ગુજરાતના જામનગરમાં આવેલી વિશ્વની અગ્રણી બિન-લાભકારી વન્યજીવ કલ્યાણ અને સંરક્ષણ સંસ્થા 'વનતારા' દ્વારા આજે તેની નવનિર્મિત સર્વોચ્ચ અને સ્વતંત્ર ગવર્નિંગ કાઉન્સિલના તમામ સભ્યોની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ નવનિયુક્ત કાઉન્સિલ વનતારાના વન્યજીવ સંરક્ષણ, બચાવ, પુનર્વસન અને તમામ કાનૂની પાલન (કમ્પ્લાયન્સ) સંબંધિત કાર્યોની દેખરેખ રાખશે.
ગવર્નિંગ કાઉન્સિલમાં અગ્રણી નિષ્ણાતો શામેલ
આ ઉપરાંત, ભવિષ્યમાં જંગલી પ્રાણીઓની આયાત કરવા સંબંધિત કોઈપણ અરજીઓ પર અંતિમ નિર્ણય લેવાની સત્તા પણ આ કાઉન્સિલ હસ્તક રહેશે. આ કાઉન્સિલ આગામી 5 વર્ષ અને તે પછીના સમયગાળા માટે વનતારાના ભવિષ્યના રોડમેપ અને વિઝનને આખરી ઓપ આપવાનું મહત્વનું કામ કરશે.
આ વિશેષ ગવર્નિંગ કાઉન્સિલમાં 5 મતદાન સભ્યો અને 1 હોદ્દાની રૂએ (એક્સ-ઓફિસિયો) સભ્ય સામેલ છે, જેઓ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વન્યજીવ નીતિ, કાયદો, સંસ્થાકીય દેખરેખ, વન્યજીવ ગુના નિયંત્રણ, પશુ ચિકિત્સા અને સમુદાય આધારિત સંરક્ષણ ક્ષેત્રના અગ્રણી નિષ્ણાતો છે. કાઉન્સિલના તમામ સભ્યો સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર અને વ્યક્તિગત ક્ષમતામાં સેવા આપશે, જેમાં વનતારાના કોઈપણ સક્રિય કર્મચારીને મતદાન સભ્ય તરીકે સામેલ કરવામાં આવશે નહીં.
ગવર્નિંગ કાઉન્સિલના સભ્યોની વિગતવાર વિગતો નીચે મુજબ છે:
જ્હોન ઈ. સ્કેનલોન એઓ (સ્વતંત્ર અધ્યક્ષ)
વૈશ્વિક સ્તરે પર્યાવરણીય શાસન અને નીતિના અગ્રણી નિષ્ણાત જ્હોન ઈ. સ્કેનલોન આ કાઉન્સિલના સ્વતંત્ર ચેરમેન તરીકે સેવા આપશે, જેમની નિમણૂક ઓગસ્ટ 2026 માં કરવામાં આવી હતી. તેઓ કન્વેન્શન ઓન ઈન્ટરનેશનલ ટ્રેડ ઇન એન્ડેન્જર્ડ સ્પીસીઝ ઓફ વાઇલ્ડ ફોના એન્ડ ફ્લોરા (CITES) ના ભૂતપૂર્વ સેક્રેટરી જનરલ રહી ચૂક્યા છે. તેમને વન્યજીવ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ઉત્કૃષ્ટ સેવાઓ બદલ 'ઓફિસર ઓફ ધ ઓર્ડર ઓફ ઓસ્ટ્રેલિયા' (AO) સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારોથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.
જસ્ટિસ કૃષ્ણ મુરારી
ભારતના સર્વોચ્ચ ન્યાયાલય (સુપ્રીમ કોર્ટ) ના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ અને પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટના ભૂતપૂર્વ ચીફ જસ્ટિસ કૃષ્ણ મુરારી આ કાઉન્સિલના સભ્ય છે. તેમની પાસે કાયદો, શાસન અને સંસ્થાકીય દેખરેખનો 2 દાયકાથી વધુનો બહોળો અનુભવ છે.
ક્રેગ હૂવર
એસોસિએશન ઓફ ઝૂઝ એન્ડ એક્વેરિયમ્સ (AZA) ના એક્ઝિક્યુટિવ વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ ક્રેગ હૂવર વન્યજીવ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે 3 દાયકાનો લાંબો અનુભવ ધરાવે છે. તેઓ અગાઉ યુએસ ફિશ એન્ડ વાઇલ્ડલાઇફ સર્વિસમાં વરિષ્ઠ હોદ્દા પર રહી ચૂક્યા છે અને જાન્યુઆરી 2027 થી કાઉન્સિલમાં પોતાનો કાર્યકાળ શરૂ કરશે.
સુભાષ કે. મલખેડે
ભારતીય વન સેવા (IFS) ના વરિષ્ઠ વન અધિકારી અને કર્ણાટકના ભૂતપૂર્વ ચીફ વાઇલ્ડલાઇફ વોર્ડન સુભાષ કે. મલખેડે આ કાઉન્સિલમાં સામેલ થયા છે. તેમની પાસે એશિયાટિક હાથી, વાઘ અને ચિત્તા જેવા લુપ્તપ્રાય પ્રાણીઓના સંરક્ષણ અને વન્યજીવ કાયદાના અમલીકરણનો બહોળો જમીની અનુભવ છે.
ગ્રેતા એફ. આઈઓરી
ઇથોપિયન-ઇટાલિયન સંરક્ષણ નિષ્ણાત ગ્રેતા એફ. આઈઓરી જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ, માનવ-પ્રાણી સહઅસ્તિત્વ અને મહિલા નેતૃત્વ ક્ષેત્રે આફ્રિકાના 25 થી વધુ દેશોમાં કામ કરવાનો 15 વર્ષથી વધુનો વ્યાપક અનુભવ ધરાવે છે.
ડૉ. કુશલ કોંવર શર્મા (બિન-મતદાન સભ્ય)
હોદ્દાની રૂએ બિન-મતદાન સભ્ય તરીકે પદ્મશ્રી એવોર્ડ વિજેતા અને આસામના જાણીતા એશિયન હાથી નિષ્ણાત અને વન્યજીવ પશુચિકિત્સક ડૉ. કુશલ કોંવર શર્મા સામેલ છે. તેઓ ગુવાહાટીની વેટરનરી સાયન્સ કોલેજમાં સર્જરી વિભાગના ભૂતપૂર્વ પ્રોફેસર અને વડા રહી ચૂક્યા છે.
આયાત અને પારદર્શિતા સંબંધિત કડક નિયમો:
વનતારાના શાસન સુધારાના ભાગરૂપે સંસ્થા દ્વારા અત્યંત કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. આ અંતર્ગત 5 જૂન 2027 પહેલા વનતારા દ્વારા વન્યજીવોની આયાત માટે કોઈપણ પ્રકારની સત્તાવાર અરજી કરવામાં આવશે નહીં. તે પછી પણ, કાઉન્સિલની પૂર્વ લેખિત મંજૂરી અને કડક આંતરિક ચકાસણી પ્રક્રિયા વિના આયાતની પ્રક્રિયા આગળ વધારી શકાશે નહીં.
કાઉન્સિલના અધ્યક્ષ જ્હોન સ્કેનલોને જણાવ્યું હતું કે, આ કાઉન્સિલ વનતારાના ભવિષ્યના વિઝનને આકાર આપવા અને વન્યજીવ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે વૈશ્વિક સ્તરે સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવા માટે વનતારાના સ્ટાફ અને સંરક્ષણ સમુદાય સાથે મળીને અત્યંત ગંભીરતાપૂર્વક કામ કરશે.
બીજી તરફ, વનતારાના સીઈઓ (CEO) વિવાન કરાણીએ ગવર્નિંગ કાઉન્સિલના તમામ સભ્યોને આવકારતા જણાવ્યું હતું કે, કાઉન્સિલની સ્વતંત્ર સત્તા વનતારાને ઉચ્ચ વૈજ્ઞાનિક ધોરણો અને પારદર્શિતા સાથે આગળ વધારવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. ગત મહિને 19 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ ભારતીય CITES મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટીને પાઠવવામાં આવેલા પત્રમાં વનતારાએ કરેલી તમામ સ્વૈચ્છિક પ્રતિબદ્ધતાઓના અમલીકરણ પર આ કાઉન્સિલ સતત નજર રાખશે.