Kidney Stone Diet: કિડનીમાં પથરી એટલે કે Kidney Stoneની સમસ્યા આજકાલ ઘણા લોકોમાં જોવા મળે છે. પથરી થઈ ગયા બાદ માત્ર દવાઓ લેવી પૂરતી નથી, પરંતુ ખાવા-પીવાની આદતો પર પણ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. કેટલાક ખાદ્ય પદાર્થોમાં રહેલું સોડિયમ, ઓક્સાલેટ અને એનિમલ પ્રોટીન અમુક પ્રકારની પથરી ધરાવતા લોકોમાં સમસ્યા વધારી શકે છે.
જોકે, તેનો અર્થ એ નથી કે આ વસ્તુઓને હંમેશા માટે ડાયટમાંથી સંપૂર્ણપણે કાઢી નાખવી પડે. કિડની સ્ટોનના પ્રકાર અને વ્યક્તિની સ્થિતિ પ્રમાણે આહારમાં ફેરફાર કરવો જોઈએ. ડોકટરના જણાવ્યા મુજબ, કેટલીક વસ્તુઓનું પ્રમાણ ઓછું રાખવાથી પથરી ફરીથી બનવાનું જોખમ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
વધારે મીઠું અને સોડિયમવાળી વસ્તુઓ
કિડનીમાં પથરી હોય ત્યારે ભોજનમાં વધારે મીઠું લેવાનું ટાળવું જોઈએ. વધુ પડતું સોડિયમ લેવાથી પેશાબમાં કેલ્શિયમનું પ્રમાણ વધી શકે છે, જેના કારણે કેટલાક લોકોમાં કેલ્શિયમ આધારિત પથરી બનવાનું જોખમ વધી શકે છે. પેકેટવાળા નાસ્તા, ચિપ્સ, નમકીન, અથાણાં, સોસ અને વધારે મીઠું ધરાવતી તૈયાર વસ્તુઓનું સેવન મર્યાદિત રાખવું યોગ્ય છે. ભોજનમાં મીઠું ઓછું રાખવાની સાથે લેબલ પર સોડિયમનું પ્રમાણ તપાસવાની આદત પણ ઉપયોગી બની શકે છે.
કોલા અને સોફ્ટ ડ્રિંક્સ
કિડની સ્ટોનની સમસ્યા હોય ત્યારે કોલા અને અન્ય મીઠાં સોફ્ટ ડ્રિંક્સનું સેવન ઓછું કરવું સારું છે. આવા પીણાંમાં વધારે પ્રમાણમાં ખાંડ હોય છે અને કેટલાક કોલા આધારિત પીણાંમાં ફોસ્ફેટ પણ હોય છે. નિયમિત રીતે વધારે પ્રમાણમાં સોફ્ટ ડ્રિંક પીવાની આદત સ્વાસ્થ્ય માટે પણ સારી માનવામાં આવતી નથી. તેથી પથરીની સમસ્યા ધરાવતા લોકોએ આવા પીણાંને બદલે પૂરતું પાણી પીવા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
એનિમલ પ્રોટીનનું વધુ સેવન
રેડ મીટ, ઓર્ગન મીટ, ચિકન, માછલી અને ઈંડા જેવા એનિમલ પ્રોટીનનું ખૂબ વધારે સેવન કેટલાક લોકોમાં ખાસ કરીને યૂરિક એસિડ સ્ટોનનું જોખમ વધારી શકે છે. પરંતુ તેનો અર્થ એવો નથી કે પથરીના દર્દીએ પ્રોટીન સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવું જોઈએ. શરીરને પ્રોટીનની જરૂર હોય છે, તેથી વ્યક્તિની સ્થિતિ અને પથરીના પ્રકાર પ્રમાણે તેની યોગ્ય માત્રા નક્કી કરવી જોઈએ.
પાલક અને બીટ જેવી વધુ ઓક્સાલેટવાળી વસ્તુઓ
જો કોઈ વ્યક્તિને કેલ્શિયમ ઓક્સાલેટ સ્ટોન હોય તો વધુ ઓક્સાલેટ ધરાવતી કેટલીક વસ્તુઓનું પ્રમાણ ઘટાડવાની સલાહ આપવામાં આવી શકે છે. પાલક અને બીટ જેવી કેટલીક શાકભાજીમાં ઓક્સાલેટનું પ્રમાણ વધારે હોઈ શકે છે. તેથી કેલ્શિયમ ઓક્સાલેટ પથરી ધરાવતા લોકોએ આવી વસ્તુઓ કેટલી માત્રામાં ખાવી તે અંગે ડૉક્ટર અથવા ડાયટિશિયનની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
સૂકા મેવા અને ડાર્ક ચોકલેટ
બદામ, કાજુ, મગફળી જેવા કેટલાક નટ્સમાં ઓક્સાલેટનું પ્રમાણ વધારે હોઈ શકે છે. ડાર્ક ચોકલેટ પણ ઓક્સાલેટનો સ્ત્રોત છે. કેલ્શિયમ ઓક્સાલેટ પથરી ધરાવતા લોકો માટે આ વસ્તુઓનું વધારે પ્રમાણમાં સેવન યોગ્ય ન હોઈ શકે. જોકે, દરેક વ્યક્તિ માટે સંપૂર્ણપણે બંધ કરવું જરૂરી હોય એવું નથી. પથરીના પ્રકાર અને વ્યક્તિની ડાયટ પ્રમાણે યોગ્ય માત્રા નક્કી કરવી જરૂરી છે.
કિડની સ્ટોનમાં માત્ર ખાવાનું જ નહીં, પાણી પણ મહત્વનું
કિડનીમાં પથરીની સમસ્યામાં પૂરતું પ્રવાહી લેવું ખૂબ મહત્વનું છે. પૂરતું પાણી પીવાથી પેશાબ પાતળો રહેવામાં મદદ મળે છે અને પથરી બનવા માટે જવાબદાર કેટલાક ખનિજોનું પ્રમાણ ઓછું રહેવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે, કેટલું પાણી પીવું તે વ્યક્તિની ઉંમર, સ્વાસ્થ્ય, હવામાન અને કિડનીની સ્થિતિ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે. જો વારંવાર પથરી થતી હોય, પેશાબમાં લોહી આવે, ખૂબ દુખાવો થાય અથવા પેશાબ કરવામાં તકલીફ હોય તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
નોંધ: આ લેખ સામાન્ય આરોગ્ય માહિતી માટે છે. કિડની સ્ટોનની સારવાર અથવા વ્યક્તિગત ડાયટ માટે ડૉક્ટરની સલાહ જરૂરી છે.
