Girnar Lili Parikrama 2026 Start and End Date: સૌરાષ્ટ્રની આસ્થા અને પ્રકૃતિના અનોખા સંગમ સમાન જૂનાગઢના ગિરનાર પર્વતની પરંપરાગત 'લીલી પરિક્રમા' નું અનેરું ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ છે. દર વર્ષે કારતક મહિનામાં યોજાતી આ પવિત્ર પરિક્રમામાં લાખોની સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ભાગ લે છે. ગાઢ જંગલ, પહાડી રસ્તાઓ અને પ્રાચીન ધાર્મિક સ્થળોમાંથી પસાર થતી આ 36 કિલોમીટર લાંબી યાત્રા ભક્તિની સાથે સાહસનો પણ અનોખો અનુભવ કરાવે છે. વર્ષ 2026 માં ગિરનારની લીલી પરિક્રમા ક્યારે શરૂ થશે, તેનો રૂટ કયો છે અને યાત્રા દરમિયાન કઈ સાવચેતીઓ રાખવી જરૂરી છે, તેની સંપૂર્ણ માહિતી આ લેખમાં જાણો.
ગિરનાર લીલી પરિક્રમા 2026 તારીખ
વર્ષ 2026 માં ગિરનારની લીલી પરિક્રમાનો પ્રારંભ 20 નવેમ્બર 2026 (કારતક સુદ અગિયારસ) ના રોજ થશે. પરંપરાગત રીતે 5 દિવસ સુધી ચાલતી આ યાત્રાનું સમાપન 24 નવેમ્બર 2026 (દેવ દિવાળી/કારતક પૂર્ણિમા) ના રોજ થશે. આ સમયગાળા દરમિયાન ગિરનારના જંગલ વિસ્તારમાંથી પસાર થતો વિશેષ માર્ગ યાત્રાળુઓ માટે ખુલ્લો મૂકવામાં આવે છે.
ગિરનાર પરિક્રમાનો રૂટ અને અંતર શું છે?
ગિરનારની લીલી પરિક્રમા આશરે 36 કિલોમીટર લાંબી છે, જે પર્વતની આસપાસના જંગલ અને પહાડી વિસ્તારોમાંથી પસાર થાય છે. આ યાત્રાના મુખ્ય 4 પડાવ આ મુજબ છે:
ભવનાથથી ઝીણા બાવાની મઢી: યાત્રાની શરૂઆત ભવનાથ તળેટીથી થાય છે. અહીંથી ઈટવા ઘોડી તરફ આગળ વધી જંગલમાં પ્રવેશ કર્યા બાદ આશરે 12 કિલોમીટરનું અંતર કાપીને 'ઝીણા બાવાની મઢી' પહોંચાય છે. હસનાપુર ડેમ નજીક આવેલું આ સ્થળ પ્રથમ રાત્રિરોકાણ માટે જાણીતું છે.
ઝીણા બાવાની મઢીથી માળવેલા: આ માર્ગમાં ચંદ્ર મૂળેશ્વર મંદિર (જેને રાણિયો કુવો પણ કહેવાય છે) આવે છે. ત્યારબાદ સરખડિયા હનુમાન તરફથી આગળ વધીને 'માળવેલા' પહોંચી શકાય છે. આ વિસ્તારમાં વન્યજીવોની અવરજવર હોવાથી વિશેષ કાળજી રાખવી પડે છે.
માળવેલાથી બોરદેવી: આ માર્ગ પરિક્રમાનો સૌથી મુશ્કેલ તબક્કો છે, કારણ કે અહીં નળપાણી ઘોડીનો ઢોળાવવાળો અને લપસણો રસ્તો આવે છે. તેને સાવચેતીપૂર્વક પાર કર્યા બાદ યાત્રાળુઓ 'બોરદેવી' પહોંચે છે.
બોરદેવીથી ભવનાથ: બોરદેવી પરિક્રમાનો અંતિમ પડાવ છે. અહીંથી ભવનાથ તળેટી આશરે 8 કિલોમીટર દૂર છે, જ્યાં પહોંચીને યાત્રા વિધિવત રીતે પૂર્ણ થાય છે.
ગિરનાર પરિક્રમાનું ધાર્મિક મહત્વ
હિંદુ ધર્મમાં ગિરનાર પર્વતને અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ પર્વત પર ભગવાન દત્તાત્રેયનું સ્થાન, અનેક જૈન તીર્થસ્થળો અને પ્રાચીન મંદિરો આવેલાં છે. લાખો શ્રદ્ધાળુઓ એવી અતૂટ આસ્થા ધરાવે છે કે ગિરનારની પ્રદક્ષિણા કરવાથી આધ્યાત્મિક શાંતિ અને અક્ષય પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે.
ગિરનાર પરિક્રમા દરમિયાન કઈ સાવચેતીઓ રાખવી જરૂરી છે?
પરિક્રમાનો માર્ગ દુર્ગમ અને જંગલવાળો હોવાથી યાત્રાળુઓએ નીચે મુજબની પૂર્વતૈયારીઓ અને સાવચેતીઓ રાખવી હિતાવહ છે:
- પગરખાં: લાંબુ અંતર કાપવાનું હોવાથી સારી પકડવાળા અને આરામદાયક શૂઝ કે સ્પોર્ટ્સ પગરખાં પહેરવા.
- ટોર્ચ અને બેટરી: વહેલી સવારે કે રાત્રે ચાલવા માટે ટોર્ચ સાથે રાખવી ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થશે.
- ગરમ કપડાં અને દવાઓ: નવેમ્બર મહિનામાં રાત્રે ઠંડી રહેતી હોવાથી ગરમ કપડાં અને જરૂરી ફર્સ્ટ-એડ (વ્યક્તિગત દવાઓ) સાથે રાખવા.
- વન્યજીવોથી સુરક્ષા: જંગલ વિસ્તારમાં વન વિભાગ અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રની સૂચનાઓનું ચુસ્તપણે પાલન કરવું.
- જૂથમાં મુસાફરી: સુરક્ષાના ભાગરૂપે એકલા જવાને બદલે પરિવાર કે મિત્રોના જૂથ સાથે જ પરિક્રમા કરવી.
યાત્રાળુઓ માટે રહેવા-જમવાની અને પહોંચવાની વ્યવસ્થા
પરિક્રમા દરમિયાન વિવિધ સેવાભાવી સંસ્થાઓ અને આશ્રમો દ્વારા અન્નક્ષેત્રો ચલાવવામાં આવે છે. ભવનાથ તળેટી અને જૂનાગઢ શહેરમાં ધર્મશાળા અને હોટેલની સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ છે. છતાં, ભારે ભીડને ધ્યાનમાં રાખીને યાત્રાળુઓએ પીવાનું પાણી અને હળવો નાસ્તો સાથે રાખવો જોઈએ.
ગિરનાર પહોંચવા માટે જૂનાગઢ શહેર શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે, જે રોડ અને રેલવે માર્ગે સમગ્ર ગુજરાત સાથે સારી રીતે જોડાયેલું છે. જૂનાગઢ રેલવે સ્ટેશનથી તળેટી માત્ર 5 થી 7 કિલોમીટર દૂર છે. હવાઈ મુસાફરી કરનારાઓ માટે પોરબંદર અથવા રાજકોટ એરપોર્ટ અનુકૂળ રહે છે.
નોંધ: વહીવટીતંત્ર અથવા વન વિભાગ દ્વારા રૂટ, પ્રવેશ વ્યવસ્થા કે નિયમોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. યાત્રા શરૂ કરતા પહેલા સ્થાનિક સત્તાવાળાઓની તાજી સૂચનાઓ તપાસી લેવી.