8th Pay Commission Salary Hike: કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે 8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચ (8th Pay Commission) ને લગતી પ્રક્રિયા ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. પંચે પોતાના કાર્યકાળના ભાગરૂપે કર્મચારીઓ, પેન્શનરો અને અન્ય તમામ સંબંધિત હિતધારકો પાસેથી સૂચનો મેળવવાની અધિકૃત પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે. પરામર્શ પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે કમિશનની ટીમે વિવિધ રાજ્યોમાં સત્તાવાર બેઠકો અને મુલાકાતોનો દોર શરૂ કર્યો છે. આ વિસ્તૃત સંવાદ દરમિયાન કર્મચારી સંઘો, પ્રતિનિધિઓ, સેવા સંગઠનો, પેન્શનરોનાં મંડળો અને ફેડરેશનો પાસેથી મહત્વપૂર્ણ સૂચનો માંગવામાં આવશે, જેના આધારે પંચ પોતાનો આખરી અહેવાલ અને ભલામણો તૈયાર કરશે.
1 કરોડથી વધુ લોકોને મળશે લાભ
આ પણ વાંચો
8મા પગાર પંચની ભલામણો અમલી બનતાં જ દેશના 1 કરોડથી વધુ લોકોને સીધો આર્થિક લાભ મળવાની અપેક્ષા છે. તેમાં આશરે 50 લાખ કેન્દ્ર સરકારના વર્તમાન કર્મચારીઓ અને લગભગ 65 લાખ નિવૃત્ત પેન્શનરોનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, દેશની સંરક્ષણ સેવાઓ અને ભારતીય રેલવે ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા લાખો કર્મચારીઓ તેમજ નિવૃત્ત કર્મચારીઓ પણ આ પંચના કાર્યક્ષેત્ર હેઠળ આવરી લેવામાં આવ્યા છે.
પંચની રચના અને કાર્યક્ષેત્ર વિશે જાણો
8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચની રચના 3 નવેમ્બર, 2025ના રોજ કરવામાં આવી હતી. આ પંચના અધ્યક્ષ તરીકે સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ સેવા આપી રહ્યા છે. જ્યારે ભૂતપૂર્વ IAS અધિકારી પંકજ જૈન કમિશનના સભ્ય-સચિવ છે અને વડાપ્રધાનની આર્થિક સલાહકાર પરિષદના સભ્ય તથા પ્રોફેસર પુલક ઘોષ પંચના સભ્ય છે.
કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા મંજૂર કરાયેલા 'ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સ' મુજબ, પંચે પોતાની રચનાના 18 મહિનાની અંદર પોતાની ભલામણો સરકારને સુપરત કરવાની રહેશે. જો સ્થિતિ સાનુકૂળ જણાશે તો પંચ વચગાળાનો અહેવાલ પણ રજૂ કરી શકે છે.
પગાર, ભથ્થાં અને બોનસમાં શું બદલાવ આવશે?
પગાર અને પે-મેટ્રિક્સ
પંચ વર્તમાન પગાર માળખાની સમીક્ષા કરીને પગાર, પે-મેટ્રિક્સ, મોંઘવારી ભથ્થા (DA), મોંઘવારી રાહત (DR) અને HRA માં ફેરફારો સૂચવશે. તે સરકારી સેવામાં સક્ષમ ટેલેન્ટને આકર્ષિત કરવા અને કામગીરીમાં ઉત્તરદાયિત્વ વધારવા પર ભાર મૂકશે.
બોનસ અને પ્રોત્સાહનો
પંચ હાલની બોનસ પ્રણાલીની સમીક્ષા કરશે અને કર્મચારીઓની ઉત્પાદકતા તેમજ કામગીરીના આધારે પ્રોત્સાહનો આપવા માટેના સિદ્ધાંતો નક્કી કરશે.
ભથ્થાઓનું તર્કીકરણ
હાલમાં અસ્તિત્વમાં રહેલા વિપુલ પ્રમાણના ભથ્થાઓની તપાસ કરીને તેને સરળ અને તર્કસંગત બનાવવાની ભલામણ કરાશે.
પેન્શનર્સ માટે મહત્વપૂર્ણ સમીક્ષા
પંચ દ્વારા નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) અને યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ (UPS) હેઠળ આવતા કર્મચારીઓ માટે 'ડેથ-કમ-રિટાયરમેન્ટ ગ્રેચ્યુઇટી' ની સમીક્ષા કરવામાં આવશે. આ સિવાય, જુની પેન્શન યોજના અથવા અન્ય કેટેગરીમાં આવતા કર્મચારીઓની ગ્રેચ્યુઇટી અને પેન્શન પ્રક્રિયા અંગે પણ પંચ ભલામણો રજૂ કરશે.
સમયમર્યાદા અને અમલીકરણ: શું 2027માં જ મળશે વધેલો પગાર?
પંચના ગઠન અને 18 મહિનાની સમયમર્યાદાના આધારે ભલામણોની સત્તાવાર જાહેરાત ફેબ્રુઆરી અથવા એપ્રિલ 2027 માં થવાની સંભાવના છે, જ્યારે રિપોર્ટ સોંપવાની અંતિમ સમયમર્યાદા મે 2027 છે.
જોકે, અહેવાલ સુપરત થવો અને વધેલા પગારનું ખાતામાં આવવું એ બે અલગ બાબતો છે. ભૂતકાળના પગાર પંચના ટ્રેક રેકોર્ડને જોતાં, સરકાર દ્વારા સમીક્ષા અને કેબિનેટ મંજૂરી બાદ સંપૂર્ણ અમલીકરણ થવામાં 2 થી 3 વર્ષનો સમય લાગે છે. આથી, 2027 માં જાહેર થનારી ભલામણોનો સંપૂર્ણ વાસ્તવિક અમલ 2029 કે 2030 સુધી લંબાઈ શકે છે. હાલમાં 'ફિટમેન્ટ ફેક્ટર' કે પગાર વધારાના ટકા અંગે કોઈ સત્તાવાર આંકડો જાહેર કરાયો નથી.