કામાખ્યા મંદિર પાસે જ ઉમાનંદ ભૈરવનું મંદિર છે. ઉમાનંદ ભૈરવ જ આ શક્તિપીઠના ભૈરવ છે. તેમના દર્શન વિના કામાખ્યા દેવીની યાત્રા અધૂરી માનવામાં આવે છે.
આ મંદિરમાં દેવીની યોનિ મૂર્તિની પૂજા કરવામાં આવે છે, જેને ગુફાના એક ખુણામાં રાખવામાં આવી છે. આ સિવાય મંદિરમાં અન્ય કોઈ મૂર્તિ જ નથી.
જૂન મહિનામાં આ મંદિર નજીકથી પસાર થતી બ્રહ્મપુત્ર નદી લાલ થઈ જાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે, આ દરમિયાન માઁ માસિક ધર્મમાં હોય છે.
એવું કહેવાય છે કે, મહિનામાં એક વખત આ મંદિરના પથ્થરમાંથી લોહીની ધારા વહે છે. એ કોઈ નથી જાણતું કે, આવું કેમ થઈ રહ્યું છે?
પુરાણો અનુસાર, આ મંદિર પ્રાથમિક શક્તિપીઠો પૈકી એક છે. 3 પીરમાં સ્થિત છે. જેમાં જગન્નાથ મંદિર, ઓડિશામાં વિમલા મંદિર અને તારા તારિણી સામેલ છે. જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળમાં દક્ષિણા કાલિકા છે.
આ મંદિરના કપાટ માઁના માસિક ધર્મ દરમિયાન બંધ રહે છે. જે બાદ ગેટ ખુલવાના દિવસે પ્રજનન ઉત્સવ મનાવવામાં આવે છે.
આ મંદિરમાં ભક્તને માઁના માસિક ધર્મના લોહી વાળું રુ પ્રસાદ તરીકે આપવામાં આવે છે. જેને પ્રાપ્ત કરવા માટે માઈભક્તો કલાકો સુધી લાંબી લાઈનમાં ઉભા રહે છે.