Sugar Price Hike Reasons in India: તહેવારોની મોસમ શરૂ થતાં પહેલાં જ દેશમાં ખાંડના ભાવમાં અચાનક આવેલી તેજીએ સામાન્ય ગ્રાહકો અને વેપારીઓને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા છે. બજારમાં માત્ર 10 દિવસ પહેલાં ₹45 થી ₹46 પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાતી ખાંડ અચાનક ₹65 ના સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. આ શોર્ટ-ટર્મ પ્રાઇસ રાઇઝને પગલે કેન્દ્ર સરકારે કડક વલણ અપનાવી નિકાસ પર કાપ મૂક્યો છે અને બજારમાં પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે એક દાયકા બાદ 10 લાખ મેટ્રિક ટન ડ્યુટી-ફ્રી ખાંડની આયાત કરવાની મંજૂરી આપી છે.
ખાંડના ભાવ વધવાના 5 મુખ્ય કારણો
- મર્યાદિત સ્ટોક: સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં દેશમાં ખાંડનો સ્ટોક ઘટીને 30-35 લાખ ટન થવાનો અંદાજ છે, જે નવેમ્બર-ડિસેમ્બર સુધીની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે અપૂરતો છે.
- તહેવારોની માંગ: આગામી રક્ષાબંધન, ગણેશ ચતુર્થી, દશેરા અને દિવાળી જેવા તહેવારોને કારણે વાણિજ્યિક બેકરીઓ, કન્ફેક્શનરી અને સોફ્ટ ડ્રિંક્સ કંપનીઓ તરફથી જથ્થાબંધ ખરીદી વધી છે.
- વેરહાઉસ અને બફર સ્ટોકની અછત: મિલ વેરહાઉસમાં સંગ્રહિત ખાંડના જથ્થામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થતાં ઉત્પાદન અને વપરાશ વચ્ચેની ગેપ વધી છે.
- હવામાન અને અતિવૃષ્ટિ: ઉત્તર પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને મધ્ય પ્રદેશ જેવા મુખ્ય ઉત્પાદક રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ અને પૂરના કારણે શેરડીના પાકને મોટું નુકસાન થયું છે.
- સંગ્રહખોરી અને સટ્ટાખોરી: બજારમાં અછતની અફવાઓ વચ્ચે પ્રાદેશિક વેપારીઓએ ખાંડનો સ્ટોક કરવાનું શરૂ કરતાં કૃત્રિમ અછત ઊભી થઈ છે.
સ્ટોક મર્યાદા કડક અને મીઠાઈઓ પર અસર
સરકારે બજારમાં સંગ્રહખોરી અટકાવવા માટે 1 સપ્ટેમ્બરથી 30 નવેમ્બર સુધી સ્ટોક મર્યાદાના નિયમો અત્યંત કડક બનાવી દીધા છે. હવે ડીલરો 15 દિવસથી વધુ સમય માટે ખાંડનો જથ્થો રાખી શકશે નહીં.
ખાંડના ભાવમાં વધારાની સીધી અસર તહેવારો દરમિયાન મીઠાઈ અને પેકેજ્ડ ફૂડ સેક્ટર પર પડશે. નાની મીઠાઈની દુકાનોથી લઈને મોટી ખાદ્ય કંપનીઓ પોતાના પ્રોફિટ માર્જિન જાળવવા માટે પ્રોડક્શન કોસ્ટનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખશે, જેનાથી કેન્ડી, બિસ્કિટ અને પરંપરાગત મીઠાઈઓ મોંઘી થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.