Pitru Paksha (Shradh) 2026 Start and End Dates: હિંદુ ધર્મમાં પિતૃ પક્ષનું વિશેષ મહત્વ રહેલું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન પૂર્વજોની આત્મશાંતિ અને તૃપ્તિ માટે શ્રાદ્ધ કર્મ તેમજ પિંડદાન કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, વિધિ-વિધાનપૂર્વક શ્રાદ્ધ કરવાથી પિતૃદોષ શાંત થાય છે અને પરિવારમાં સુખ, શાંતિ તથા સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પિતૃ પક્ષ દરમિયાન પૂર્વજોની આત્માઓ પૃથ્વી પર આવે છે અને પોતાના વંશજોને આશીર્વાદ પ્રદાન કરે છે. તો ચાલો જાણીએ કે વર્ષ 2026 માં પિતૃ પક્ષ ક્યારથી શરૂ થઈ રહ્યો છે અને તેની મુખ્ય તિથિઓ કઈ છે.
વર્ષ 2026 માં પિતૃ પક્ષ ક્યારથી શરૂ થશે?
હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, પિતૃ પક્ષની શરૂઆત આશ્વિન મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની પ્રતિપદા તિથિથી થાય છે. વર્ષ 2026 માં પિતૃ પક્ષ (શ્રાદ્ધ પક્ષ) 26 સપ્ટેમ્બર, શનિવારના રોજ શરૂ થશે. આ પવિત્ર સમયગાળાનું સમાપન 10 ઓક્ટોબર, શનિવારના રોજ સર્વપિતૃ અમાવસ્યાના દિવસે થશે.
પિતૃ પક્ષ 2026 નું સંપૂર્ણ કેલેન્ડર
શ્રાદ્ધ કર્મ યોગ્ય તિથિએ કરવું ખૂબ જ જરૂરી માનવામાં આવે છે. નીચે પિતૃ પક્ષ 2026 ની તિથિઓનું સંપૂર્ણ કેલેન્ડર આપવામાં આવ્યું છે:
| તારીખ | વાર | તિથિ | શ્રાદ્ધ |
| 26 સપ્ટેમ્બર | શનિવાર | ભાદરવા પૂર્ણિમા | પૂર્ણિમા શ્રાદ્ધ |
| 27 સપ્ટેમ્બર | રવિવાર | પ્રતિપદા | પ્રતિપદા શ્રાદ્ધ |
| 28 સપ્ટેમ્બર | સોમવાર | દ્વિતીયા | દ્વિતીયા શ્રાદ્ધ |
| 29 સપ્ટેમ્બર | મંગળવાર | તૃતીયા | તૃતીયા શ્રાદ્ધ |
| 30 સપ્ટેમ્બર | બુધવાર | ચતુર્થી | ચતુર્થી અને પંચમી શ્રાદ્ધ |
| 1 ઓક્ટોબર | ગુરુવાર | ષષ્ઠી | ષષ્ઠી શ્રાદ્ધ |
| 2 ઓક્ટોબર | શુક્રવાર | સપ્તમી | સપ્તમી શ્રાદ્ધ |
| 3 ઓક્ટોબર | શનિવાર | અષ્ટમી | અષ્ટમી શ્રાદ્ધ |
| 4 ઓક્ટોબર | રવિવાર | નવમી | નવમી શ્રાદ્ધ |
| 5 ઓક્ટોબર | સોમવાર | દશમી | દશમી શ્રાદ્ધ |
| 6 ઓક્ટોબર | મંગળવાર | એકાદશી | એકાદશી શ્રાદ્ધ |
| 7 ઓક્ટોબર | બુધવાર | દ્વાદશી | દ્વાદશી શ્રાદ્ધ |
| 8 ઓક્ટોબર | ગુરુવાર | ત્રયોદશી | ત્રયોદશી શ્રાદ્ધ |
| 9 ઓક્ટોબર | શુક્રવાર | ચતુર્દશી | ચતુર્દશી શ્રાદ્ધ |
| 10 ઓક્ટોબર | શનિવાર | અમાવસ્યા | સર્વપિતૃ શ્રાદ્ધ |
સર્વપિતૃ અમાવસ્યા 2026 નું મહત્વ અને સમય શું છે?
સર્વપિતૃ અમાવસ્યા પિતૃ પક્ષનો અંતિમ દિવસ છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, જે પિતૃઓની શ્રાદ્ધ તિથિ વિશે પરિવારજનોને જાણકારી ન હોય, તેવા તમામ પૂર્વજોનું શ્રાદ્ધ આ દિવસે કરવામાં આવે છે.
પંચાંગ મુજબ, વર્ષ 2026 માં અમાવસ્યા તિથિ 9 ઓક્ટોબરના રોજ રાત્રે 9:35 વાગ્યે શરૂ થશે અને બીજા દિવસે એટલે કે 10 ઓક્ટોબરના રોજ રાત્રે 9:19 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. ઉદયાતિથિની માન્યતા અનુસાર, વર્ષ 2026 માં સર્વપિતૃ અમાવસ્યા 10 ઓક્ટોબર, શનિવારના રોજ મનાવવામાં આવશે.
પિતૃ સ્તોત્ર પાઠ
પિતૃ પક્ષ દરમિયાન પિતૃ સ્તોત્રના પાઠ કરવાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે, જેનાથી પૂર્વજો પ્રસન્ન થાય છે:
अर्चितानाममूर्तानां पितृणां दीप्ततेजसाम् ।
नमस्यामि सदा तेषां ध्यानिनां दिव्यचक्षुषाम् ॥
इन्द्रादीनां च नेतारो दक्षमारीचयोस्तथा ।
सप्तर्षीणां तथान्येषां तान् नमस्यामि कामदान् ॥
मन्वादीनां मुनीन्द्राणां सूर्याचन्द्रमसोस्तथा ।
तान् नमस्याम्यहं सर्वान् पितृनप्सूदधावपि ॥
नक्षत्राणां ग्रहाणां च वाय्वग्न्योर्नभसस्तथा ।
द्यावापृथिव्योश्च तथा नमस्यामि कृताञ्जलिः ॥
देवर्षीणां जनितृंश्च सर्वलोकनमस्कृतान् ।
अक्षय्यस्य सदा दातॄन् नमस्येऽहं कृताञ्जलिः ॥
प्रजापतेः कश्यपाय सोमाय वरुणाय च ।
योगेश्वरेभ्यश्च सदा नमस्यामि कृताञ्जलिः ॥
नमो गणेभ्यः सप्तभ्यस्तथा लोकेषु सप्तसु ।
स्वयम्भुवे नमस्यामि ब्रह्मणे योगचक्षुषे ॥
सोमाधारान् पितृगणान् योगमूर्तिधरांस्तथा ।
नमस्यामि तथा सोमं पितरं जगतामहम् ॥
अग्निरूपांस्तथैवान्यान् नमस्यामि पितॄनहम् ।
अग्नीषोममयं विश्वं यत एतदशेषतः ॥
ये तु तेजसि ये चैते सोमसूर्याग्निमूर्तयः ।
जगत्स्वरूपिणश्चैव तथा ब्रह्मस्वरूपिणः ॥
तेभ्योऽखिलेभ्यो योगिभ्यः पितृभ्यो यतमानसः ।
नमो नमो नमस्ते मे प्रसीदन्तु स्वधाभुजः ॥