Shradh 2026 Date: સનાતન ધર્મમાં પિતૃ પક્ષનું વિશેષ મહત્વ રહેલું છે. આ સમયગાળો પૂર્વજોને શ્રદ્ધાપૂર્વક યાદ કરવા અને તેમના આત્માની શાંતિ અર્થે શ્રાદ્ધ, તર્પણ, પિંડદાન તેમજ દાન-પુણ્ય કરવા માટે સમર્પિત છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, પિતૃ પક્ષ દરમિયાન વિધિપૂર્વક કર્મકાંડ કરવાથી પિતૃઓના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે. વર્ષ 2026માં પિતૃ પક્ષની શરૂઆત 26 સપ્ટેમ્બરથી થશે અને 10 ઓક્ટોબરે સર્વપિતૃ અમાવસ્યા સાથે તેનું સમાપન થશે. ચાલો જાણીએ શ્રાદ્ધ પક્ષની મહત્વપૂર્ણ તિથિઓ અને તેની સાથે જોડાયેલી જરૂરી માહિતી.
શ્રાદ્ધ 2026 ક્યારથી શરૂ થશે?
વર્ષ 2026માં શ્રાદ્ધ પક્ષનો પ્રારંભ 26 સપ્ટેમ્બર, શનિવારના રોજથી થશે. આ દિવસે ભાદ્રપદ પૂર્ણિમા તિથિનું શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ તેના બીજા દિવસે એટલે કે 27 સપ્ટેમ્બરે પ્રતિપદા તિથિનું શ્રાદ્ધ થશે. પિતૃ પક્ષની પૂર્ણાહુતિ 10 ઓક્ટોબર, શનિવારના રોજ સર્વપિતૃ અમાવસ્યા સાથે થશે.
શ્રાદ્ધ પક્ષ 2026 કેલેન્ડર
| તારીખ | વાર | તિથિ | શ્રાદ્ધ |
| 26 સપ્ટેમ્બર | શનિવાર | ભાદ્રપદ પૂર્ણિમા | પૂર્ણિમા શ્રાદ્ધ |
| 27 સપ્ટેમ્બર | રવિવાર | પ્રતિપદા | પ્રતિપદા શ્રાદ્ધ |
| 28 સપ્ટેમ્બર | સોમવાર | દ્વિતીયા | દ્વિતીયા શ્રાદ્ધ |
| 29 સપ્ટેમ્બર | મંગળવાર | તૃતીયા | તૃતીયા શ્રાદ્ધ |
| 30 સપ્ટેમ્બર | બુધવાર | ચતુર્થી | ચતુર્થી અને પંચમી શ્રાદ્ધ |
| 1 ઓક્ટોબર | ગુરુવાર | ષષ્ઠી | ષષ્ઠી શ્રાદ્ધ |
| 2 ઓક્ટોબર | શુક્રવાર | સપ્તમી | સપ્તમી શ્રાદ્ધ |
| 3 ઓક્ટોબર | શનિવાર | અષ્ટમી | અષ્ટમી શ્રાદ્ધ |
| 4 ઓક્ટોબર | રવિવાર | નવમી | નવમી શ્રાદ્ધ |
| 5 ઓક્ટોબર | સોમવાર | દશમી | દશમી શ્રાદ્ધ |
| 6 ઓક્ટોબર | મંગળવાર | એકાદશી | એકાદશી શ્રાદ્ધ |
| 7 ઓક્ટોબર | બુધવાર | દ્વાદશી | દ્વાદશી શ્રાદ્ધ |
| 8 ઓક્ટોબર | ગુરુવાર | ત્રયોદશી | ત્રયોદશી શ્રાદ્ધ |
| 9 ઓક્ટોબર | શુક્રવાર | ચતુર્દશી | ચતુર્દશી શ્રાદ્ધ |
| 10 ઓક્ટોબર | શનિવાર | અમાવસ્યા | સર્વપિતૃ શ્રાદ્ધ |
પિતૃઓનું શ્રાદ્ધ કઈ તિથિએ કરવું યોગ્ય છે?
હિંદુ ધર્મની માન્યતાઓ અને શાસ્ત્રો અનુસાર, પરિવારના જે સભ્ય અથવા પૂર્વજનું અવસાન જે તિથિએ થયું હોય, પિતૃ પક્ષમાં તે જ તિથિએ તેમનું શ્રાદ્ધ કરવું ઉચિત માનવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વ્યક્તિનું અવસાન પ્રતિપદા તિથિએ થયું હોય, તો પિતૃ પક્ષમાં તેમનું શ્રાદ્ધ પ્રતિપદાના દિવસે જ કરવું જોઈએ. સાચી તિથિએ શ્રાદ્ધ કરવાથી પિતૃઓ પ્રસન્ન થાય છે.
ચતુર્થી અને પંચમીનું શ્રાદ્ધ એક જ દિવસે
વર્ષ 2026ના પિતૃ પક્ષ દરમિયાન ચતુર્થી અને પંચમી તિથિનું શ્રાદ્ધ એક જ દિવસે એટલે કે 30 સપ્ટેમ્બર, બુધવારના રોજ કરવામાં આવશે. તેથી જે પૂર્વજોનું અવસાન ચતુર્થી અથવા પંચમી તિથિએ થયું હોય, તેમનું શ્રાદ્ધ આ દિવસે સાથે જ કરવામાં આવશે. શ્રાદ્ધ માટે મૃત્યુની સાચી તિથિની જાણકારી હોવી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
માતૃ નવમીનું મહત્વ શું છે?
પિતૃ પક્ષમાં નવમી તિથિનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ છે, જેને 'માતૃ નવમી' પણ કહેવાય છે. વર્ષ 2026માં 4 ઓક્ટોબરના રોજ માતૃ નવમી રહેશે. આ દિવસે પરિવારની દિવંગત માતાઓ અને મહિલાઓ માટે શ્રાદ્ધ, તર્પણ અને પિંડદાન કરવાની વિશેષ પરંપરા છે. આ દિવસે કરવામાં આવતા કર્મકાંડથી માતૃ પક્ષના પિતૃઓનું સ્મરણ અને સન્માન થાય છે.
સર્વપિતૃ અમાવસ્યા ક્યારે છે?
જો કોઈ પૂર્વજની મૃત્યુ તિથિની જાણકારી ન હોય અથવા કોઈ કારણસર નક્કી કરેલી તિથિએ શ્રાદ્ધ ન થઈ શક્યું હોય, તો તેમના માટે સર્વપિતૃ અમાવસ્યાનો દિવસ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. વર્ષ 2026માં 10 ઓક્ટોબરના રોજ સર્વપિતૃ અમાવસ્યા રહેશે. આ દિવસે અજ્ઞાત તિથિ ધરાવતા તમામ પિતૃઓના નિમિત્તે શ્રાદ્ધ અને તર્પણ કરી શકાય છે.