Girnar Parikrama 2025 Date, Route Map and Distance: ગુજરાતના જૂનાગઢ ખાતે આવેલા પવિત્ર ગિરનાર પર્વતની આસપાસ યોજાતી ગિરનાર પરિક્રમા અથવા ગિરનાર લીલી પરિક્રમા (Girnar Lili Parikrama 2025) કારતક શુક્લ એકાદશીથી શરૂ થઈને કારતક પૂર્ણિમાના રોજ સમાપ્ત થાય છે, જે દર વર્ષે હજારો ભક્તોને આકર્ષે છે.
ગુજરાતી જાગરણના આ આર્ટિકલમાં જાણો, વર્ષ 2025માં ગિરનારની લીલી પરિક્રમાની તારીખ, રૂટ, ઇતિહાસ અને મહત્વ. આ સાથે જ રૂટ પર પીવાના પાણી માટે ઉપલબ્ધ મહત્વપૂર્ણ સ્થળો વિશે.
ગિરનાર પરિક્રમા 2025 તારીખ (Girnar Parikrama 2025 Date)
ગિરનાર પરિક્રમાનો પ્રારંભ 1 નવેમ્બર, 2025 (કાર્તિક શુક્લ એકાદશી) ના રોજ થશે અને તે 5 નવેમ્બર, 2025 (કારતક પૂર્ણિમા) ના રોજ સમાપ્ત થશે.
દર વર્ષે દેવ દિવાળીના પવિત્ર અવસરે આ પાંચ દિવસીય યાત્રાનું આયોજન થાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ગીર જંગલ વિસ્તારનો આ માર્ગ માત્ર 5 થી 10 દિવસ માટે જ ખુલ્લો મૂકવામાં આવે છે, જેમાં મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ભાગ લે છે.
ગિરનાર પરિક્રમા માર્ગ અને અંતર (Girnar Parikrama Route and Distance)
ગિરનાર પરિક્રમાનો માર્ગ આશરે 36 કિલોમીટર લાંબો છે અને તે ગિરનાર પર્વતની પ્રદક્ષિણા કરે છે.
| રૂટ | અંતર |
| ભવનાથથી ઝીણા બાવાની મઢી | 12 km |
| જીણાબાવાની મઢીથી માળવેલા | 8 km |
| માળવેલાથી બોરદેવી | 8 km |
| બોરદેવીથી ભવનાથ | 8 km |
આ યાત્રા જૂનાગઢના ગિરનાર તળેટીમાં આવેલા દૂધેશ્વર મંદિરથી શરૂ થાય છે.
પદયાત્રાના મુખ્ય પડાવો અને સુવિધાઓ
યાત્રાળુઓની સુવિધા માટે પરિક્રમાના રૂટ પર અમુક મહત્વની જગ્યાઓ પર તાજા પાણીની સગવડ ઉપલબ્ધ હોય છે.
| સ્થળ | અંતર |
| કાળકાનો વડલો | 2 km |
| જીણાબાવાની મઢી | 2.5 km |
| માળવેલાની ધોડી | 6 km |
| માળવેલાની જગ્યા | 8.5 km |
| સુરજકુંડની જગ્યા | 10.5 km |
| સુખનાળા | 12 km |
| નાગદેવતાના સ્થાનક પાસે | 15 km |
| બોરદેવી ત્રણ રસ્તા | 18 km |
| બોરદેવીની જગ્યા | 20 km |
ભવનાથથી ઝીણા બાવાની મઢી (આશરે 12 કિમી)
યાત્રાળુઓ અહીંથી 'ઈટવા ઘોડી' થઈને ગાઢ જંગલમાંથી પસાર થાય છે અને ઝીણા બાવાની મઢી પહોંચે છે. આ સ્થળ હસનાપુર ડેમની બાજુમાં આવેલું છે, જે જૂનાગઢનો સૌથી મોટો ડેમ છે. સામાન્ય રીતે, શ્રદ્ધાળુઓ અહીં રાત વિતાવે છે.
ચંદ્ર મૂળેશ્વર મંદિર: આ સુંદર મંદિર આ રૂટ પર આવેલું છે. અહીં વન વિભાગની પરવાનગી વિના પ્રવેશ કરી શકાતો નથી. આ સ્થળને રાણિયો કુવો' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, જ્યાં સિંહ દર્શન થવાની સંભાવના પણ રહે છે.
જીણાબાવાની મઢીથી માળવેલા
ઝીણા બાવાની મઢીથી આગળનું સ્થળ માલવેલા છે, જ્યાં સુંદર મંદિર આવેલું છે. યાત્રાળુઓ માટે માલવેલા પહોંચવાના બે વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે:
સીધા માળવેલા પહોંચવું અથવા સરખડિયા હનુમાન થઈને માલવેલા પહોંચવું.
સરખડિયા હનુમાન: ગાઢ જંગલથી ઘેરાયેલું આ જૂનાગઢનું શ્રેષ્ઠ હનુમાન મંદિર માનવામાં આવે છે. અહીં યાત્રાળુઓ ઘણીવાર સિંહની ગર્જના સાંભળી શકે છે અને હરણ પણ જોઈ શકે છે. સરખડિયા હનુમાનથી સૂરજ-કુંડની મુલાકાત પણ લઈ શકાય છે.
માળવેલાથી બોરદેવી
માળવેલા પહોંચ્યા પછી, શ્રદ્ધાળુઓ નળપાણી ઘોડી નીચે ઉતરીને 'બોરદેવી' પહોંચે છે.
નોંધ: 'ઘોડી' પર્વતમાળાના આકાર જેવી હોય છે, જેમાં ઉતરતા પહેલા ઊંચાઈ પર ચઢવું પડે છે. ઢોળાવવાળી હોવાથી આ સ્થળેથી અકસ્માતોની મહત્તમ સંખ્યા નોંધાય છે, જેથી યાત્રાળુઓએ અત્યંત સાવધાની રાખવી જરૂરી છે.
બોરદેવીથી ભવનાથ
બોરદેવી ભવનાથ તળેટીથી 8 કિમી દૂર આવેલું છે અને પરિક્રમાનું છેલ્લું વિસામો છે. અંતે, આ ધાર્મિક યાત્રા પૂર્ણ કરીને શ્રદ્ધાળુઓ ભવનાથ તળેટી તરફ પ્રયાણ કરે છે.
પરિક્રમાનો માર્ગ અનેક મંદિરો, આશ્રમો, મસ્જિદો અને અન્ય ધાર્મિક સ્થળોમાંથી પસાર થાય છે, જેમ કે:
- ભવનાથ મંદિર
- નેમિનાથ મંદિર
- અંબા માતા મંદિર
- ગુરુ દત્તાત્રેય મંદિર (10,000 પગથિયાં ઉપર)
- ભરતજીનો ગુફા
- આશ્રમો, મસ્જિદ અને જૈન દેરાસરો.
- ગુરુ દત્તાત્રેયનું મહત્વ: ગુરુ દત્તાત્રેયને હિન્દુ ત્રિમૂર્તિ દેવતાઓ - બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ્વરનું માનવ સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે.
ઐતિહાસિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વ
ગિરનાર ટેકરીને ભારતનું સૌથી આધ્યાત્મિક અને પવિત્ર સ્થળ માનવામાં આવે છે. એવી માન્યતા છે કે અહીં 33 કરોડ દેવી-દેવતાઓ, 64 જોગણીઓ, 52 વીર અને નવનાથ નિવાસ કરે છે. ગિરનારની ટેકરીનો આકાર ભગવાન શિવના શિવલિંગ જેવો દેખાય છે.
જૂનાગઢની ગિરનાર ટેકરી પર હિન્દુ ધર્મ અને જૈન ધર્મના અનેક મંદિરો, આશ્રમો, ગુફાઓ, ધર્મશાળાઓ અને ભોજનાલયો આવેલા છે. પવિત્ર ગ્રંથોમાં પણ ગિરનારના ઇતિહાસ અને મહત્વનો ઉલ્લેખ છે.
ગિરનાર-જૂનાગઢ કેવી રીતે પહોંચશો?
ગિરનાર જૂનાગઢ શહેરથી 7 કિલોમીટરના અંતરે આવેલું છે.
- રોડ માર્ગે - જૂનાગઢ ગુજરાતના અનેક શહેરો સાથે સારી રીતે જોડાયેલું છે. લોકલ બસ અને કાર દ્વારા પહોંચી શકાય છે.
- રેલ માર્ગે - સૌથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન જૂનાગઢ ખાતે (ગિરનારથી 5 કિમી દૂર) છે. ગુજરાત અને રાજ્ય બહારથી ટ્રેનો ઉપલબ્ધ છે.
- હવાઈ માર્ગે - જૂનાગઢમાં એરપોર્ટ નથી. સૌથી નજીકનું એરપોર્ટ પોરબંદર (86 કિમી) ખાતે છે.
યાત્રા માટેની તૈયારીઓ અને સાવચેતીઓ
ગિરનાર પરિક્રમાનો માર્ગ કઠિન અને મુશ્કેલ છે, તેથી પૂરતી તૈયારી રાખવી જરૂરી છે.
પેકિંગ માટેની જરૂરી વસ્તુઓ:
- આરામદાયક પગરખાં
- પૂરતું પાણી અને ખોરાક
- એક ફ્લેશલાઇટ અથવા હેડલેમ્પ
- ગરમ કપડાં (જેકેટ અથવા કોટ)
- જરૂરી દવાઓ
ધ્યાનમાં રાખવા જેવી સાવચેતીઓ:
- તમારા સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખો.
- ભૂલા પડવાનું ટાળો.
- આ જંગલ વિસ્તાર હોવાથી જંગલી પ્રાણીઓથી પોતાનું રક્ષણ કરો.
- સ્થાનિક લોકો અને પર્યાવરણનો આદર કરો.
રહેવાની સગવડ
ગિરનાર તળેટીની આસપાસ ઘણી ધર્મશાળાઓ મળી રહે છે. ધર્મશાળાઓ ઓછા બજેટમાં પરિવાર અથવા જૂથો માટે રહેવા-જમવાની સારી સુવિધાઓ પૂરી પાડે છે.