Kevda Teej 2026 Date in Gujarat: હિંદુ ધર્મમાં કેવડા ત્રીજ (હરતાલિકા ત્રીજ) ના વ્રતનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ છે. ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષની તૃતીયા તિથિએ ઉજવાતા આ પર્વમાં મહિલાઓ અખંડ સૌભાગ્ય, સુખી દાંપત્ય જીવન અને પતિના દીર્ઘાયુષ્યની કામના સાથે વ્રત રાખે છે. વર્ષ 2026 માં આ પવિત્ર વ્રત 14 સપ્ટેમ્બરના રોજ રાખવામાં આવશે. આ દિવસે મુખ્યત્વે ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીની વિશેષ પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે.
કેવડા ત્રીજ 2026 ક્યારે છે? (તિથિ અને શુભ મુહૂર્ત)
હિંદુ પંચાંગ અનુસાર, વર્ષ 2026માં ભાદરવા સુદ ત્રીજની તિથિનો પ્રારંભ 13 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે 7:08 વાગ્યે થશે અને તેનું સમાપન 14 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે 7:06 વાગ્યે થશે. હિંદુ ધર્મમાં વ્રત અને તહેવારો માટે ઉદયા તિથિને માન્યતા આપવામાં આવે છે. આ નિયમ અનુસાર, કેવડા ત્રીજનું વ્રત 14 સપ્ટેમ્બર 2026, સોમવારના રોજ રાખવામાં આવશે.
કેવડા ત્રીજ 2026 પૂજાના મહત્વપૂર્ણ મુહૂર્ત
- પ્રાતઃકાળ પૂજા મુહૂર્ત: સવારે 06:26 થી 07:06 વાગ્યા સુધી (પૂજા માટે કુલ 41 મિનિટનો સમય મળશે)
- બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 04:52 થી 05:39 વાગ્યા સુધી
- પ્રાતઃ સંધ્યા: સવારે 05:16 થી 06:26 વાગ્યા સુધી
- અભિજિત મુહૂર્ત: બપોરે 12:10 થી 01:00 વાગ્યા સુધી
હરતાલિકા ત્રીજ નામ કેવી રીતે પડ્યું? (પૌરાણિક કથા)
કેવડા ત્રીજને 'હરતાલિકા ત્રીજ' પણ કહેવામાં આવે છે. આ નામ પાછળ એક રસપ્રદ પૌરાણિક કથા જોડાયેલી છે. 'હરતાલિકા' શબ્દ 'હરત' (અર્થાત્ અપહરણ) અને 'આલિકા' (અર્થાત્ સખી) એમ બે શબ્દોના સંયોજનથી બનેલો છે. કથા અનુસાર, માતા પાર્વતીના પિતા તેમની ઇચ્છા વિરુદ્ધ તેમના લગ્ન ભગવાન વિષ્ણુ સાથે કરાવવા માંગતા હતા. આ પરિસ્થિતિમાં માતા પાર્વતીની સખી તેમને ત્યાંથી દૂર એક ગાઢ જંગલમાં લઈ ગઈ હતી, જેથી તેઓ ભગવાન શિવને પતિ સ્વરૂપે પામવા માટે કઠોર તપસ્યા કરી શકે. આથી, આ દિવસ મહિલા સખીઓ વચ્ચેની મિત્રતા અને એકતાના પ્રતીક સમાન પણ છે.
કેવડા ત્રીજનું ધાર્મિક મહત્વ
શ્રાવણ અને ભાદરવા મહિનામાં મહિલાઓ દ્વારા મુખ્યત્વે 3 તીજ ઉજવવામાં આવે છે: હરિયાળી તીજ, કજરી તીજ અને કેવડા ત્રીજ. કેવડા ત્રીજ સામાન્ય રીતે હરિયાળી તીજના એક મહિના બાદ અને ગણેશ ચતુર્થીના બરાબર એક દિવસ પહેલા આવે છે. ઉત્તર ભારતનાં રાજ્યો જેમ કે રાજસ્થાન, ગુજરાત, ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, બિહાર અને ઝારખંડમાં આ તહેવાર ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવાય છે. માન્યતા છે કે આ વ્રત કરવાથી માતા પાર્વતી અને ભગવાન શિવના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે અને સંતાન પ્રાપ્તિની મનોકામના પૂર્ણ થાય છે.
કેવડા ત્રીજની પૂજા-વિધિ
ધાર્મિક ગ્રંથ 'વ્રતરાજ' માં હરતાલિકા પૂજાની વિગતવાર વિધિ દર્શાવવામાં આવી છે. આ પૂજા માટે સવારનો સમય સર્વશ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે, પરંતુ જો સવારે પૂજા શક્ય ન હોય તો પ્રદોષ કાળમાં પણ પૂજા કરી શકાય છે.
- સવારે વહેલા ઊઠીને તલ અને આમળાના પાવડરથી સ્નાન કરો.
- ત્યારબાદ સ્વચ્છ અને સુંદર વસ્ત્રો ધારણ કરી ઉમા-મહેશ્વરને પ્રસન્ન કરવા વ્રતનો સંકલ્પ લો.
- પૂજા માટે શુદ્ધ માટી અથવા રેતીમાંથી ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીની અસ્થાયી પ્રતિમાઓ બનાવો.
- શિવ-પાર્વતીની પૂજા શરૂ કરતા પહેલાં વિઘ્નહર્તા ભગવાન શ્રી ગણેશની પૂજા કરો.
- ત્યારબાદ ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતીની ષોડશોપચાર વિધિથી પૂજા કરો અને માતા પાર્વતીની વિશેષ અંગ પૂજા કરો.
- પૂજા દરમિયાન હરતાલિકા વ્રતની કથા સાંભળવી અથવા તેનું પઠન કરવું અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે.