Gandhi Jayanti 2026: | Sabarmati Ashram Ahmedabad Timings: ભારતમાં દર વર્ષે 2 ઓક્ટોબરના રોજ રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીનો જન્મદિવસ 'ગાંધી જયંતિ' તરીકે ખૂબ જ આદર અને સન્માન સાથે ઉજવવામાં આવે છે. વર્ષ 2026 માં ભારત ગાંધીજીની 157મી જન્મજયંતિ ઉજવી રહ્યું છે. આ ઐતિહાસિક અવસરે, જો તમે પણ શાંતિ અને પ્રેરણાના પ્રતીક સમાન અમદાવાદ સ્થિત 'સાબરમતી આશ્રમ'ની મુલાકાત લેવાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો અહીં આશ્રમનો ઇતિહાસ, સમય, પ્રવેશ ફી અને પહોંચવાની રીત સહિતની તમામ જરૂરી માહિતી જાણી લો.
સાબરમતી આશ્રમનો ઐતિહાસિક પ્રવાસ શું છે?
આ પણ વાંચો
ગાંધીજીએ વર્ષ 1914 માં દક્ષિણ આફ્રિકામાં સ્વતંત્રતા ચળવળનું સફળ નેતૃત્વ કર્યું હતું. ત્યારબાદ તેઓ ભારત પરત ફર્યા અને 25 મે 1915 ના રોજ અમદાવાદના કોચરબ વિસ્તારમાં પોતાનો પહેલો આશ્રમ સ્થાપ્યો. પાછળથી આ આશ્રમ સાબરમતી નદીના કિનારે આવેલી ખુલ્લી જમીન પર ખસેડવામાં આવ્યો. સાબરમતી નદીના કિનારે સ્થિત હોવાથી તેને 'સાબરમતી આશ્રમ' નામ મળ્યું. ગાંધીજી અહીં રહેતા હતા અને ખેતી તથા પશુપાલન જેવી પ્રવૃત્તિઓ કરતા હતા. વર્ષ 1930 સુધી આ આશ્રમ ગાંધીજીનું ઘર રહ્યું હતું અને અહીંથી જ દેશની આઝાદીની ચળવળને વેગ મળ્યો હતો.
ગાંધી મેમોરિયલ મ્યુઝિયમમાં શું ખાસ જોવા મળશે?
ગાંધી મેમોરિયલ મ્યુઝિયમનું સંચાલન 1951 માં સ્થપાયેલા જાહેર ટ્રસ્ટ દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ મ્યુઝિયમનું નવું પરિસર 1963 માં બનાવવામાં આવ્યું હતું, જેની ડિઝાઇન પ્રખ્યાત આર્કિટેક્ટ ચાર્લ્સ કોરેઆ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી હતી. 10 મે 1963 ના રોજ ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નેહરુએ તેનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.
આ મ્યુઝિયમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગાંધીજીની અંગત સ્મૃતિઓ અને ઐતિહાસિક ઘટનાઓને સાચવવાનો છે. મ્યુઝિયમમાં 3 મુખ્ય ગેલેરીઓ આવેલી છે: 'અમદાવાદ ગેલેરીમાં ગાંધી', 'પેઈન્ટિંગ ગેલેરી', અને 'માય લાઇફ માય મેસેજ ગેલેરી'. અહીં ગાંધીજીના પત્રવ્યવહાર, હસ્તપ્રતો, કસ્તુરબા અને આશ્રમના અન્ય સહયોગીઓ સાથેના ફોટોગ્રાફ્સ, જીવન કદના તૈલચિત્રો, તેમનો લેખન ડેસ્ક (ડિસ્ક) અને રેંટિયા જેવા મૂળ અવશેષો પ્રદર્શન માટે મુકવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, આશ્રમમાં એક વિશાળ લાઇબ્રેરી પણ આવેલી છે.
આશ્રમની મુલાકાતનો સમય અને પ્રવેશ ફી કેટલી છે?
- સ્થળ: આશ્રમ રોડ, અમદાવાદ
- સમય: સાબરમતી આશ્રમ જાહેર રજાઓ સહિત વર્ષના તમામ દિવસોએ સવારે 10:00 વાગ્યાથી સાંજના 06:00 (18:00) વાગ્યા સુધી ખુલ્લો રહે છે.
- પ્રવેશ ફી: આશ્રમમાં દરેક મુલાકાતી માટે પ્રવેશ બિલકુલ નિઃશુલ્ક (ફ્રી) છે.
- ખાસ નોંધ: શાળાના પ્રવાસો અને મોટા જૂથોએ અગાઉથી આશ્રમ પ્રશાસનને જાણ કરવી હિતાવહ છે, જેથી મફત માર્ગદર્શિત પ્રવાસ (Guided Tour) નું આયોજન કરી શકાય.
- સત્તાવાર વેબસાઇટ: https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/
સાબરમતી આશ્રમ સાથે કયા રસપ્રદ તથ્યો જોડાયેલા છે?
- 12 માર્ચ 1930 ના રોજ, ગાંધીજીએ આ જ આશ્રમથી 78 સાથીઓ સાથે ઐતિહાસિક 'દાંડી કૂચ' (મીઠાના સત્યાગ્રહ) ની શરૂઆત કરી હતી.
- 12 માર્ચ 1930 ના રોજ ગાંધીજીએ પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી કે જ્યાં સુધી ભારતને આઝાદી નહીં મળે, ત્યાં સુધી તેઓ આશ્રમમાં પાછા ફરશે નહીં.
- મીઠાના સત્યાગ્રહ બાદ બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા આ આશ્રમ જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો અને 22 જુલાઈ 1933 ના રોજ તેને વિખેરી નાખવામાં આવ્યો હતો. જોકે, બાદમાં સ્થાનિક નાગરિકોએ તેની જાળવણી કરી હતી.
- સમય જતાં આ આશ્રમ ભારતની આઝાદીની વિચારધારાનું કેન્દ્ર બન્યો અને વિશ્વના અન્ય દેશોને પણ દમનકારી શક્તિઓ સામે લડવાની પ્રેરણા પૂરી પાડી.
સાબરમતી આશ્રમ સુધી કેવી રીતે પહોંચવું?
વિમાન દ્વારા: અમદાવાદનું સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ (SVPI) ભારત અને વિશ્વના અગ્રણી શહેરો સાથે જોડાયેલું છે. અહીંથી યુએસએ, યુકે, સિંગાપોર અને દુબઇ જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ ઉપરાંત સ્થાનિક ફ્લાઇટ્સની પણ સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. એરપોર્ટથી આશ્રમ પહોંચવા માટે ટેક્સી મળી રહે છે.
ટ્રેન દ્વારા: અમદાવાદનું મુખ્ય રેલ્વે સ્ટેશન કાલુપુર વિસ્તારમાં છે, જે દેશના તમામ મોટા શહેરો સાથે જોડાયેલું છે. જો તમે શહેરના પશ્ચિમ વિસ્તારમાં છો, તો આશ્રમ રોડ નજીક આવેલું ગાંધીગ્રામ રેલવે સ્ટેશન પણ અનુકૂળ રહેશે.
માર્ગ દ્વારા: ગુજરાતનું રોડ નેટવર્ક અત્યંત વિકસિત છે. અમદાવાદ અન્ય શહેરો સાથે હાઇવેથી સારી રીતે જોડાયેલું છે. શહેરના મુખ્ય બસ સ્ટેન્ડ કાલુપુર રેલ્વે સ્ટેશન પાસે અને ગીતામંદિર (પાલડી નજીક) ખાતે આવેલા છે, જ્યાંથી ગુજરાત રાજ્ય પરિવહન (GSRTC) અને ખાનગી બસોની સુવિધા સરળતાથી મળી રહે છે.