Nutan Varshabhinandan 2026 Date: સમગ્ર દેશમાં દિવાળીની ઉજવણી બાદ ગુજરાતમાં એક અનોખો ઉત્સાહ જોવા મળે છે. ગુજરાતીઓ માટે દિવાળીના બીજા દિવસે એટલે કે કારતક સુદ એકમથી નવા વર્ષનો પ્રારંભ થાય છે. આ પર્વને 'નૂતન વર્ષાભિનંદન' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ વર્ષે વિક્રમ સંવતનું નવું વર્ષ 10 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસે લોકો એકબીજાને મળીને 'નૂતન વર્ષાભિનંદન' અને 'સાલ મુબારક' પાઠવે છે.
નૂતન વર્ષાભિનંદન 2026 ક્યારે છે?
વિક્રમ સંવત કેલેન્ડર અનુસાર, ગુજરાતી નવું વર્ષ કારતક સુદ એકમ (પ્રતિપદા) ના રોજ મનાવવામાં આવે છે. પંચાંગ મુજબ, પ્રતિપદા તિથિ 09 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ બપોરે 12:31 કલાકે શરૂ થશે અને 10 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ બપોરે 02:00 કલાકે પૂર્ણ થશે. જોકે, ઉદયાતિથિના શાસ્ત્રોક્ત નિયમ અનુસાર, ગુજરાતી નવું વર્ષ એટલે કે નૂતન વર્ષાભિનંદન 10 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ મનાવવામાં આવશે.
ઉજવણી અને પરંપરા
સામાન્ય રીતે ભારતના અન્ય રાજ્યોમાં ચૈત્ર મહિનામાં નવું વર્ષ ઉજવાય છે, પરંતુ ગુજરાતમાં દિવાળી પછી તરત જ નવા વર્ષની શરૂઆત થાય છે. આ દિવસે લોકો વહેલી સવારે ઉઠીને નવા વસ્ત્રો પરિધાન કરે છે, મંદિરોમાં દર્શન કરવા જાય છે અને ઘરના આંગણે રંગોળી તથા દીવાઓ પ્રગટાવીને સુશોભન કરે છે. સગા-સંબંધીઓ અને મિત્રોના ઘરે જઈને ગળે મળીને નવા વર્ષની શુભકામનાઓ પાઠવવાની પરંપરા સદીઓથી ચાલી આવે છે.
વ્યાપારીઓ માટે ચોપડા પૂજનનું મહત્વ
ગુજરાતી વેપારી વર્ગ માટે આ દિવસ અત્યંત મહત્વનો છે. વેપારીઓ દિવાળીના દિવસે અથવા બેસતા વર્ષે તેમના જૂના હિસાબના ચોપડા (વહી ખાતા) બંધ કરીને નવા ચોપડાની શરૂઆત કરે છે. આ વિધિને 'ચોપડા પૂજન' કહેવામાં આવે છે. આ દરમિયાન દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરવામાં આવે છે અને નવા ચોપડા પર 'સ્વસ્તિક' નું ચિન્હ દોરીને આગામી વર્ષે ધંધામાં વૃદ્ધા થાય તે માટે પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
ગોવર્ધન પૂજાનો મહિમા
ગુજરાતના અનેક ઘરો અને મંદિરોમાં બેસતા વર્ષના દિવસે ભવ્ય 'ગોવર્ધન પૂજા' પણ કરવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ ઈન્દ્રના કોપ અને ભારે વરસાદથી ગોકુળવાસીઓનું રક્ષણ કરવા માટે ગોવર્ધન પર્વત ધારણ કર્યો હતો. આ ઘટનાની યાદમાં ભગવાન કૃષ્ણની વિશેષ પૂજા અને અન્નકૂટ ધરાવવાની પરંપરા પણ આ દિવસ સાથે જોડાયેલી છે.