Navratri Sleep Deprivation: નવરાત્રીનો તહેવાર ચાલી રહ્યો છે અને ગરબાના મેદાનોમાં મોડી રાત સુધી ખેલૈયાઓનો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. ઘણા લોકો રાત્રે મોડે સુધી ગરબા રમ્યા પછી સવારે વહેલા ઊઠીને નોકરી, અભ્યાસ કે રોજિંદા કામમાં લાગી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં ઘણીવાર ઊંઘ પૂરી થતી નથી. શરૂઆતમાં થાક અને સુસ્તી સામાન્ય લાગતી હોય છે, પરંતુ જો દરરોજ પૂરતી ઊંઘ ન લેવામાં આવે તો તેની અસર સ્વાસ્થ્ય પર પણ પડી શકે છે. તો ચાલો જાણીએ કે દરરોજ 6 કલાકથી ઓછી ઊંઘ લેવાથી શરીર પર શું અસર થઈ શકે છે.
નવરાત્રીમાં ગરબા રમવાની મસ્તી વચ્ચે ઊંઘને ન કરો નજરઅંદાજ
આ પણ વાંચો
નવરાત્રીમાં ગરબા રમવાથી મન પ્રસન્ન રહે છે અને શારીરિક પ્રવૃત્તિ પણ થાય છે. જોકે, મોડી રાત સુધી ગરબા રમ્યા પછી જો ઊંઘ માટે પૂરતો સમય ન મળે તો દિવસ દરમિયાન થાક, સુસ્તી અને એકાગ્રતામાં ઘટાડો અનુભવાઈ શકે છે. ખાસ કરીને જે લોકો ગરબા રમ્યા પછી તરત જ કામ પર જાય છે અથવા વહેલી સવારે ઊઠે છે, તેમના માટે ઊંઘનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
પુખ્ત વયના લોકો માટે સામાન્ય રીતે દરરોજ ઓછામાં ઓછી 7 કલાકની ઊંઘ લેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. સતત ઊંઘ ઓછી થવાથી શરીર અને મગજની કાર્યક્ષમતા પર અસર પડી શકે છે. એકાદ દિવસ ઊંઘ ઓછી થાય તો થાક અનુભવાઈ શકે છે, પરંતુ લાંબા સમય સુધી પૂરતી ઊંઘ ન લેવી સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી બની શકે છે.
દરરોજ 6 કલાકથી ઓછી ઊંઘ લેવાથી થઈ શકે છે આ નુકસાન
ડાયાબિટીસનું જોખમ વધી શકે
ઊંઘની અછત શરીરમાં ગ્લુકોઝના નિયંત્રણ અને ઇન્સ્યુલિનની કાર્યક્ષમતાને અસર કરી શકે છે. લાંબા સમય સુધી પૂરતી ઊંઘ ન લેતા લોકોમાં ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસનું જોખમ વધી શકે છે. તેથી નવરાત્રી દરમિયાન મોડે સુધી જાગતા હોવ તો બીજા દિવસે પણ ઊંઘ પૂરી થાય તેનું ધ્યાન રાખો.
હૃદય અને બ્લડ પ્રેશર પર અસર
પૂરતી ઊંઘ ન મળવાથી બ્લડ પ્રેશરના નિયંત્રણ પર અસર પડી શકે છે. ખાસ કરીને હાઈ બ્લડ પ્રેશરની સમસ્યા ધરાવતા લોકોમાં ઊંઘની અછત ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. લાંબા સમય સુધી ઊંઘની સમસ્યા રહે તો હૃદયરોગ અને સ્ટ્રોકના વધેલા જોખમ સાથે તેનો સંબંધ જોવા મળે છે.
વજન વધવાની શક્યતા
ઊંઘ ઓછી થવાથી ભૂખ અને પેટ ભરાયાની લાગણી સાથે જોડાયેલા હોર્મોન્સ પર અસર થઈ શકે છે. તેના કારણે વારંવાર ભૂખ લાગવી, વધુ ખાવાની ઇચ્છા થવી અને વજન વધવાની શક્યતા રહે છે. નવરાત્રીમાં ગરબા રમતા હોવ તો પણ પૂરતી ઊંઘ, સંતુલિત આહાર અને પાણી પીવા પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.
ચીડિયાપણું અને માનસિક તણાવ
ઊંઘની અછતની અસર માત્ર શરીર પર જ નહીં, પરંતુ મૂડ પર પણ પડી શકે છે. પૂરતી ઊંઘ ન મળે તો નાની-નાની વાતમાં ગુસ્સો આવવો, ચીડિયાપણું, તણાવ અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી થઈ શકે છે. લાંબા સમય સુધી ઊંઘની સમસ્યા રહેવી ડિપ્રેશન જેવી માનસિક સ્વાસ્થ્યની સમસ્યાઓ સાથે પણ સંકળાયેલી હોઈ શકે છે.
રોગપ્રતિકારક શક્તિ પર અસર
શરીરને યોગ્ય રીતે કામ કરવા અને ચેપ સામે લડવા માટે પૂરતી ઊંઘ જરૂરી છે. સતત ઓછી ઊંઘ લેવાથી રોગપ્રતિકારક તંત્રની કામગીરી પર અસર થઈ શકે છે. પરિણામે બીમારીઓ સામે શરીરની પ્રતિક્રિયા નબળી પડી શકે છે.
ધ્યાન અને પ્રતિક્રિયા આપવાની ક્ષમતા ઘટી શકે
મોડી રાત સુધી ગરબા રમ્યા પછી ઊંઘ પૂરી ન થાય તો બીજા દિવસે કામ કરતી વખતે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે. નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા અને પ્રતિક્રિયા આપવાની ઝડપ પણ ઘટી શકે છે. ખાસ કરીને ઊંઘ આવતી હોય ત્યારે ટૂ-વ્હીલર કે કાર ચલાવવી જોખમી બની શકે છે.
નવરાત્રીમાં ગરબા રમતા હોવ તો ઊંઘ કેવી રીતે પૂરી કરવી?
ગરબાનો આનંદ માણવાની સાથે સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવા માટે રાત્રે ઘરે આવ્યા પછી શક્ય તેટલી વહેલી તકે સૂવાનો પ્રયાસ કરો. જો સવારે નોકરી કે અભ્યાસ માટે વહેલા ઊઠવાનું હોય તો ગરબા રમવાનો સમય એ પ્રમાણે નક્કી કરો, જેથી ઊંઘ માટે પૂરતો સમય મળી રહે.
સૂતા પહેલાં મોબાઇલનો ઉપયોગ ઓછો કરો અને ચા-કોફી જેવા કેફીનવાળા પીણાંનું સેવન મોડી સાંજે ટાળો. ગરબા રમ્યા પછી શરીરમાં પાણીની કમી ન થાય તેનું ધ્યાન રાખો. જો દિવસ દરમિયાન ખૂબ ઊંઘ આવતી હોય તો સલામતીને પ્રાથમિકતા આપો અને ઊંઘની અછતને અવગણશો નહીં.