Bullet Train Project: ભારતની પ્રથમ હાઈ-સ્પીડ રેલ (MAHSR) પાટા પર દોડવા માટે સજ્જ થઈ રહી છે. રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આજે લોકસભામાં પ્રોજેક્ટની પ્રગતિ અંગે વિસ્તૃત વિગતો આપતા જણાવ્યું હતું કે, મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ માત્ર બે શહેરો વચ્ચેનું અંતર નહીં ઘટાડે, પરંતુ ભારતમાં ભવિષ્યના હાઈ-સ્પીડ રેલ નેટવર્ક માટે એક શક્તિશાળી માળખું તૈયાર કરી રહ્યો છે.
સ્વદેશી ટેકનોલોજી અને 'મેક ઇન ઇન્ડિયા'નો હુંકાર
પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી સિદ્ધિ તેનું સ્વદેશીકરણ છે. અગાઉ જે મશીનરી આયાત કરવી પડતી હતી, તે હવે ભારતમાં બની રહી છે.
- ભારે મશીનરી: ફુલ-સ્પાન લોન્ચિંગ માટે વપરાતી વિશાળ મશીનરી હવે ભારતમાં જ તૈયાર થાય છે.
- સ્ટીલ બ્રિજ: તાજેતરમાં જ અમદાવાદમાં 100 મીટર લાંબો 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' સ્ટીલ બ્રિજ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયો છે. ગુજરાતમાં આવા કુલ 13 પુલનું નિર્માણ થઈ ચૂક્યું છે.
- ટ્રેન સેટ: ICF અને BEML સંયુક્ત રીતે 280 કિમી/કલાકની ઝડપે દોડતી હાઈ-સ્પીડ ટ્રેનોનું ઉત્પાદન કરી રહ્યા છે.
માનવ સંસાધન અને તાલીમ
ભારતના આશરે 1,000 એન્જિનિયરો અને કુશળ કામદારોને જાપાનીઝ પદ્ધતિની તાલીમ આપવામાં આવી છે. સુરત ખાતે ખાસ ટ્રેક ટ્રેનિંગ સુવિધા ઊભી કરવામાં આવી છે, જેથી ભવિષ્યના પ્રોજેક્ટ્સ માટે ભારતને અન્ય દેશો પર નિર્ભર ન રહેવું પડે.
| વિગત | ગુજરાત વિભાગ (352 કિમી) | મહારાષ્ટ્ર વિભાગ (156 કિમી) |
| ફાઉન્ડેશન | 352 કિમી (100% પૂર્ણ) | 74 કિમી |
| પિલર્સ (Piers) | 352 કિમી (100% પૂર્ણ) | 65 કિમી |
| ગર્ડર લોન્ચિંગ | 331 કિમી | 3 કિમી |
| નદી પુલો | 17 પુલ પૂર્ણ | 4 પ્રગતિમાં |
મહારાષ્ટ્રમાં જમીન સંપાદનના વિલંબ બાદ હવે કામગીરી તેજ બની છે. ખાસ કરીને 21 કિમી લાંબી અંડર-સી ટનલનું કામ શરૂ થઈ ગયું છે, જેમાંથી 4.8 કિમીનો હિસ્સો પૂર્ણ પણ થઈ ગયો છે.
મુસાફરો માટે શું ખાસ હશે?
- સ્પર્ધાત્મક ભાડું: બુલેટ ટ્રેનનું ભાડું વર્તમાન રેલવે (AC કોચ) અને હવાઈ મુસાફરીના ભાડાની સરખામણીમાં સ્પર્ધાત્મક રાખવાની દરખાસ્ત છે.
- હાઈ-ટેક સુરક્ષા: સ્ટેશનો પર એરપોર્ટ જેવી સુરક્ષા, સિટી ગેટવે તરીકે ડિઝાઈન અને મલ્ટિમોડલ કનેક્ટિવિટી (મેટ્રો અને બસ સાથે જોડાણ) હશે.
- સલામતી: ભૂકંપ અગાઉથી જાણ કરતી જાપાનીઝ EQEWS સિસ્ટમ અને ટ્રેન પાટા પરથી ન ઉતરે તે માટે સ્વદેશી RTPD ડિવાઈસનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
DFC: માલવાહક ટ્રેનો માટે નવો ચીલો
બુલેટ ટ્રેનની સાથે સાથે ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર (DFC) પણ તેજ ગતિએ આગળ વધી રહ્યો છે. હાલમાં આ કોરિડોર પર દરરોજ 406 ટ્રેનો ચાલી રહી છે, જેણે સામાન્ય રેલવે લાઈનો પરથી બોજ ઘટાડ્યો છે.
રેલવે મંત્રીનો વિશ્વાસ
આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા મળેલો અનુભવ અને કુશળતા ભારતને વિશ્વના હાઈ-સ્પીડ રેલ સેક્ટરમાં અગ્રેસર બનાવશે.
इस बजट में माननीय प्रधानमंत्री जी ने उत्तर प्रदेश के लिए बुलेट ट्रेन हाई स्पीड कॉरिडोर की भी घोषणा की है, जो उत्तर प्रदेश के कई शहरों को जोड़ेगी जिसमें बुद्धिस्ट सर्किट से जुड़े हुए कई शहर भी शामिल हैं: रेल मंत्री श्री @AshwiniVaishnaw जी pic.twitter.com/uHytnNY7se
— Ministry of Railways (@RailMinIndia) February 11, 2026