉસના આ પગલાંને 'બેહદ અસામાન્ય' ગણાવ્યું હતું. બીજી તરફ, ફોક્સ ન્યૂઝના સંવાદદાતા જેકી હેનરિકે વિમાનના રૂટ અને અંતિમ મુકામ અંગે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, જે રીતે અચાનક પત્રકારોના ફોન જપ્ત કરી લેવામાં આવ્યા છે, તેનાથી એવી પ્રબળ શંકા ઉભી થાય છે કે કદાચ 'એર ફોર્સ વન' સીધું અમેરિકા પરત ફરવાને બદલે અન્ય કોઈ અજ્ઞાત દેશ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.
જાસૂસીના ડરથી ચીની ઉપકરણો વિમાનની સીડીઓ પર જ છોડી દેવાયા
અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે ચાલી રહેલા ટેકનિકલ અને સુરક્ષા તણાવની ઝલક શેનઝેન એરપોર્ટ પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળી હતી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સુરક્ષા પ્રોટોકોલના ભાગરૂપે વ્હાઇટ હાઉસની ટીમે અત્યંત કડક વલણ અપનાવ્યું હતું. શેનઝેનથી વિમાન ટેકઓફ કરે તે પહેલાં જ વ્હાઇટ હાઉસના કર્મચારીઓએ ચીન સરકાર તરફથી આપવામાં આવેલા તમામ ઓળખપત્રો (ID Cards), અમેરિકી પ્રતિનિધિમંડળના સભ્યોના સત્તાવાર પિન અને ચીનમાં ઉપયોગ માટે આપવામાં આવેલા કામચલાઉ મોબાઈલ ફોન વિમાનની સીડીઓ પાસે જ મૂકી દીધા હતા.
અમેરિકી ગુપ્તચર અને સુરક્ષા અધિકારીઓને એવી પ્રબળ આશંકા હતી કે ચીની તંત્ર દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા આ ઉપકરણો કે સામગ્રી સાથે ટેકનિકલ છેડછાડ કરવામાં આવી હોઈ શકે છે. સંવેદનશીલ ડેટાની ચોરી કે જાસૂસીના કોઈ પણ જોખમને ટાળવા માટે આ તમામ વસ્તુઓને વિમાનની અંદર લાવવાની સખત મનાઈ ફરમાવી દેવામાં આવી હતી.
શું ઉત્તર કોરિયાના નેતા કિમ જોંગ ઉન સાથે થશે ગુપ્ત મુલાકાત?
પત્રકારોના ફોન જપ્ત થવાની આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે ટ્રમ્પના એશિયા પ્રવાસ દરમિયાન ઉત્તર કોરિયાના સર્વોચ્ચ નેતા કિમ જોંગ ઉન સાથે તેમની સંભવિત મુલાકાતને લઈને અટકળોનું બજાર ગરમ છે. વોશિંગ્ટનથી એશિયા આવવા માટે રવાના થયા તે પહેલાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતે જ એવા સંકેત આપ્યા હતા કે ચીન પ્રવાસ દરમિયાન કિમ જોંગ ઉન સાથે તેમની મુલાકાત શક્ય બની શકે છે. જોકે, તેમણે એવું પણ ઉમેર્યું હતું કે આ મુલાકાતનો અંતિમ નિર્ણય ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના વલણ પર નિર્ભર રહેશે.
શેનઝેનમાં યોજાયેલા APEC (એશિયા-પેસિફિક ઈકોનોમિક કોઓપરેશન) મંચ પરથી ઉત્તર કોરિયાની ગેરહાજરી વચ્ચે ટ્રમ્પ અને કિમ જોંગ ઉન વચ્ચે કોઈ મુલાકાત થઈ શકી નહોતી. પરંતુ હવે જ્યારે 'એર ફોર્સ વન'માંથી પત્રકારોના ફોન જમા લઈને તમામ પ્રકારના સંપર્ક કાપી નાખવામાં આવ્યા છે, ત્યારે રાજકીય વિશ્લેષકો માની રહ્યા છે કે ટ્રમ્પ કોઈ અત્યંત ગુપ્ત રાજદ્વારી મિશન પર અથવા તો કિમ જોંગ ઉન સાથે અચાનક મુલાકાત કરવા માટે કોઈ અન્ય દેશના પ્રવાસે નીકળી પડ્યા હોઈ શકે છે.
ચીનની ધરતી પર પણ અમેરિકી પત્રકારો પર લદાયા હતા આકરા નિયંત્રણો
ઉલ્લેખનીય છે કે, વિમાનમાં ફોન જપ્ત થયા તે પહેલાં શેનઝેનમાં ચાલી રહેલી ત્રિપક્ષીય બેઠકો દરમિયાન પણ અમેરિકી મીડિયાકર્મીઓને ભારે પાબંદીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. પ્રાપ્ત અહેવાલો અનુસાર, રશિયન સુરક્ષા અધિકારીઓએ બે અમેરિકી પત્રકારોને રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે યોજાયેલી અનૌપચારિક બેઠકમાં પ્રવેશતા અટકાવી દીધા હતા.
આટલું જ નહીં, ચીની અધિકારીઓએ પણ કડક વલણ અપનાવીને બ્લૂમબર્ગ (Bloomberg)ના એક પત્રકારને ત્રિપક્ષીય બેઠકના કક્ષમાંથી બહાર કાઢી મૂક્યા હતા. આ પત્રકારે અમેરિકી ચિપ નિર્માતા કંપની એનવીડિયા (Nvidia)ના સીઈઓ જેનસેન હુઆંગ સાથે જોડાયેલો એક સંવેદનશીલ સવાલ મોટા અવાજે પૂછી લીધો હતો, જેના કારણે ચીની અધિકારીઓ નારાજ થયા હતા. આમ, ચીન પ્રવાસની શરૂઆતથી લઈને વાપસીની ઉડાન સુધી અમેરિકી પત્રકારો માટે આ સમગ્ર પ્રવાસ રહસ્ય અને નિયંત્રણોથી ભરેલો રહ્યો છે.
