Bestu Varas (Gujarati New Year) Date 2026: ગુજરાત અને વિશ્વભરમાં વસતા ગુજરાતીઓ માટે દિવાળી પછીનો દિવસ અત્યંત વિશેષ હોય છે, જેને 'બેસતું વર્ષ' અથવા 'ગુજરાતી નવું વર્ષ' તરીકે ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ નવી આશા, સમૃદ્ધિ અને જીવનમાં નવી શરૂઆતનું પ્રતીક છે. તેને 'વર્ષા પ્રતિપદા', 'ગુજરાતી સંવત' કે 'પડવા' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ વર્ષ 2026 માં ગુજરાતી નવું વર્ષ 'બેસતું વર્ષ' ક્યારે ઉજવાશે, તેના શુભ મુહૂર્ત અને આ પર્વનું ઐતિહાસિક તથા ધાર્મિક મહત્વ શું છે.
વર્ષ 2026 માં ગુજરાતી નવું વર્ષ 'બેસતું વર્ષ' ક્યારે છે?
વિક્રમ સંવત કેલેન્ડર મુજબ, ગુજરાતી નવું વર્ષ કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની પ્રતિપદા તિથિએ ઉજવવામાં આવે છે. પંચાંગ અનુસાર, પ્રતિપદા તિથિ 9 નવેમ્બર 2026 ના રોજ બપોરે 12:31 વાગ્યે શરૂ થશે અને 10 નવેમ્બર 2026 ના રોજ બપોરે 02:00 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. ઉદયાતિથિની માન્યતા મુજબ, આ વર્ષે બેસતું વર્ષ મંગળવાર, 10 નવેમ્બર 2026 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ સાથે જ ગુજરાતભરમાં વિક્રમ સંવત 2083 નો મંગળમય પ્રારંભ થશે.
બેસતું વર્ષ 2026 શુભ મુહૂર્ત
- બ્રહ્મ મુહૂર્ત: 05:07 AM થી 05:58 AM
- પ્રાતઃ સંધ્યા: 05:33 AM થી 06:50 AM
- અભિજિત મુહૂર્ત: 12:01 PM થી 12:46 PM
- વિજય મુહૂર્ત: 02:15 PM થી 02:59 PM
- ગોધૂલી મુહૂર્ત: 05:57 PM થી 06:23 PM
- સાયાહ્ન સંધ્યા: 05:57 PM થી 07:14 PM
- અમૃત કાલ: 12:14 PM થી 01:59 AM (11 નવેમ્બર)
- નિશિતા મુહૂર્ત: 11:58 PM થી 12:49 AM (11 નવેમ્બર)
બેસતા વર્ષે ચોપડા પૂજનનું મહત્વ
ગુજરાતીઓ, ખાસ કરીને વેપારી વર્ગ માટે આ દિવસ માત્ર નવા વર્ષની જ નહીં, પરંતુ નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત પણ છે. આ દિવસે જૂના હિસાબી ચોપડા બંધ કરીને નવા ચોપડા ખોલવાની વિશેષ ધાર્મિક વિધિ કરવામાં આવે છે, જેને 'ચોપડા પૂજન' કહેવાય છે.
દિવાળીની પૂજા દરમિયાન માતા લક્ષ્મી સમક્ષ આ નવા ચોપડા મૂકીને આશીર્વાદ લેવાય છે. નવા વર્ષે વેપાર નફાકારક રહે તે માટે ચોપડા પર સ્વસ્તિક દોરીને 'શુભ' અને 'લાભ' લખવામાં આવે છે. દિવાળીના તહેવારોમાં વેપાર બંધ રહ્યા બાદ, ઉત્તર ભારત અને ગુજરાતના ઉદ્યોગપતિઓ લાભ પાંચમના દિવસે શુભ મુહૂર્તમાં પૂજા-અર્ચના કરીને પોતાનો વ્યવસાય ફરીથી શરૂ કરે છે.
બેસતા વર્ષનો ઇતિહાસ અને પૌરાણિક કથા
ગુજરાતી નવું વર્ષ વિક્રમ સંવત (વિક્રમ યુગ) પર આધારિત છે, જેની શરૂઆત 57 BCE માં થઈ હતી. સમ્રાટ વિક્રમાદિત્ય દ્વારા ઉજ્જૈનમાં શકો પર મેળવેલા ઐતિહાસિક વિજયની યાદમાં આ યુગની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.
પૌરાણિક કથા અનુસાર, આ દિવસને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની ગોવર્ધન લીલા સાથે પણ જોડવામાં આવે છે. જ્યારે ભગવાન ઇન્દ્રના પ્રકોપથી સતત 7 દિવસ અને રાત ભારે વરસાદ થયો, ત્યારે ગોકુળવાસીઓ અને પશુધનને બચાવવા માટે શ્રીકૃષ્ણએ પોતાની ટચલી આંગળી પર ગોવર્ધન પર્વત ઉઠાવ્યો હતો. આ ઘટનાથી ઇન્દ્રદેવનો અહંકાર તૂટ્યો હતો. આ વિજય અને રક્ષણની યાદમાં લોકો ગોવર્ધન પૂજા કરીને નવા વર્ષની ઉજવણી કરે છે.
ગુજરાતીઓ કેવી રીતે કરે છે નવા વર્ષની ઉજવણી?
નવા વર્ષને આવકારવા માટે ગુજરાતીઓ પોતાના ઘરોને સાફ કરીને સુંદર રીતે શણગારે છે. લોકો સવારે વહેલા ઉઠીને મંદિરે દેવદર્શન માટે જાય છે અને ઈશ્વરના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કરે છે. ત્યારબાદ, પરિવારજનો, સ્નેહીઓ અને મિત્રો એકબીજાના ઘરે જઈને 'સાલ મુબારક' કે 'નૂતન વર્ષાભિનંદન' પાઠવે છે. આ દિવસે વિવિધ મીઠાઈઓ અને નાસ્તાની આપ-લે કરીને નવા વર્ષમાં સુખ, શાંતિ તથા સમૃદ્ધિની પરસ્પર કામના કરવામાં આવે છે.