Bhai Dooj 2026 Date and Tilak Muhurat Timings: દિવાળીના 5 દિવસીય મહાપર્વનો અંતિમ તહેવાર એટલે 'ભાઈદૂજ'. આ તહેવાર ભાઈ અને બહેન વચ્ચેના અતૂટ પ્રેમ, સ્નેહ અને સુરક્ષાના સંકલ્પનું પ્રતીક છે. આ પવિત્ર દિવસે બહેનો પોતાના ભાઈને પ્રેમથી તિલક લગાવીને આરતી ઉતારે છે અને તેના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય તથા દીર્ઘાયુષ્ય માટે પ્રાર્થના કરે છે. બીજી તરફ, ભાઈ પોતાની બહેનને ભેટ આપીને જીવનભર તેની રક્ષા કરવાનું વચન આપે છે. રક્ષાબંધનની જેમ જ ભાઈદૂજ પણ ભાઈ-બહેનના સંબંધને વધુ મજબૂત બનાવે છે. વર્ષ 2026 માં ભાઈદૂજ ક્યારે ઉજવાશે, તિલક કરવાનું શુભ મુહૂર્ત અને શાસ્ત્રોક્ત વિધિ શું છે, તેની સંપૂર્ણ વિગતો આ લેખમાં જાણો.
ભાઈદૂજ 2026 તારીખ (Bhai Dooj 2026 Date)
આ પણ વાંચો
હિન્દુ પંચાંગ મુજબ, ભાઈદૂજનો તહેવાર દર વર્ષે કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વિતીયા તિથિએ ઉજવવામાં આવે છે. વર્ષ 2026 માં આ દ્વિતીયા તિથિની શરૂઆત 10 નવેમ્બર 2026 ના રોજ બપોરે 02:00 વાગ્યે થશે, અને તેનું સમાપન 11 નવેમ્બર 2026 ના રોજ બપોરે 03:53 વાગ્યે થશે. સૂર્યોદય સમયની ઉદયા તિથિની માન્યતા અનુસાર, આ વર્ષે ભાઈદૂજનો પવિત્ર તહેવાર 11 નવેમ્બર 2026, બુધવારના રોજ ઉજવાશે.
ભાઈદૂજ 2026 તિલક કરવાનું શુભ મુહૂર્ત (Bhai Dooj 2026 Shubh Muhurat)
ભાઈદૂજના દિવસે ભાઈને શુભ સમયમાં તિલક કરવું અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે. 11 નવેમ્બર 2026 ના રોજ તિલક વિધિ માટેનું સૌથી શુભ મુહૂર્ત બપોરે 01:30 વાગ્યાથી લઈને 03:43 વાગ્યા સુધીનું રહેશે. આમ, બહેનોને ભાઈની પૂજા અને તિલક કરવા માટે કુલ 02 કલાક 13 મિનિટનો સમયગાળો મળશે.
ભાઈદૂજ શાસ્ત્રોક્ત તિલક વિધિ (Bhai DoojTilak Vidhi)
ભાઈદૂજના દિવસે નીચે મુજબની સાચી વિધિથી તિલક કરવું જોઈએ:
- સૌપ્રથમ પૂજાની થાળી તૈયાર કરો. થાળીમાં શુદ્ધ ઘીનો દીવો, રોલી (કંકુ/સિંદૂર), અક્ષત (ચોખા), હળદર, મીઠાઈ, સોપારી, સૂકું નાળિયેર અને પવિત્ર દોરો (નાડાછડી) મૂકો.
- ભાઈને આસન પર એવી રીતે બેસાડો કે તેનું મુખ ઉત્તર અથવા ઉત્તર-પૂર્વ દિશા તરફ રહે.
- હવે બહેન પોતાના ભાઈના કપાળ પર સિંદૂર અને ચોખાથી તિલક કરે.
- ત્યારબાદ ભાઈની આરતી ઉતારો અને તેને મીઠાઈ ખવડાવી મોં મીઠું કરાવો.
- અંતમાં, ભાઈ પોતાની બહેનને યથાશક્તિ ભેટ આપે છે અને તેના રક્ષણનો સંકલ્પ લે છે.
ભાઈદૂજનું પૌરાણિક મહત્વ અને કથા (Bhai Dooj Significance & Katha)
ભાઈદૂજનો તહેવાર મૃત્યુના દેવતા યમરાજ અને તેમની બહેન યમુનાની કથા સાથે વિશેષ રીતે જોડાયેલો છે. પૌરાણિક માન્યતા મુજબ, કારતક મહિનાની દ્વિતીયા તિથિએ યમરાજ પોતાની બહેન યમુનાના ઘરે મહેમાન બનીને ગયા હતા. યમુનાજીએ પોતાના ભાઈનું સ્વાગત કરી, તેમને તિલક લગાવ્યું અને પ્રેમપૂર્વક ભોજન કરાવ્યું. બહેનના આ સ્નેહ અને આતિથ્યથી પ્રસન્ન થઈને યમરાજે આશીર્વાદ આપ્યા કે, આ દિવસે જે ભાઈ પોતાની બહેનના ઘરે જઈને તિલક કરાવશે અને ભોજન ગ્રહણ કરશે, તેને અકાળ મૃત્યુનો કોઈ ભય રહેશે નહીં. આ ધાર્મિક મહત્વને કારણે જ ભાઈદૂજને 'યમ દ્વિતીયા' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.