Bhai Beej 2026 Date and Tilak Muhurat Timings: રક્ષાબંધનની જેમ જ ભાઈ-બહેનના પવિત્ર પ્રેમ અને અતૂટ સ્નેહનો પ્રતિક ગણાતો તહેવાર એટલે ભાઈ બીજ. હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, દિવાળીના તહેવારોની શૃંખલામાં દર વર્ષે કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વિતીયા તિથિએ ભાઈ બીજની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ વિશેષ દિવસે બહેનો પોતાના ભાઈના લાંબા આયુષ્ય, સ્વાસ્થ્ય અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરે છે, જ્યારે ભાઈઓ બહેનોને ભેટ આપીને પોતાની લાગણી વ્યક્ત કરે છે. વર્ષ 2026 માં ભાઈ બીજ ક્યારે છે, તેનું શુભ મુહૂર્ત અને પૂજાની સાચી વિધિ શું છે, તે અંગેની સંપૂર્ણ માહિતી આ લેખમાં જાણો.
ભાઈ બીજ 2026 તારીખ
કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વિતીયા તિથિ 10 નવેમ્બર 2026 ના રોજ બપોરે 02:00 વાગ્યે શરૂ થશે. આ તિથિનું સમાપન 11 નવેમ્બર 2026 ના રોજ બપોરે 03:53 વાગ્યે થશે. ઉદયા તિથિની માન્યતા અને હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, આ વર્ષે ભાઈ બીજનો પવિત્ર તહેવાર 11 નવેમ્બર 2026, બુધવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
ભાઈ બીજ 2026 તિલક કરવાનું શુભ મુહૂર્ત
ભાઈ બીજના દિવસે બહેનો ભાઈને શુભ સમયમાં તિલક કરે છે. 11 નવેમ્બર 2026 ના રોજ તિલક લગાવવાનું સૌથી શુભ મુહૂર્ત બપોરે 01:30 થી 03:43 વાગ્યા સુધી રહેશે. આમ, તિલક અને પૂજા માટે બહેનોને કુલ 02 કલાક 13 મિનિટનો સમયગાળો મળશે.
ભાઈ બીજ સાથે જોડાયેલી પૌરાણિક કથા
ભાઈ બીજને યમ દ્વિતીયા પણ કહેવામાં આવે છે, કારણ કે તેની પૌરાણિક કથા મૃત્યુના દેવતા યમરાજ અને તેમની બહેન યમુના સાથે જોડાયેલી છે. માન્યતા અનુસાર, યમુનાજીએ તેમના ભાઈ યમરાજને પોતાના ઘરે ભોજન માટે આમંત્રણ આપ્યું હતું. યમરાજ જ્યારે બહેનના ઘરે પહોંચ્યા ત્યારે યમુનાજીના આતિથ્ય સત્કારથી તેઓ અત્યંત પ્રસન્ન થયા હતા.
વિદાય લેતી વખતે યમુનાજીએ ભાઈને એક નાળિયેર ભેટમાં આપ્યું. યમરાજે જ્યારે આ ભેટનું કારણ પૂછ્યું ત્યારે યમુનાજીએ કહ્યું કે આ નાળિયેર તેમને બહેનની યાદ અપાવશે. ત્યારથી જ ભાઈ બીજના દિવસે બહેન દ્વારા ભાઈને નાળિયેર આપવાની પરંપરા અસ્તિત્વમાં આવી. આ જ કારણસર આ દિવસે યમદેવ અને યમુનાજીની પૂજાનું પણ વિશેષ મહત્વ રહેલું છે.
તિલક કરવાની યોગ્ય વિધિ શું છે?
ભાઈ બીજના દિવસે શાસ્ત્રોક્ત વિધિથી પૂજા કરવી ફળદાયી માનવામાં આવે છે. શુભ મુહૂર્તમાં જમીન પર લોટથી ચોક (રંગોળી) પૂરો. ભાઈને પૂર્વ દિશા તરફ મુખ રાખીને બેસાડવો જોઈએ. ભાઈને તિલક કરતા પહેલા તેના માથા પર ફૂલ, પાન, સોપારી અને થોડા પૈસા મૂકો. ત્યારબાદ કંકુ અને ચોખાથી તિલક કરો. હવે ભાઈના હાથ પર પવિત્ર દોરો (નાડાછડી) બાંધો અને તેને મીઠાઈ તથા સોપારીવાળું પાન ખવડાવો. આ વિધિ અનુસાર ભાઈને તિલક કરવું અત્યંત શુભ અને મંગળકારી ગણાય છે.