US-Iran conflict: પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા ભારે તણાવ વચ્ચે એક રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથેના હાલના યુદ્ધવિરામને અનિશ્ચિત સમય માટે લંબાવવાની જાહેરાત કરી છે. મંગળવાર અને બુધવારની મધ્યરાત્રિએ આ યુદ્ધવિરામ સમાપ્ત થવાનો હતો, જે અગાઉ પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થીથી બે અઠવાડિયા માટે લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હુમલાઓ સ્થગિત કરવામાં આવ્યા છે પરંતુ આર્થિક અને દરિયાઈ નાકાબંધી વધુ કડક બનાવવામાં આવશે.
ટ્રુથ સોશિયલ પર ટ્રમ્પની મહત્વની જાહેરાત
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'ટ્રુથ સોશિયલ' પર એક પોસ્ટ દ્વારા આ માહિતી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, "પાકિસ્તાનના ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર અને વડા પ્રધાન શેહબાઝ શરીફની ખાસ અપીલને ધ્યાનમાં રાખીને, અમે ઈરાન પરના લશ્કરી હુમલાઓને અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ સમયગાળો ઈરાની સરકારને સર્વસંમતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવાની તક આપવા માટે છે."
ટ્રમ્પે વધુમાં ગંભીર દાવો કર્યો હતો કે, અમેરિકાના સતત દબાણને કારણે ઈરાની સરકાર અપેક્ષા મુજબ ગંભીર રીતે પતન પામી છે. તેમણે લશ્કરી કમાન્ડરોને સૂચના આપી છે કે તેઓ સંપૂર્ણ બળ સાથે નાકાબંધી જાળવી રાખે અને જો ઈરાન તરફથી કોઈ પણ ઉશ્કેરણી થાય તો યુદ્ધ માટે સંપૂર્ણ તૈયાર રહે.
ઈરાનનો આક્રમક તેવર જોવા મળ્યો
ટ્રમ્પની આ જાહેરાતને ઈરાને ફગાવી દીધી છે. ઈરાની સંસદના સ્પીકરના સલાહકાર મેહદી મોહમ્મદીએ તીખી પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું કે, "યુદ્ધના મેદાનમાં જે પક્ષ હારી રહ્યો છે (અમેરિકા), તે શરતો લાદી શકે નહીં." તેમણે ઉમેર્યું કે ટ્રમ્પના યુદ્ધવિરામ લંબાવવાના નિર્ણયનું ઈરાન માટે કોઈ મહત્વ નથી અને તેમણે ઈરાની દળોને અમેરિકા સામે તાત્કાલિક લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ કરવા હાકલ કરી છે. તેહરાનનું વલણ જોતા લાગે છે કે રાજદ્વારી ઉકેલ હજુ પણ ઘણો દૂર છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર યુએસ નેવીનો કબજો
એપ્રિલ 2026 માં શરૂ થયેલા આ સંઘર્ષનું મુખ્ય કેન્દ્ર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ છે, જે વૈશ્વિક તેલ વેપાર માટે સૌથી મહત્વનો માર્ગ છે. ઈરાને અગાઉ આ સ્ટ્રેટ બંધ કરવાની અને પસાર થતા જહાજો પર ટોલ વસૂલવાની ધમકી આપી હતી. તેના જવાબમાં અમેરિકાએ ઈરાની બંદરોની કડક નાકાબંધી કરી છે. યુએસ નેવીએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર પોતાનું વર્ચસ્વ જાળવી રાખ્યું છે અને તાજેતરમાં જ ઈરાની ધ્વજવાળા એક કાર્ગો જહાજને પણ કબજે કર્યું હતું. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે આ નાકાબંધીને કારણે ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે બરબાદ થઈ રહી છે. જ્યાં સુધી ઈરાન અમેરિકાની શરતો મુજબ સમજૂતી નહીં કરે, ત્યાં સુધી આ નાકાબંધી હટાવવામાં આવશે નહીં.
પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી અને વૈશ્વિક અસર
આ સમગ્ર વિવાદમાં પાકિસ્તાન મધ્યસ્થી તરીકેની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. એપ્રિલ 2026 માં જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે સીધું યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું હતું, ત્યારે પાકિસ્તાને બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ માટે સમજૂતી કરાવી હતી. વિશ્વના અન્ય દેશો પણ આ સંઘર્ષને કારણે તેલના ભાવમાં થતા વધારાથી ચિંતિત છે. જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ લાંબો સમય બંધ રહે તો વૈશ્વિક સ્તરે ઉર્જા સંકટ ઊભું થઈ શકે છે.