8th Pay Commission DA Hike: આઠમા પગાર પંચ (8th Pay Commission) અંગેની ચર્ચાઓ વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકારે લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને મોટી ભેટ આપતા મોંઘવારી ભથ્થામાં 2% વધારો (DA Hike) કરવાની ઔપચારિક જાહેરાત કરી છે. નાણા મંત્રાલયે બુધવાર, 22 એપ્રિલના રોજ એક સત્તાવાર પત્ર જારી કર્યો. આ મુજબ, આ વધારો 1 જાન્યુઆરી, 2026થી અમલમાં આવશે.
રાષ્ટ્રપતિએ 6 ઓક્ટોબર, 2025ના રોજના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી દીધી છે, જેના પછી કર્મચારીઓનું મોંઘવારી ભથ્થું હવે મૂળ પગારના 58% થી વધીને મૂળ પગારના 60% થઈ ગયું છે. આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે જ્યારે કર્મચારીઓ નવા પગાર પંચની રચનાની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે.
સેલેરી પર કેટલી અસર પડશે?
આ વાતને એક સરળ ઉદાહરણથી સમજવા માટે, ધારો કે જો કોઈ કેન્દ્રીય કર્મચારીનો મૂળ પગાર 50,000 રૂપિયા છે, તો આ 2%ના વધારા પછી, તેના પગારમાં દર મહિને 1,000 રૂપિયાનો સીધો વધારો થશે.
નાણા મંત્રાલયના ખર્ચ વિભાગે (Department of Expenditure) સ્પષ્ટતા કરી છે કે મૂળભૂત પગાર એટલે સાતમા પગાર પંચ (7th CPC) ની ભલામણો અનુસાર મેટ્રિક્સ લેવલમાં મળતા પગાર પર છે. તેમાં ખાસ પગાર કે અન્ય કોઈ ભથ્થાનો સમાવેશ થતો નથી.
એરિયર અને અન્ય વિભાગોની સ્થિતિ
આ વધારો 1 જાન્યુઆરી, 2026થી અમલમાં હોવાથી, કર્મચારીઓને પાછલા મહિનાઓ માટે બાકી રકમ (DA) પણ મળશે. મંત્રાલયે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મોંઘવારી ભથ્થું મહેનતાણુંનો એક અલગ ઘટક રહેશે અને નિયમો હેઠળ તેને પગાર ગણવામાં આવશે નહીં. 50 પૈસાથી વધુ પૈસાનો કોઈપણ અપૂર્ણાંક આગામી રૂપિયામાં પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
આ આદેશ સંરક્ષણ સેવાઓ (Defence Services) દ્વારા ચૂકવવામાં આવતા નાગરિક કર્મચારીઓને પણ લાગુ પડશે. જોકે, સશસ્ત્ર દળો અને રેલવે કર્મચારીઓ માટે સંરક્ષણ અને રેલવે મંત્રાલયો દ્વારા અલગ આદેશો જારી કરવામાં આવશે.
મોંઘવારી ભથ્થું કેમ વધારવામાં આવે છે?
સરકારી કર્મચારીઓને તેમના જીવન ખર્ચ પર ફુગાવાની અસર ઘટાડવા માટે મોંઘવારી ભથ્થું (DA) આપવામાં આવે છે. તેની ગણતરી ઓલ ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (AICPI)ના આધારે કરવામાં આવે છે, જે છૂટક ભાવોમાં થતા ફેરફારોને ટ્રેક કરે છે.
કેન્દ્ર સરકાર સામાન્ય રીતે વર્ષમાં બે વાર- જાન્યુઆરી અને જુલાઈમાં, DAની સમીક્ષા કરે છે. તે ઘણીવાર માર્ચ અને ઓક્ટોબરની આસપાસ જાહેર કરવામાં આવે છે.
આઠમા પગાર પંચની માંગણીઓ વચ્ચે ફુગાવા સામે લડી રહેલા કર્મચારીઓ માટે આ 2% વધારો કામચલાઉ રાહત તરીકે જોવામાં આવે છે. જેમ જેમ ફુગાવો વધે છે, તેમ તેમ સરકાર કર્મચારીઓની ખરીદ શક્તિ જાળવવા માટે આ ભથ્થામાં વારંવાર વધારો કરે છે.