Rishi Panchami 2026 Date: હિંદુ ધર્મમાં ઋષિ પંચમીનો પર્વ સપ્તઋષિઓ પ્રત્યે શ્રદ્ધા અને કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનો એક વિશેષ દિવસ છે. વૈદિક પંચાંગ અનુસાર, આ પર્વ દર વર્ષે ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષની પંચમી તિથિએ એટલે કે ગણેશ ચતુર્થીના બીજા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે આ દિવસે વ્રત, પૂજા અને સપ્તઋષિઓનું સ્મરણ કરવાથી અજાણતાં થયેલા પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે અને જીવનમાં સુખ-શાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે. ચાલો જાણીએ વર્ષ 2026માં ઋષિ પંચમીની તારીખ, શુભ મુહૂર્ત અને પૂજા વિધિ વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી.
વર્ષ 2026માં ઋષિ પંચમી ક્યારે ઉજવાશે?
આ પણ વાંચો
આ વર્ષે ઋષિ પંચમીનો પર્વ 15 સપ્ટેમ્બર 2026, મંગળવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. પંચાંગ અનુસાર, ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષની પંચમી તિથિની શરૂઆત 15 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે 07:44 વાગ્યે થશે અને તેની સમાપ્તિ 16 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે 08:59 વાગ્યે થશે. આથી, ઉદયા તિથિને ધ્યાનમાં રાખીને આ પવિત્ર પર્વ 15 સપ્ટેમ્બરે જ મનાવાશે.
ઋષિ પંચમી 2026 પૂજાનો શુભ મુહૂર્ત
ઋષિ પંચમીના દિવસે પૂજા માટેનો સૌથી ઉત્તમ સમય સવારે 11:20 થી બપોરે 01:47 વાગ્યા સુધીનો રહેશે. ભક્તોને પૂજા માટે કુલ 2 કલાક અને 27 મિનિટનો સમયગાળો મળશે. આ શુભ સમયમાં પૂરા ભક્તિભાવ અને વિધિપૂર્વક 7 ઋષિઓની પૂજા-અર્ચના કરી શકાય છે.
ઋષિ પંચમી શા માટે ઉજવવામાં આવે છે અને તેનું મહત્વ શું છે?
આ પર્વ 7 જ્ઞાની ઋષિઓ - કશ્યપ, અત્રિ, ભારદ્વાજ, વિશ્વામિત્ર, ગૌતમ, જમદગ્નિ અને વશિષ્ઠના સન્માનમાં ઉજવાય છે. આ સપ્તઋષિઓએ પોતાના આધ્યાત્મિક જ્ઞાનથી હિંદુ ધર્મમાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે. આ વ્રત આત્મશુદ્ધિ, ઋષિ ઋણમાંથી મુક્તિ અને આત્મસંયમ કેળવવાનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ વ્રત કરવાથી મનુષ્યનો ક્રોધ ઓછો થાય છે અને મહામારી કે અન્ય સમયે અજાણતાં થયેલી ભૂલો માટે પણ ક્ષમા પ્રાપ્ત થાય છે.
ઋષિ પંચમીની પૂજા વિધિ
- સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન કરો અને ઘરના પૂજા સ્થાનની બરાબર સફાઈ કરો.
- મંદિરમાં રહેલા દેવી-દેવતાઓને ગંગાજળથી સ્નાન કરાવી પવિત્ર કરો.
- એક સ્વચ્છ બાજોઠ પર સપ્તઋષિઓની તસવીર અથવા મૂર્તિ સ્થાપિત કરો અને પાણી ભરેલો કળશ મૂકો.
- ઋષિઓને જળ, ચંદન, તિલક, પુષ્પ અર્પણ કરો અને ધૂપ તથા દીવો પ્રગટાવો. (તમારી પરંપરા મુજબ પંચામૃતથી પણ સ્નાન કરાવી શકાય).
- નૈવેદ્યમાં મીઠાઈ અથવા સાત્વિક પ્રસાદ અર્પણ કરો.
- અંતમાં ઋષિ પંચમીની વ્રત કથા સાંભળો અને શ્રદ્ધાપૂર્વક આરતી કરી પૂજા સંપન્ન કરો.
પૂજા દરમિયાન કયા મંત્રનો જાપ કરવો?
કશ્યપોઽત્રિર્ભરદ્વાજો વિશ્વામિત્રોઽથ ગૌતમઃ।
જમદગ્નિર્વસિષ્ઠશ્ચ સપ્તૈતે ઋષયઃ સ્મૃતાઃ॥
ગૃહ્ણન્ત્વર્ઘ્યં મયા દત્તં તુષ્ટા ભવત મે સદા॥