Nutan Varshabhinandan 2026 Date: દિવાળીનો ઝળહળતો તહેવાર પૂર્ણ થતાં જ સમગ્ર ગુજરાતમાં એક અનોખો ઉત્સાહ અને ઉમંગ છવાઈ જાય છે. ભારતના અન્ય ભાગોથી વિપરીત, ગુજરાતમાં દિવાળીના બરાબર બીજા દિવસે એટલે કે કારતક સુદ એકમથી નવા વર્ષનો પ્રારંભ થાય છે. આ પર્વને 'નૂતન વર્ષાભિનંદન' અથવા 'બેસતું વર્ષ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. નવા વર્ષના આગમન સાથે લોકો જૂની કડવાશ ભૂલીને નવી શરૂઆત કરે છે. વર્ષ 2026 માં આગામી વિક્રમ સંવતનું નવું વર્ષ ક્યારે ઉજવાશે, ચોપડા પૂજનનું મહત્વ અને ગોવર્ધન પૂજાની પરંપરા વિશેની વિગતવાર માહિતી આ લેખમાં જાણો.
નૂતન વર્ષાભિનંદન 2026 તારીખ
વિક્રમ સંવત કેલેન્ડર અનુસાર, ગુજરાતી નવું વર્ષ દર વર્ષે કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકમ (પ્રતિપદા) ના રોજ મનાવવામાં આવે છે. પંચાંગ મુજબ, આ વર્ષે પ્રતિપદા તિથિ 09 નવેમ્બર 2026 ના રોજ બપોરે 12:31 વાગ્યે શરૂ થશે અને તેનું સમાપન 10 નવેમ્બર 2026 ના રોજ બપોરે 02:00 વાગ્યે થશે. હિન્દુ ધર્મમાં સૂર્યોદય સમયની ઉદયાતિથિના શાસ્ત્રોક્ત નિયમનું પાલન થતું હોવાથી, આ વર્ષે ગુજરાતી નવું વર્ષ 10 નવેમ્બર 2026 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
બેસતા વર્ષની ઉજવણી કઈ રીતે કરવામાં આવે છે?
સામાન્ય રીતે ભારતના મોટાભાગના રાજ્યોમાં ચૈત્ર મહિનામાં નવા વર્ષની શરૂઆત થાય છે, પરંતુ ગુજરાતમાં દિવાળી પછી તરત જ બેસતું વર્ષ ઉજવાય છે. આ દિવસે લોકો વહેલી સવારે ઉઠીને નવા વસ્ત્રો પહેરે છે અને ઈશ્વરના આશીર્વાદ લેવા મંદિરોમાં દર્શન કરવા જાય છે. ઘરના આંગણાને સુંદર રંગોળી અને દીવાઓથી શણગારવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, લોકો પોતાના સગા-સંબંધીઓ અને મિત્રોના ઘરે જઈને એકબીજાને ઉમળકાભેર 'નૂતન વર્ષાભિનંદન' અને 'સાલ મુબારક' પાઠવે છે અને મીઠાઈઓ વહેંચે છે.
વેપારીઓ માટે ચોપડા પૂજનનું શું મહત્વ છે?
ગુજરાતી વેપારી વર્ગ માટે નવા વર્ષનો દિવસ અત્યંત વિશેષ અને મહત્વનો છે. વેપારીઓ દિવાળી અથવા બેસતા વર્ષના દિવસે તેમના જૂના હિસાબી ચોપડા (બહી ખાતા) બંધ કરે છે અને નવા નાણાકીય વર્ષ માટે નવા ચોપડાની શરૂઆત કરે છે. આ પરંપરાગત વિધિને 'ચોપડા પૂજન' કહેવામાં આવે છે. આ વિધિ દરમિયાન ધનની દેવી માતા લક્ષ્મી અને દેવી સરસ્વતીની વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે. નવા ચોપડા પર કંકુથી 'સ્વસ્તિક' અને 'શુભ-લાભ' નું ચિન્હ દોરીને આગામી વર્ષમાં વ્યવસાયમાં ખૂબ પ્રગતિ થાય અને આર્થિક સમૃદ્ધિ આવે તેવી પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
બેસતા વર્ષના દિવસે શા માટે થાય છે ગોવર્ધન પૂજા?
ગુજરાતના અનેક ઘરો અને મંદિરોમાં બેસતા વર્ષના પવિત્ર દિવસે ભવ્ય 'ગોવર્ધન પૂજા' નું પણ આયોજન કરવામાં આવે છે. પૌરાણિક કથા અને માન્યતા અનુસાર, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ દેવરાજ ઇન્દ્રના કોપ અને ભારે વરસાદથી ગોકુળવાસીઓનું રક્ષણ કરવા માટે પોતાની ટચલી આંગળી પર ગોવર્ધન પર્વત ધારણ કર્યો હતો. આ ઐતિહાસિક ઘટનાની સ્મૃતિમાં ભગવાન કૃષ્ણની વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે. આ દિવસે મંદિરોમાં અનેક પ્રકારની વિવિધ વાનગીઓ બનાવીને ભગવાનને 'અન્નકૂટ' ધરાવવાની પરંપરા પણ વર્ષોથી અકબંધ છે.