Railway Jobs: રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે રાજ્યસભામાં જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા 10 વર્ષમાં ભારતીય રેલવેની નાણાકીય સ્થિતિમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે અને હવે તમામ ખર્ચાઓ પૂરા કર્યા પછી પણ રેલવે પાસે થોડી આવક બાકી છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે 2024-25 નાણાકીય વર્ષમાં રેલવેનો સંચાલન ગુણોત્તર 98.22 ટકા હતો, કુલ ટ્રાફિક આવક ₹ 2,65,114 કરોડ હતી અને ₹ 2,660 કરોડનો સરપ્લસ નોંધાયો હતો. રેલવે મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે 2014 થી 2024 દરમિયાન રેલવેમાં આશરે 5.04 લાખ નોકરીઓનું સર્જન થયું હતું.
મોદી સરકારના ત્રીજા કાર્યકાળમાં 1.5 લાખ વધુ નોકરીઓ બનાવવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. મંત્રીના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા દાયકામાં માલવાહક ટ્રાફિક વધારવા મુસાફરોની આવક વધારવા અને ખર્ચ નિયંત્રિત કરવા માટે સતત પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે. રેલવેને ઊર્જા ખર્ચમાં આશરે ₹ 5,500 કરોડની બચત, સુધારેલ જાળવણી અને માલવાહક ટ્રાફિકમાં 400 મિલિયન ટનના વધારાથી ફાયદો થયો છે.
ખર્ચની વિગતો અને સબસિડી
વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે રેલવેનો કુલ વાર્ષિક ખર્ચ આશરે ₹ 2.74 લાખ કરોડ છે. આમાં લગભગ 1.2 મિલિયન કર્મચારીઓ માટે સ્ટાફ ખર્ચ માટે ₹ 1.18 લાખ કરોડ, 1.8 મિલિયન પેન્શનરો માટે ₹ 65,000 કરોડ, ઊર્જા માટે ₹ 32,000 કરોડ, નાણાં માટે ₹ 23,000 કરોડ અને જાળવણી માટે ₹ 8,000 કરોડનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સરકાર મુસાફરોને આશરે ₹ 60,000 કરોડની સબસિડી આપી રહી છે, જે સરેરાશ ભાડાના 45 ટકા છે.
ડીઝલ અને વીજળીમાંથી ઉર્જા ખર્ચ ચાર વર્ષ પહેલાં રૂ. 37,841 કરોડથી ઘટીને રૂ. 32,400 કરોડ થયો છે. તેમણે કહ્યું કે 18,000 સહાયક લોકો પાયલટ પદો માટે ભરતી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે અને નિમણૂકો શરૂ થઈ ગઈ છે. રેલવેએ પરીક્ષા કેન્દ્રો સંબંધિત ફરિયાદો પર ઝડપી કાર્યવાહી માટે વોર રૂમ પણ સ્થાપ્યો છે.
પ્રાદેશિક પ્રોજેક્ટ્સ અને બજેટ ફાળવણી
મંત્રીએ પૂર્વોત્તર રાજ્યો પર ખાસ ધ્યાન આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો અને કહ્યું કે ત્યાંનું રેલવે બજેટ ₹ 2,000 કરોડથી વધારીને ₹ 11,486 કરોડ કરવામાં આવ્યું છે. પંજાબ માટે ₹ 5,673 કરોડનું રેકોર્ડ બજેટ ફાળવણી કરવામાં આવી હતી જે કોંગ્રેસના શાસનકાળ કરતા 25 ગણું વધારે છે.
રેલ પ્રોજેક્ટ્સ માટે માત્ર 14 ટકા જમીન સંપાદિત થઈ છે. કેન્દ્ર સરકારે આ વર્ષે રાજ્ય માટે ₹ 3,795 કરોડનું બજેટ ફાળવ્યું છે અને સહયોગની અપીલ કરી છે.
નવી લાઈનો અને મેટ્રો પ્રોજેક્ટ્સ
તેલંગાણામાં કાલવાકુર્તી-માચેરલા રેલ્વે લાઇન માટે કાર્યકારી સમયરેખા અંગે, મંત્રીએ કહ્યું કે હાલમાં ચોક્કસ તારીખ નક્કી કરવી શક્ય નથી. આ રૂટને જોડવા માટે નવી 316 કિમીની લાઇન માટે સર્વેક્ષણ અને વિગતવાર પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ (DPR) ચાલી રહ્યો છે, ત્યારબાદ વિવિધ મંત્રાલયો અને રાજ્ય સરકારો પાસેથી મંજૂરીઓ માંગવામાં આવશે.
રાજ્યસભામાં જમ્મુ મેટ્રો અને અન્ય માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સ પર પણ ચર્ચા થઈ, જ્યાં મંત્રીએ પ્રગતિનો સંકેત આપ્યો. મહારાષ્ટ્રના ભાજપના સાંસદ ડૉ. મેધા વિશ્રામ કુલકર્ણીએ દિલ્હી અને પુણે વચ્ચે વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેન ચલાવવાની માંગ કરી.
ઘુસણખોરી શોધ સિસ્ટમ મંજૂર
ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં AI આધારિત સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગુજરાતના ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને સિંહ વન્યજીવન અભયારણ્ય વિસ્તારમાં સિંહોની હિલચાલ પર નજર રાખવા માટે રેલવે ટ્રેક પર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ આધારિત ઘુસણખોરી શોધ સિસ્ટમને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
ભાવનગર ડિવિઝનના દામનગર-પીપાવાવ સેક્શનના 115 કિમી વિસ્તારમાં લાગુ કરવામાં આવશે અને લોકો પાઇલટ્સ, સ્ટેશન માસ્ટર્સ અને કંટ્રોલ રૂમને સિંહોની હિલચાલ વિશે વાસ્તવિક સમયની માહિતી પૂરી પાડીને અકસ્માતો અટકાવવામાં મદદ કરશે.