Govardhan Puja Date 2026 Gujarati Calendar: દિવાળીના મહાપર્વની સાથે જોડાયેલા મહત્વપૂર્ણ તહેવારોમાં ગોવર્ધન પૂજાનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ રહેલું છે. સામાન્ય રીતે આ પર્વ દિવાળી પૂજાના બીજા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ દ્વારા ઇન્દ્રદેવના અહંકારને તોડીને ગોકુળવાસીઓનું રક્ષણ કરવા માટે ગોવર્ધન પર્વત ઊંચકવામાં આવ્યો હતો, જેની સ્મૃતિમાં આ પૂજા કરવામાં આવે છે. જોકે, તિથિઓની ગણતરી મુજબ કેટલીક વખત દિવાળી અને ગોવર્ધન પૂજા વચ્ચે 1 દિવસનું અંતર પણ જોવા મળે છે.
ગોવર્ધન પૂજા 2026 તારીખ
હિન્દુ પંચાંગ મુજબ, વર્ષ 2026 માં ગોવર્ધન પૂજા સોમવાર, 9 નવેમ્બર 2026 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. જ્યારે દ્યુત ક્રીડા મંગળવાર, 10 નવેમ્બર 2026 ના રોજ યોજાશે.
ગોવર્ધન પૂજા 2026 નું શુભ મુહૂર્ત
ધાર્મિક ગ્રંથો અનુસાર, કારતક મહિનાની પ્રતિપદા તિથિ દરમિયાન ગોવર્ધન પૂજા કરવામાં આવે છે. પ્રતિપદા તિથિ ક્યારે શરૂ થાય છે તેના આધારે પંચાંગ મુજબ ક્યારેક ગોવર્ધન પૂજા અમાવસ્યાના દિવસે એટલે કે 1 દિવસ વહેલી પણ આવી શકે છે. વર્ષ 2026 માટે તિથિ અને મુહૂર્તની વિગતો નીચે મુજબ છે:
- ગોવર્ધન પૂજા સાંયકાલીન મુહૂર્ત: બપોરે 03:44 થી સાંજે 05:58 સુધી (કુલ અવધિ: 2 કલાક 14 મિનિટ)
- પ્રતિપદા તિથિનો પ્રારંભ: 9 નવેમ્બર 2026 ના રોજ બપોરે 12:31 વાગ્યે
- પ્રતિપદા તિથિની પૂર્ણાહુતિ: 10 નવેમ્બર 2026 ના રોજ બપોરે 02:00 વાગ્યે
ગોવર્ધન પૂજાને શા માટે અન્નકૂટ ઉત્સવ કહેવામાં આવે છે?
ગોવર્ધન પૂજાને દેશભરમાં 'અન્નકૂટ પૂજા' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ પવિત્ર દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને અન્નકૂટનો ભવ્ય ભોગ ધરાવવાની પરંપરા છે. જેમાં ઘઉં, ચોખા જેવા અનાજ તેમજ ચણાના લોટમાંથી તૈયાર કરાયેલી કઢી, લીલા શાકભાજી અને વિવિધ પકવાનો સહિત અસંખ્ય વાનગીઓ બનાવીને ઠાકોરજીને અર્પણ કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ ભક્તોમાં પ્રસાદનું વિતરણ થાય છે.
ગુજરાતી નવા વર્ષ સાથે ગોવર્ધન પૂજાનો શું સંબંધ છે?
મોટાભાગે ગોવર્ધન પૂજાનો દિવસ ગુજરાતી નવા વર્ષ (બેસતું વર્ષ) સાથે જ આવે છે. હિન્દુ પંચાંગ મુજબ, ગુજરાતી નવું વર્ષ કારતક સુદ એકમ એટલે કે શુક્લ પક્ષની પ્રતિપદા તિથિએ મનાવવામાં આવે છે. જોકે, પ્રતિપદા તિથિ શરૂ થવાના અને પૂર્ણ થવાના સમય અનુસાર કેટલીકવાર ગોવર્ધન પૂજા ગુજરાતી નવા વર્ષના 1 દિવસ પહેલાં પણ આવી શકે છે.
મહારાષ્ટ્રમાં આ દિવસ બલિ પ્રતિપદા તરીકે કેમ ઉજવાય છે?
મહારાષ્ટ્ર સહિત દેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં આ જ દિવસને 'બલિ પ્રતિપદા' અથવા 'બલિ પડવા' તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુએ વામન અવતાર ધારણ કરીને અસુર રાજા બલિ પર વિજય મેળવ્યો હતો અને તેમને પાતાળ લોકમાં મોકલ્યા હતા. વામન ભગવાને આપેલા વિશેષ વરદાનને કારણે રાજા બલિ વર્ષમાં આ 1 દિવસે પાતાળ લોકમાંથી પૃથ્વી લોક પર આવે છે તેવી ધાર્મિક આસ્થા છે.