Global Sugar Production Rankings: ભારતના સ્થાનિક બજારોમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ખાંડના ભાવોમાં સતત તીવ્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ગ્રાહક બાબતોના વિભાગ અને તાજેતરના બજાર આંકડા અનુસાર, માત્ર એક જ મહિનામાં ખાંડના છૂટક ભાવોમાં 20 ટકા સુધીનો નોંધપાત્ર ઉછાળો આવ્યો છે. ઓગસ્ટ દરમિયાન જે ખાંડ પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹46 થી ₹48 ના ભાવે વેચાતી હતી, તેના ભાવ હવે ₹55 ને વટાવીને ₹60 ની આસપાસ પહોંચી ગયા છે. આ અચાનક થયેલા ભાવોના વધારા વચ્ચે વૈશ્વિક સ્તરે ખાંડના ઉત્પાદન, નિકાસ અને વપરાશને લઈને રસપ્રદ આંકડા સામે આવ્યા છે.
ખાંડ ઉત્પાદનમાં બ્રાઝિલ ટોચ પર, ભારત બીજા ક્રમે
આ પણ વાંચો
વૈશ્વિક સ્તરે કુલ ખાંડ ઉત્પાદનનો આશરે 80 ટકા હિસ્સો શેરડીમાંથી અને 20 ટકા હિસ્સો ખાંડ બીટમાંથી મેળવવામાં આવે છે. વૈશ્વિક ખાંડ બજારમાં બ્રાઝિલ એકચક્રી શાસન ધરાવે છે, જે એકલું વિશ્વના કુલ ઉત્પાદનમાં 22 થી 24 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. ભારત 16 ટકા હિસ્સા સાથે મજબૂત રીતે બીજા ક્રમે છે. જોકે, ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો ઉત્પાદક દેશ હોવા છતાં તેની વિશાળ વસ્તીના કારણે મોટાભાગની ખાંડનો ઉપયોગ સ્થાનિક બજારમાં જ થઈ જાય છે. યુરોપિયન યુનિયન ત્રીજા ક્રમે છે, જ્યારે થાઇલેન્ડ, ચીન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પણ ટોચના ઉત્પાદક દેશોમાં સામેલ છે.
બ્રાઝિલનું પ્રભુત્વ અને ક્યુબાનો ઇતિહાસ
બ્રાઝિલનું આ પ્રભુત્વ 500 વર્ષ જૂના ઇતિહાસમાં મૂળ ધરાવે છે. 1516માં પોર્ટુગીઝ વસાહતીઓ દ્વારા ત્યાં શેરડી લાવવામાં આવી હતી અને ત્યારબાદ ડચ વેપારીઓએ આધુનિક ટેકનોલોજી દ્વારા આ ઉદ્યોગને નવી ઊંચાઈએ પહોંચાડ્યો. બીજી તરફ, એક સમયે 'વિશ્વનું સુગર બાઉલ' ગણાતા ક્યુબાએ 1959ની ક્રાંતિ પછી અમેરિકા સાથેના રાજકીય તણાવ અને આર્થિક પ્રતિબંધોના કારણે પોતાનું ટોચનું સ્થાન કાયમ માટે ગુમાવી દીધું.
સૌથી વધુ વપરાશ અને ભાવ સરખામણી
વપરાશની દ્રષ્ટિએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વિશ્વમાં પ્રથમ સ્થાને છે, જ્યાં સરેરાશ પ્રતિ વ્યક્તિ દૈનિક 126 ગ્રામ ખાંડનો વપરાશ કરે છે. જર્મની, નેધરલેન્ડ્સ અને આયર્લેન્ડ જેવા દેશો પણ ઊંચા માથાદીઠ વપરાશ માટે જાણીતા છે. ભાવની વાત કરીએ તો, ભારતમાં ખાંડ ₹55 થી ₹60 પ્રતિ કિલોગ્રામ છે, જ્યારે મુખ્ય નિકાસકાર બ્રાઝિલ અને થાઇલેન્ડ $0.45 થી $0.60 પ્રતિ કિલોગ્રામના ભાવે વેચે છે. આયાત પર નિર્ભરતા અને સ્થાનિક ટેરિફ નીતિઓના કારણે ચીન ($0.65 - $0.79) અને અમેરિકા ($0.70 - $1.90) માં ખાંડ ખૂબ મોંઘી વેચાય છે.